ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ଆଚାର୍ୟ ନିଜ ହାତରେ କୃତ୍ରିମ ଛୁରୀ ଧରି, ଶାସ୍ତ୍ରଉକ୍ତ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି କଟିବା ନିୟମ ପାଳନ କରନ୍ତି—"ଓଁ ହୁଁ, ବନ୍ଧନର ନିବୃତ୍ତିର ବେଣୁକୁ, ହୁଁ ଫଟ୍"। ଏହିପରେ, ଦୁଇ ହାତ ଓ ଧନୁର୍ମନ୍ତ୍ର ସହ ବନ୍ଧନ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ, ସେ ଘୃତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ ଚକ୍ରାକାର ଆନ୍ଦୋଳନ କରିବେ। ଉପକରଣ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦାହ କରି, ପ୍ରଧାନ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତକୁ ଭସ୍ମ କରିଦେବେ। ଏହାପରେ, ପଞ୍ଚ ହୋମ କରି, "ଓଁ ହଃ, ଅସ୍ତ୍ରକୁ, ହୁଁ ଫଟ୍" ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଶୂଳ ନିମ୍ନ କରିବେ। ଏହି ପରେ ଅଷ୍ଟ ଅସ୍ତ୍ର-ହୋମ କରି ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତ କରିବେ। ତା’ପରେ, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ପୂଜା ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, "ଓଁ ହାଁ, ଶବ୍ଦ ଓ ସ୍ପର୍ଶର ଶୁଦ୍ଧ ବ୍ରହ୍ମ, ଗ୍ରହଣ କର, ସ୍ୱାହା"—ଏହି ତିନି ହୋମ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଧିକାର ପ୍ରଦାନ କରିବେ। ଏହିପରି, ତୁମେ ହେଉଛ ଯିଏ ଯଜ୍ଞପଶୁର ସମସ୍ତ ପାପକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭସ୍ମ କରିଦେଉଛ, ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍। ଏହାପରେ, ପୁନଃ କୌଣସି ବନ୍ଧନ ନ ରହେ। ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଘୋଷଣା କରି, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ଦକ୍ଷିଣ ନାଡୀ ଦ୍ୱାରା ଶାନ୍ତ ଭାବରେ ପ୍ରେଷଣ କରିବେ। ବିଲୟ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଶ୍ୱାସକୁ ସଂୟମ କରି, ଅମୃତ ସମ ଏକ ଜଳବିନ୍ଦୁ ଥିବା ଅର୍ଘ୍ୟପାତ୍ରକୁ ପୂଜା କରିବେ। ଏହି ଜଳବିନ୍ଦୁକୁ ନେଇ, "ଉଦ୍ଭବ" ନାମକ ପ୍ରସ୍ଥାନ ଶ୍ୱାସ ସହ ତାକୁ ସୂତ୍ରରେ ବାନ୍ଧିବେ। ଏହି ଅମୃତସମ ଜଳବିନ୍ଦୁକୁ ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ପୋଷଣ ପାଇଁ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖିବେ। ଏହିପରେ, ଶିବମନ୍ତ୍ର "ଵଉଷଡ୍" ଦ୍ୱାରା ତାହା ମାତାପିତାଙ୍କୁ ଦେଇ, କ୍ରିୟା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବେ ଓ ନିବୃତ୍ତିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରିବେ। ଏହାପରେ, ଈଶ୍ୱର କହନ୍ତି—ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଶୋଧିତ ତତ୍ତ୍ୱର ଯୁଗଳକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ଦ୍ୱାରା, ଛୋଟ ଓ ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୱନି ସହ ଏବଂ ଶବ୍ଦର ଆରମ୍ଭରୁ ଶେଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଳ ରହିଥାଏ। "ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୁଁ ହାଁ"—ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ସୂକ୍ଷ୍ମ ତତ୍ତ୍ୱ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ, ବୁଦ୍ଧି, ତିନି ଗୁଣ, ଅହଂକାର, ଏବଂ ୨୪ତମ ପୁରୁଷ—ଏହି ତତ୍ତ୍ୱମାନେ ଏହି ଆଧାରରେ ବିଚାରିତ ହୁଅନ୍ତି। ଏହିଗୁଡ଼ିକ ୨୫ଟି ତଥା "ଖ" ରୁ "ୟ" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଅକ୍ଷର ସହିତ ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ। ପ୍ରଥମେ, ୫୦ ଓ ୬୬ ଏହି ଦୁଇଟି ସଂଖ୍ୟା ଏହି ଲୋକମାନଙ୍କ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ, ଏବଂ ଏତେ ରୁଦ୍ର ଏଠାରେ ବିବେଚିତ। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅମରେଶ, ପ୍ରଭାବ, ନୈମିଷ, ପୁଷ୍କର, ପାଦି, ଦଣ୍ଡି, ଭାବଭୂତି, ଅଷ୍ଟମ, ନକୁଳୀଶ, ହରିଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର, ଶ୍ରୀଶୈଳ, ଅନ୍ୱୀଶ, ଅସ୍ନାତିକେଶ, ମହାକାଳ, ମଧ୍ୟମ, କେଦାର, ଭୈରବ, ଦ୍ୱିତୀୟ ଅଷ୍ଟକ, ଗୟା, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଖଲାନ, ବିମଳ, ଅଟ୍ଟହାସ, ମହେନ୍ଦ୍ର, ଭୀମ, ବସ୍ୱାପଦା, ରୁଦ୍ରକୋଟି, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ, ଭଦ୍ରକର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣାକ୍ଷ, ସ୍ଥାଣୁ, ଅଜେଶ, ସୂଦ, ନାନ୍ତର, ସୁବାହୁ, ବିଶାଳ, ଜଟିଳ, ରୌଦ୍ର, ପିଙ୍ଗଳାକ୍ଷ, କାଳଦଂଷ୍ଟ୍ରୀ, ବିଦୁର, ଘୋର, ପ୍ରାଜାପତ୍ୟ, ହୁତାଶନ, କାମରୂପୀ, କାଳ, କର୍ଣ୍ଣ, ଭୟଂକର, ମତଙ୍ଗ, ପିଙ୍ଗଳ, ଧାତୃ ହର, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ବିଧାନ, ଶ୍ରୀକଣ୍ଠ, ଚନ୍ଦ୍ରଶେଖର—ଏହି ସମସ୍ତ ରୁଦ୍ରଙ୍କର ନାମ ଉଲ୍ଲେଖ ହୁଏ। ଏହାପରେ, ବିଭିନ୍ନ ଶବ୍ଦ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ନିୟମ ଦିଆଯାଏ—ଯେଉଁଠାରେ ତିନିଟି ବୀଜମନ୍ତ୍ର: ବାମଦେଵ, ଶିବ, ଶିଖା। ତାପରେ ଗାନ୍ଧାରୀ ଓ ସୁଷୁମ୍ନା ଦୁଇ ନାଡ଼ୀ, ସମାନ ଓ ଉଦାନ ଦୁଇ ବାୟୁ, ଜିହ୍ୱା ଓ ଗୁଦ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଭାବେ ବିବେଚିତ। ରସ ଏଠାରେ ବିଷୟ, ରୂପ, ଶବ୍ଦ, ସ୍ପର୍ଶ, ରସ ଗୁଣ; ଚକ୍ରଟି ପଦ୍ମଚିହ୍ନିତ ଓ ଧଳା। ସ୍୵ପ୍ନ ଅବସ୍ଥାରେ, ଗରୁଡ଼ଧ୍ୱଜ କାରଣ ଭାବେ ଭାବିତ; ସମସ୍ତ ଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିଚାର କରି, ସ୍ଥାପନା ସମାପ୍ତ କରାଯାଏ। ଏହିପରେ, ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂତ୍ରକୁ ଦେହର ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କରାଯିବା ଓ ପୃଥକ୍ କରିବା ଉଚିତ। "ଓଁ ହାଁ ଖୀଁ ହାଁ" ଦ୍ୱାରା ସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ, "ଓଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା" ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ, "ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୁଁ ହ୍ରାଁ ହ୍ରୁଁ" ଦ୍ୱାରା ସୂତ୍ର ସ୍ଥାପନ, "ହ୍ରଂ ଫଡ଼" ଦ୍ୱାରା ବିଲୟ ଏବଂ ନିଗ୍ରହ, "ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୁଁ ହ୍ରାଁ ହାଁ" ଦ୍ୱାରା ଉଦ୍ଭବ ଓ ପ୍ରସ୍ଥାନ, "ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୀଁ" ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ, ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ ସହ ତିନି ହୋମ ସ୍ୱାହା ଶେଷ କରିବେ। "ଓଁ ହାଁ ବିଷ୍ଣୁ, ନମଃ" ଦ୍ୱାରା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ପୂଜା, ଏବଂ ସନ୍ତୁଷ୍ଟି କରି: "ତୁମ ଅଧିକାରରେ ମୁଁ ଏହି ଉପାସକଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଉଛି।" ତା’ପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ମୂଳ୍ୟ ଦେଇ ସୂଚିତ କରି, ଆଗରୁ ଯେପରି ଭଳି, ଭାଗୀଶ୍ୱରୀ ଓ ଭାଗୀଶଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ, ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ କରିବେ। ଏହିପରେ ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଛାତି ଉପରେ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ("ଓଁ ହାଁ ହାଁ ହଂ ଫଟ୍") କରି ଚେତନାକୁ ବିଭକ୍ତ କରିବେ। ଅସ୍ତ୍ର ଓ ପାଶ ଯୋଗ କରି, "ଓଁ ହାଁ ହଂ ହୋଂ ହ୍ରୁଁ ଫଟ୍" ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟକୁ ଆକର୍ଷିତ କରି, ପରିଶୁଧ୍ଧ ଆତ୍ମା ସହ ଏହି କ୍ରିୟା କରିବେ। "ଓଁ ହାଁ ହଂ ହୋଂ ଆତ୍ମନେ ନମଃ" ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିଜ ଆତ୍ମାରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ପୂର୍ବବତ୍ ପିତୃମିଳନ ଚିନ୍ତନ କରି, ଉଦ୍ଭବ ମୁଦ୍ରା ଦେଇବେ। ବାମ ହାତରେ ଏହି କ୍ରିୟା ସହ ଦେହ ମୂଳରେ, ହୃଦୟରେ ଓ ମୁଣ୍ଡରେ ଗର୍ଭଦେବୀରେ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଚୂଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକାର, କଵଚାଂଶ ସହ ଭୋଗ, ତତ୍ତ୍ୱ ପରିଶୁଧି ପାଇଁ ହୃଦୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବେ। ମୁଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ପାଶ ଢିଲା କରି, ଶତବାର ପାଠ କରି, ପାଶରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରିବେ; ଏବଂ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପାଶ କଟିବେ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ବୀଜ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି: "ଓଁ ହ୍ରୀଁ, ସ୍ଥାପନ ପାଶକୁ, ହଃ ଫଟ୍"। ଏହିପରେ, ପୂର୍ବବତ୍ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଚକ୍ରାକାର ପାଶ ତିଆରି କରିବେ। ଘୃତ ଭରା ହୋମଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ, ଚନ୍ଦ୍ରକଳା ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ପାଶ ଅଙ୍କୁର ଦୂର କରିବାକୁ, ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପଞ୍ଚ ହୋମ କରିବେ।