ଏଠି ଆମେ ଏକ ପବିତ୍ର ଗୃହ ନିର୍ମାଣ ଓ ପୂଜା ବିଧିର ଉଲ୍ଲେଖ ଦେଖୁଛୁ। ଏହି ବିଧି ଅନୁସାରେ, ପ୍ରଥମେ ଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ଦିଗରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଶେଷ ଆସନ ଏବଂ ବଳି ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଏ। ଭାରୁଣୀ ଆସନରେ, ଛଅପାଖଳିଆ ଆକୃତିରେ ମିତ୍ରଙ୍କୁ ମିଠା ଭାତ ଓ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଘୃତରେ ପକାଯାଇଥିବା ଭୋଜନ ବାୟୁ କୋଣର ତଳ ଅଂଶରେ ଦିଆଯିବା ନିୟମ। ଏହାଠାରୁ ତଳେ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦାସଙ୍କ ସ୍ଥାନରେ ମାଂସ ଓ ଉତ୍ତର ମାର୍ଗରେ ଭୂଧରଙ୍କୁ ଛଅପାଖଳିଆ ଆସନରେ କଳା ଉଡଦ ଦିଆଯିବ। ଶିବ କୋଣର ତଳେ ଆପା ଓ ସାୟଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ଦହି, ପରେ ଦୁଧ ଦିଆଯିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ମଧ୍ୟରେ, ଚତୁଷ୍ପଦୀୟ ଆସନରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଗୋମୟ, ଦୁଧ, ଦହି, ଘୃତ, ଗୋମୂତ୍ର ଏବଂ ଘୃତ ମିଶିତ ପାୟସ ଅର୍ପଣ କରାଯିବ। ଇଶାନ କୋଣରୁ ବାୟୁ କୋଣ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାରି ଦିଗରେ, ଚରକ ଆଦି ଚତୁର୍ଦ୍ୱାରପାଳଙ୍କୁ ବିଧିମତ ଭାବେ ପୂଜା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠି, ଚରକୀଙ୍କୁ ଘୃତମିଶ୍ରିତ ମାଂସ, ବିଦାର୍ୟାଙ୍କୁ ପଦ୍ମପାତ୍ରରେ ଦହି, ପୂତନାଙ୍କୁ ପିତ୍ତ ଓ ରକ୍ତ ଦିଆଯିବ। ପାପରାକ୍ଷସୀଙ୍କୁ ହାଡ଼, ରକ୍ତ ଓ ପିତ୍ତ ଦିଆଯିବ; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସ୍କନ୍ଦଙ୍କୁ କଳା ଉଡଦ ଭାତ ଅର୍ପଣ କରାଯିବ। ଦକ୍ଷିଣ କୋଣରେ ଅର୍ୟମାନଙ୍କୁ ଡାଲି ମିଶା ଏଣ୍ଡୁରି, ଭାରୁଣ କୋଣରେ ଜମ୍ଭକଙ୍କୁ ମାଂସ ଓ ରକ୍ତ ଦିଆଯିବ। ଉତ୍ତରରେ ପିଲିପିଞ୍ଜଙ୍କୁ ଲାଲ ଚାଉଳ ଓ ପୁଷ୍ପ ଦିଆଯିବ, କିମ୍ବା ସମସ୍ତ ଗୃହକୁ କୁଶ, ଦହି ଓ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିପାରିବେ। ଘର କିମ୍ବା ସହରରେ ଏକଏକ ଏକାଶିଟି ଆସନ ରଖି, ତିନିପଦୀୟ ରେଖା ଏବଂ କୋଣରେ ଛଅପାଖଳିଆ ଆସନ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଇଶାନ ଆଦି ଦିଗରେ ଦିଗପାଳ, ଦୁଇ ଖଣ୍ଡରେ ନାଗ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଛଅପାଖଳିଆ ଆସନରେ ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ମଧ୍ୟରେ ନଅଟି ଆସନରେ ବ୍ରହ୍ମା ବିନ୍ୟାସ କରାଯିବ। ସହର, ଗାଁ କିମ୍ବା ଚୋଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଶତାଶନ ଗୃହ ହୋଇପାରେ, ଦୁଇ ଧାଡ଼ ମୁଣ୍ଡରେ ଦୁଇ ଧାଡ଼ ଖୁଟି ରଖାଯିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ମନ୍ଦିରରେ ଯେପରି ଆସନ ବିନ୍ୟାସ, ଶତାଶନ ଗୃହରେ ସେହିପରି; ଗ୍ରହ, ସ୍କନ୍ଦ ଓ ଛଅପାଖଳିଆ ଆସନ ଅଛି। ଚରକ ଆଦି ଭୂତାସନ, ରେଖା ଓ ଖୁଟି ପୂର୍ବବତ୍; ଏକ ଅଞ୍ଚଳର ସ୍ଥାପନାରେ ତିନିଶେ ତିରିଶି ଚାରିଟି ଆସନ ରଖିବା ଉଚିତ। ବ୍ରହ୍ମା, ମରୀଚି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ଚଉଷଠି ଅକ୍ଷରରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ; ଅଷ୍ଟ ରସ ଓ ଅଗ୍ନି ପଞ୍ଚଚାଳିଶି ଅକ୍ଷରରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ଇଶାନ ଆଦି ଶକ୍ତିମାନେ ନବାକ୍ଷରୀ, ଚରକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ରଜ୍ଜୁବଂଶ ଓ ପୂର୍ବଜମାନେ ଏହିପରି ଅକ୍ଷର ଗଣନାରେ ଅଛନ୍ତି। ବାସ୍ତୁମଣ୍ଡଳରେ ହଜାର ଅକ୍ଷର ବିନ୍ୟାସ ବୁଝିବା ଉଚିତ; ଏଠି ନବବାର ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଭିନ୍ନ ବେତାଳ ଆକୃତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଏଠି ପଚିଶ ଅକ୍ଷର ବିଶିଷ୍ଟ, ଅନ୍ୟ ଏକ ବାସ୍ତୁରେ ନଅଟି ଅକ୍ଷର, ଅନ୍ୟଏକରେ ଷୋଳ ଅଙ୍ଗ ଅଛି। ଷଡ୍ଭୁଜ, ତ୍ରିକୋଣ କିମ୍ବା ବୃତ୍ତ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଆକୃତି ଥିବା ଉଚିତ; ଉତ୍ଖନନ କାଳରେ ପଛ ଭାଗ ସମ ରଖି, ବ୍ରହ୍ମଶିଳା ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ମୃତଦେହ ତଳେ ମୂଳସ୍ଥାପନ କିମ୍ବା ପ୍ରତିମା ଅନ୍ତର୍ଗତ କରିବାବେଳେ ପାୟସ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇବା ଉଚିତ। ବାସ୍ତୁ ଆଗରେ ଯେପରି ଉଲ୍ଲେଖ ହୋଇଛି, ତାହାର ମାପ ପଞ୍ଚ ହସ୍ତ ରଖିବା ଉଚିତ; ଘର କିମ୍ବା ରାଜମହଳ ମାନକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ମାପିବା ଉତ୍ତମ। ପରେ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ: ଇଶ ଓ ଅନ୍ୟ ଚଳନଶୀଳ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂର୍ବବତ୍ ବାହାରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା ପାଇଁ କ୍ରମିକ ଭାବେ ତିନି ପ୍ରକାର ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇବେ। ଶୁଭ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭୂତପୂଜା ଶେଷ କରି, ପଥରଗୁଡିକୁ ନିୟମାନୁସାରେ ରଖିବା ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ସୂତ୍ରରେ ଶକ୍ତି ଓ ଅନନ୍ତକୁ କଳଶରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। 'ନ' ଅକ୍ଷରରେ ମୂଳ ବିନ୍ୟାସ କରି, ପଥରକୁ କଳଶରେ ରଖିବେ; ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅଷ୍ଟ କଳଶ (ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ) ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବେ। ଦିଗପାଳମାନେ ଯେଉଁ ଗଡ଼ିକି ଗଡ଼ିକୁ ଥିଲେ, ସେଠାରେ ଶକ୍ତି ବିନ୍ୟାସ କରି ପରେ, ନନ୍ଦ ଆଦି ପଥରଗୁଡିକୁ କ୍ରମିକ ଭାବେ ରଖିବେ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ ଚିତ୍ରଗୁଡିକ ଦେଉଳ ଦେବାଳୟର କେନ୍ଦ୍ରରେ ଯେପରି ରହିଥାଏ, ଏଠି ଧର୍ମ ଆଦି ଅଷ୍ଟ ଦେବତାମାନେ କୋଣରୁ କୋଣରେ ବିଭକ୍ତ କରିବେ। ସୁଭଦ୍ରା ଓ ଅନ୍ୟ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରି ଜଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ନି କୋଣରେ ଓ ଅଜିତ ଆଦିକୁ ପୂର୍ବ ଓ ବିଜୟ ଦିଗରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବେ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଉପରେ ଓ ମହେଶ୍ଵରଙ୍କୁ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଭାବେ ମଧ୍ୟରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଚିନ୍ତନ କରିବେ। ବଳି ଦେଇ ଶେଷେ, ଅପବାଦ ଓ ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ; ପଞ୍ଚ ଶିଳା ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି। କେନ୍ଦ୍ରରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶିଳାର ଅର୍ଧାଂଶ ସୁଭଦ୍ରା କଳଶରେ ରଖିବେ; ପଦ୍ମ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ନନ୍ଦ ଆଦିକୁ ଅଗ୍ନି କୋଣରୁ କ୍ରମିକ ଭାବେ କୋଣକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବେ। ମଧ୍ୟରେ ଚାରି ଜଣୀ ମାତୃକାର ଭାବରେ ମନ୍ୟ କରାଯାଏ। ପୂର୍ଣ୍ଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ଅଧିଷ୍ଠାତ୍ରୀ, ସମସ୍ତ ସମ୍ପର୍କର ଧାରିଣୀ। ଏଠି ସମସ୍ତକୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କର, ଅଙ୍ଗିରସର ପୁତ୍ରୀ; ନନ୍ଦ, ତୁମେ ନନ୍ଦିନୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏଠି ପୃଥିବୀରେ ସ୍ଥାପନ କରୁଛି। ମହାଳୟରେ ଅନନ୍ଦ ଓ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଭାବରେ ବସ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତାରା ଅଛି; ଵଶିଷ୍ଠ କନ୍ୟେ, ଦେହୀ ଜୀବମାନେ ଲମ୍ବାୟୁ, ଇଚ୍ଛା, ସମ୍ପଦ ଓ ଆନନ୍ଦ ଦିଅ। ଏହି ମହାଳୟରେ ସଦା ସୁରକ୍ଷା ରଖ, ଶୁଭେ, ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ କର, କଶ୍ୟପ ବଂଶଜେ। ଦେବୀ, ସଦା ଜୀବନ ଦାତ୍ରୀ, ଇଚ୍ଛାପୂରଣକାରିଣୀ, ସମ୍ପଦ ଦାତ୍ରୀ ଓ ବିଜୟଶୀଳ ଭାବେ ଏଠି ବସ। ସଦା ଏଠି ରୁହ, ମୋ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ, ଭାର୍ଗବୀ, ନିରନ୍ତର ବିଜୟ ଓ କ୍ଷେମ ଦିଅ। ଶୁଭେ, ଅତି ଦୋଷ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦୋଷ ନାଶ କର, ସିଦ୍ଧି ଓ ମୋକ୍ଷ ଦିଅ, ସଦା ସମସ୍ତ ସ୍ଥାନରେ ବସ, ବିଶ୍ୱମୂର୍ତ୍ତି। ଆକାଶକୁ ବେଦି ଭାବେ କରି, ସେଠି ତିନି ତତ୍ତ୍ୱ ବିନ୍ୟାସ କରି, ବିଧିମତ ଅପଚାର ବଳି ଦେଇ, ଯଜ୍ଞ ମୁକ୍ତ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।