ଏକ ଦିନ, ଦୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏକ ଅତି ପବିତ୍ର ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଗୁରୁ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ସ୍ଥାପିତ କରି ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନ ମାନେ ତାଙ୍କର ବ୍ୟାପ୍ତି ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ କରି, ଏହି ଜଣେ ଅନ୍ତର୍ଗତରେ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ଜଗତ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିଲେ। ସେ ଅନେକ ନାମରେ ପରିଚିତ: କପାଳ, ଅଜ, ବୁଦ୍ଧ, ବଜ୍ରଦେହ, ପ୍ରମର୍ଦନ, ବିଭୂତି, ଅବ୍ୟୟ, ଶାସ୍ତା, ପିନାକୀ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ। ସେ ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ହୁତାଶୀ, ପିଙ୍ଗଳ, ଖାଦକ, ହର, ଜ୍ୱଳନ, ଦହନ, ବଭ୍ରୁ, ଭସ୍ମାନ୍ତକ ଏବଂ କ୍ଷପାନ୍ତକ ଭାବରେ ବିଦ୍ୟମାନ। ସେ ଯାମ୍ୟମୃତ୍ୟୁହର, ଧାତା, ବିଧାତା, କାର୍ଯ୍ୟରଞ୍ଜକ, କାଳ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଏକତ୍ୱ ଓ ବିଚ୍ଛେଦକାରୀ। ଏହି ଉପାସ୍ୟ ନୈରୃତ, ମାରଣ, ହନ୍ତା, ଭୟାନକ ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଜନକ, ଉର୍ଧ୍ୱାଂଶକ, ବିରୂପାକ୍ଷ ଏବଂ ଧୂସର ରଙ୍ଗ ଦାନ୍ତରେ ଉପସ୍ଥିତ। ସେ ବଳ, ଅତିବଳ, ପାଶହସ୍ତ, ମହାବଳ, ଶ୍ୱେତ, ଜୟଭଦ୍ର, ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଜଳର ଶେଷକାରୀ। ସେ ବଡବାସ୍ୟା ଏବଂ ଭୀମ; ଏହି ଦଶ ଭାବରେ ବାରୁଣ ନାମରେ ପରିଚିତ: ତ୍ୱରିତ, ହ୍ରସ୍ୱ, ବାୟୁ-ଗତି, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଏବଂ କ୍ଷପାନ୍ତକ। ସେ ପଞ୍ଚାନ୍ତକ, ପଞ୍ଚଶିଖ, କପର୍ଦୀ, ମେଘାରୋହୀ, ଜଟାମୁକୁଟଧାରୀ ଏବଂ ବିଭିନ୍ନ ମଣିରେ ଶୋଭିତ। ସେ ଧନର ନାଥ, ସୁନ୍ଦର, ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ମୃଦୁଦେହୀ, କୃପାଦାତା, ଉଜ୍ୱଳ, ସମୃଦ୍ଧିଶାଳୀ, ରୂପଧାରୀ ଏବଂ ଦଶ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଭାବରେ ଉପସ୍ଥିତ। ସେ ବିଦ୍ୟାଧର, ଜ୍ଞାନଧାରୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବେଦଜ୍ଞ, ମାତୃସ୍ୱଭାବ, ପିଙ୍ଗଳ-ନୟନ, ଜୀବରକ୍ଷକ ଏବଂ ନୈବେଦ୍ୟ ପ୍ରିୟ। ସେ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଦେଇଥିବା, ସମ୍ପଦ ଓ ଦୁଃଖ ଦୂରକରିଥିବା, ଦଶ ଭାବରେ, ଅନନ୍ତ, ରକ୍ଷକ, ଦୃଢ, ଏବଂ ପାତାଳର ନାଥ। ସେ ବୃଷ, ବୃଷଧର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ, ଭକ୍ଷକ, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ମୁହଁ, ଲୋହିତ; ଏହି ଦଶ ରୁଦ୍ର ସର୍ପମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ। ସେ ଶମ୍ଭୁ, ବିଭୂ, ଗଣାଧୀଶ, ତ୍ରିନୟନ, ଦେବମାନ୍ୟ, ଲୟ, ଲୀଳା, ଲାଭ, ଅନ୍ୱେଷଣ କରିଥିବା, ବିବେକଶୀଳ। ସେ ଭକ୍ଷକ, ମାୟା, କାଳ, ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ହାଟକ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ସପ୍ତମ ବିଷ୍ଣୁ। ଏହି ଆଠ ରୁଦ୍ର, ରୁଦ୍ର ସମେତ, ପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କ ନାମ ଏବଂ ଜଗତ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଭବ, ଉଦ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ଜୀବ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥିବା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀତା କରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ସେ ପ୍ରଶଂସିତ, ପୁରାତନ, ଓଁ, ସାକ୍ଷୀ, ଓଁ, ରୁଦ୍ରର ଶେଷକାରୀ, ଓଁ, ପତଙ୍ଗ, ଓଁ, ଶବ୍ଦ, ଓଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଓଁ, ଶିବ, ସର୍ବ, ସମସ୍ତ ଦାତା, ସର୍ବବ୍ୟାପୀତା କରିଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର କର୍ତ୍ତା, ଓଁ, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର, ଓଁ, ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର। ଏହି ଏକୁସଠ ଚରଣ ଆକାଶରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ମନରେ ଲୁଚି, ତ୍ରିନୟନ ଏବଂ ତ୍ରୁତିକ୍ଷଣ ହୃଦୟରେ; ଏହି ଅଷ୍ଟାକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ର ଭାବରେ ପରିଚିତ। ମୂଳ ଆକାର 'ମ' ଅକ୍ଷର, ନାଡୀଗୁଡ଼ିକୁ ଇଡା ଏବଂ ପିଙ୍ଗଳା ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ପ୍ରାଣ ଏବଂ ଅପାନ ଜୀବନବାୟୁ, ଘ୍ରାଣ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଏହିପରି। ଘ୍ରାଣ ଏହି ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଭୋଗ୍ୟବସ୍ତୁ; ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱ ହଳଦି ସ୍କ୍ୱାର ଆକାରରେ ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ସହିତ। ଏହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଏକ ଶତ କୋଟି ଯୋଜନା ରୂପରେ କୁହାଯାଏ; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଚଉଦ ଗର୍ଭ ବୁଝିବାକୁ ହୁଏ। ପ୍ରଥମ ଗର୍ଭ ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଚତୁଷ୍ପଦ ଏବଂ ସର୍ପ ଚାରି ଭାଗରେ। ପଞ୍ଚମ ଗର୍ଭ ସମସ୍ତ ଏଚଳ ଜୀବ; ଷଷ୍ଠ ଗର୍ଭ ଅମାନବ: ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର। ଅଷ୍ଟମ ଗର୍ଭ ମୃଦୁ, ଜୀବନ ନାଥ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମା; ଏହି ଆଠ ଭୂତତ୍ତ୍ୱ ର ଅଂଶ ଭାବରେ ଗଣନା ହୁଏ। ଲୟ ପ୍ରକୃତି ଏବଂ ବୁଦ୍ଧିରେ, ଭୋଗ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ କାରଣରେ; ସମସ୍ତ ଜାଗୃତ ଅବସ୍ଥା, ଜଗତ ଏବଂ ତଦନୁସାରେ। ଅନ୍ତର୍ଗତ ନିରୋଧ ଚିନ୍ତନ କରି, ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଦେଶ କରିବା: "ଓଁ ହାମ୍ ହ୍ରୂମ୍ ହାମ୍, ସୂତ୍ର ନିରୋଧ ପାଇଁ, ହୁଁ ଫଟ୍; ତେବେ ଓଁ ହାମ୍ ହାମ୍, ସୂତ୍ର ନିରୋଧ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା।" ହସ୍ତ ମୁଦ୍ରାରେ, ଶ୍ୱାସ ଆକର୍ଷଣ କର; "ଓଁ ହ୍ରୂମ୍ ହ୍ରାମ୍ ହ୍ରୂମ୍, ସୂତ୍ର ନିରୋଧ ପାଇଁ, ହୁଁ ଫଟ୍।" ଲୟ ମୁଦ୍ରାରେ, ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରେ କୁଞ୍ଚନ କର; "ଓଁ ଓଁ ହ୍ରମ୍ ହାମ୍, ସୂତ୍ର ନିରୋଧ ପାଇଁ, ନମଃ।" ଉଦ୍ଭବ ମୁଦ୍ରାରେ, ନିଶ୍ୱାସରେ ଧାରଣ କର; "ଓଁ ହାମ୍, ସୂତ୍ର ନିରୋଧ ପାଇଁ, ନମଃ।" ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅ, ଶୁଦ୍ଧ କର, ଶେଷ ସ୍ୱାହା ସହିତ ତିନି ଅଘ୍ର୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଏବଂ ତିନି ତୃପ୍ତି ପାଇଁ; "ଓଁ ହାମ୍ ବ୍ରହ୍ମଣୋ ନମଃ," ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କର, ପୂଜା କର, ତୃପ୍ତ କରି ସ୍ୱାହା। ଓ ବ୍ରହ୍ମା, ଏହି ଭୂମିରେ, ମୁଁ ମୁକ୍ତି ଚାହୁଥିବା ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ଦୀକ୍ଷା ଦେଉଛି। ତୁମେ ଦୟା କରି ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ ଜଣାଉ; ତେବେ ରକ୍ଷା ଦେବୀ, ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ହୃଦୟରେ ଆହ୍ୱାନ କର। ସେ ଛଅ ଭାଗରେ: ଇଚ୍ଛା, ଜ୍ଞାନ ଏବଂ କ୍ରିୟା, ସମସ୍ତ ଏକ କାରଣରେ; ଏହିପରି ପୂଜା କରି ଦେବୀଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କର। ବାଗୀଶ୍ୱରୀ ସମସ୍ତ ଗର୍ଭର ଚଞ୍ଚଳତାର କାରଣ; ହୃଦୟ କପ୍ ବ୍ୟବହାର କରି ଏବଂ ମୂଳ ଅକ୍ଷର ସହିତ, ଶେଷ ହୁଁ ଫଟ୍। ତାଙ୍କର ହୃଦୟରେ ଆଘାତ କର; ଅନୁଷ୍ଠାନରେ ପ୍ରବୀଣ ଲୋକ ପ୍ରବେଶ କରେ; ତେବେ ଶିଷ୍ୟର ଚେତନା ହୃଦୟରେ ଅଗ୍ନି ଶିଖାର ନିମ୍ନ ଭାବରେ ହୁଏ। ନିରୋଧରେ ଅବସ୍ଥିତ, ବନ୍ଧନରେ ବିଧିତ, ବଡ଼ ମୁଦ୍ରାରେ ବିଭାଜନ କର: "ଓଁ ହାମ୍ ହୁଁ ହଃ ହୁଁ ଫଟ୍; ଓଁ ହଂ ସ୍ୱାହା," ତେବେ ଶ୍ୱାସ ଏବଂ ହସ୍ତମୁଦ୍ରାରେ। ତେବେ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆକର୍ଷଣ କରି, ନିଜ ଅନ୍ତରେ ଏକତ୍ୱ କର: "ଓଁ ହାମ୍ ହ୍ରୂମ୍ ହାମ୍, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର।" ପିତା-ମାତା ଏବଂ ଚେତନାର ଏକତ୍ୱ ନିଶ୍ୱାସରେ ଚିନ୍ତନ କର। ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଭୂମି ତ୍ୟାଗ କ୍ରମରେ, ଶିବ ନିବାସକୁ ନେଇଯିବା; ଗର୍ଭଧାରଣ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ ଗର୍ଭରେ ଏକାସାଥି କ୍ରିୟା କର। ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ବାମ ହସ୍ତ ଉଦ୍ଭବ ମୁଦ୍ରାରେ ପ୍ରବେଶ କର: "ଓଁ ହାମ୍ ହାମ୍ ହାମ୍, ଆତ୍ମାକୁ ନମସ୍କାର।