ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ପ୍ରଭାତେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ପୂର୍ବକ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଆଚାର୍ୟ ଉଚିତ ଭୋଜନ କରିବେ; ଯେଉଁଠି ଦହି, ମାଂସ ଏବଂ ମଦ୍ୟ ଭୋଜନ ନ କରିବା ଉଚିତ। ଯଦି କେହି ସ୍ଵପ୍ନରେ ହାତୀ ବା ଘୋଡ଼ା ଚଢ଼ିବା, ଶୁଭ୍ର ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିବା ବା ତେଲ ମାସାଜ ଓ ଏହାସବୁ ନ ହେବା ଦେଖନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ; ଏହା ଶାନ୍ତି ପାଇଁ ଭୟଙ୍କର ହୋମ କରିବା ଦରକାର। ଏହିପରେ, ଦୂଇ ଦିନଚର୍ୟା କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଯଜ୍ଞଶାଳାକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ସେଉଁଠି ନିୟମିତ ଭାବେ ବିଶେଷ କ୍ରିୟାମାନେ କରିବା ଉଚିତ। ପୁନଃ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଶିବଙ୍କର ହସ୍ତ ନିଜ ଉପରେ ରଖି, ଜଳପାତ୍ରକୁ ପୂର୍ବଦିଗକୁ ମୁହଁ କରାଯିବା ଚାହିଁଏ, ଏବଂ କ୍ରମକ୍ରମେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଦରକାର। ତାପରେ ଶିବଙ୍କୁ ମଣ୍ଡଳ ବା ବେଦିରେ ପୂଜା କରି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି, ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ। ଦୁଷ୍ଟ ସ୍ଵପ୍ନର ଦୋଷ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ, ଶସ୍ତ୍ର-ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ଆହୁତି ଦେଇ, ହୂଁ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର-ଅଗ୍ନି ଜଳାଇବା ଦରକାର। ଏହିପରେ, ବେଦି ଓ ଜଳପାତ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ତର୍ବଳି ଦେଇ, ଶିଷ୍ୟ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଅନୁମତି ନେଇ, ବାହାରକୁ ଯିବେ। ସେଠାରେ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମଣ୍ଡଳ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଓ ସମ୍ପାତ-ହୋମ ଏବଂ ଦର୍ଭା ଓ ନାଳୀ ଅନୁଯାୟୀ କ୍ରିୟା କରିବେ। ଏହିପରେ, ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ଥିତି ପାଇଁ ମୂଳ-ଅନୁସ୍ୱାର ସହିତ ତିନି ଆହୁତି ଦେଇ, କଳଶରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପାଶ-ସୂତ୍ର ଆଣିବେ। ଶିଷ୍ୟଙ୍କ ଦାୟିଁ ଓ ଉପର ପାଖରେ, ମୂଳାଂଶରେ ଏହାକୁ ଚୁଲିରେ ବାନ୍ଧି, ବଡ଼ ଆଂଗୁଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲମ୍ବାଇ ରଖିବେ। ଏପରେ, ଶିଷ୍ୟଙ୍କୁ ବସାଇ, ମନସ୍କୋପନ କରି, ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକଶେ ଆଠ ଜଗତ୍ ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ବୋଲି ଜାଣିବା ଦରକାର। ଶିଷ୍ୟ ଏହି ରୂପରେ: କପାଳ, ଅଜ, ବୁଦ୍ଧ, ବଜ୍ରଦେହ, ପ୍ରମର୍ଦ୍ଦନ, ବିଭୂତି, ଅବ୍ୟୟ, ଶାସ୍ତା, ପିଣାକୀ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ। ତିନିଏଁ ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ହୁତାଶୀ, ପିଙ୍ଗଳ, ଖାଦକ, ହର, ଜ୍ୱଳନ, ଦହନ, ବଭ୍ରୁ, ଭସ୍ମାନ୍ତକ, କ୍ଷପାନ୍ତକ ଆଦି ରୂପରେ ଅଛନ୍ତି। ଏହି ଶିଷ୍ୟ ନିଜେ ଯାମ୍ୟମୃତ୍ୟୁହର, ଧାତା, ବିଧାତା, କାର୍ଯ୍ୟରଞ୍ଜକ, କାଳ, ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ ଉଭୟ, ସଂଯୋଗ ଓ ବିୟୋଗକାରୀ। ସେ ନୈୃତ, ମାରଣ, ହନ୍ତା, ଭୟାନକ ଚକ୍ଷୁ, ଭୟଙ୍କର, ଉର୍ଧ୍ୱାଂଶକ, ବିରୂପାକ୍ଷ, ଧୂସର-ଲାଲ ଦାନ୍ତ ବିଶିଷ୍ଟ। ତିନିଏଁ ବଳ, ଅତିବଳ, ପାଶହସ୍ତ, ମହାବଳ, ଶ୍ୱେତ, ଜୟଭଦ୍ର, ଦୀର୍ଘବାହୁ, ଜଳାନ୍ତକ। ତିନିଏଁ ବଡ଼ବାସ୍ୟ, ଭୀମ; ଏହି ଦଶଜନଙ୍କୁ ବାରୁଣ ରୂପରେ ଜଣାଯାଏ: ଶୀଘ୍ର, ହ୍ରସ୍ୱ, ବାୟୁଗତି, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ତୀବ୍ର, କ୍ଷପାନ୍ତକ। ସେ ପଞ୍ଚାନ୍ତକ, ପଞ୍ଚଶିଖ, କପର୍ଦ୍ଦୀ, ମେଘାରୋହୀ, ଜଟାମୁକୁଟଧାରୀ, ବିଭିନ୍ନ ମଣିମାଳା ପରିଧାନ କରିଥିବା। ସେ ଧନଧାରୀ, ସୁନ୍ଦର, ଶୁଭ, ସୁମୃଦୁଦେହ, କୃପାଦାୟକ, ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ସମୃଦ୍ଧ, ରୂପଧାରୀ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଦଶ ଗୁଣ। ସେ ବିଦ୍ୟାଧର, ବିଦ୍ୟାଧାରୀ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ବେଦଜ୍ଞ, ମାତୃଭାବପର, ପିଙ୍ଗଳନେତ୍ର, ଭୂତପାଳକ, ନୈବେଦ୍ୟପ୍ରିୟ। ସେ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟା ଦାତା, ସୁଖ-ଦୁଃଖ ହରଣକାରୀ—ଦଶ ଗୁଣରେ ଅନନ୍ତ, ରକ୍ଷାକାରୀ, ଦୃଢ଼, ଓ ପାତାଳପତି। ସେ ବୃଷ, ବୃଷଧର, ପ୍ରବଳ, ଭକ୍ଷକ, ସର୍ବଦିଗମୁଖ, ଲୋହିତ; ଏହି ଦଶ ରୁଦ୍ର ସର୍ପମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ଥିତ। ସେ ଶମ୍ଭୁ, ବିଭୂ, ଗଣନାୟକ, ତ୍ରିନେତ୍ର, ଦେବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ, ଲୟ, କ୍ରୀଡ଼ା, ଲାଭ, ଚେଷ୍ଟା, ବିବେକୀ। ସେ ଭୋକ୍ତା, ମାୟା, କାଳ, ଅଗ୍ନି, ରୁଦ୍ର, ହାଟକ, କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ସତ୍ୟ, ବ୍ରହ୍ମା, ଏବଂ ସପ୍ତମ ଭାବେ ବିଷ୍ଣୁ। ଏହି ଏଠି ରୁଦ୍ର ସହିତ ଅଷ୍ଟ ରୁଦ୍ର କଳଶ ମଧ୍ୟରେ ବିସ୍ଥିତ; ତାଙ୍କ ନାମ ଓ ଜଗତ୍ ନାମ ସ୍ମରଣ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ଭବ, ଉଦ୍ଭବ, ସମସ୍ତ ଭୂତ, ସମସ୍ତ ଭୂତଙ୍କୁ ସୁଖଦାୟକ, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ତିନିଏଁ ପ୍ରଶଂସିତ, ପ୍ରାଚୀନ, ଓଁ, ସାକ୍ଷୀ, ଓଁ, ରୁଦ୍ରନାଶକ, ଓଁ, ପତଙ୍ଗ, ଓଁ, ଶବ୍ଦ, ଓଁ, ସୂକ୍ଷ୍ମ, ଓଁ, ଶିବ, ସର୍ବ, ସମସ୍ତ ଦାତା, ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ, ବ୍ରହ୍ମା, ବିଷ୍ଣୁ, ରୁଦ୍ର ନିର୍ମାତା, ଓଁ, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏହି ଅଠାଇଶ ପଦ ଆକାଶରେ ବିସ୍ତୃତ, ମନରେ ଗୁପ୍ତ, ତ୍ରିନେତ୍ର ଓ ତୁରୀୟ ହୃଦୟରେ ବିସ୍ଥିତ; ଏହାକୁ ଅଷ୍ଟାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ର ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ମନ୍ତ୍ରର ବୀଜ ଅକ୍ଷର ‘ମ’, ନାଳୀ ହେଉଛି ଇଡା ଓ ପିଙ୍ଗଳା; ପ୍ରାଣ ଓ ଅପାନ ଦୁଇ ଜୀବନବାୟୁ, ଏବଂ ଘ୍ରାଣ ଓ ସ୍ପର୍ଶ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ। ଘ୍ରାଣ ଏଠି ପଞ୍ଚ ଗୁଣ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ; ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱ ପୀତ ବର୍ଣ୍ଣର ବଜ୍ରଚିହ୍ନିତ ବର୍ଗ ରୂପେ ଅଛି। ଏହାର ବ୍ୟାପ୍ତି ଏକ ଶତ କୋଟି ଯୋଜନା; ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଚୌଦ୍ଦ ଗର୍ଭ ବୁଝିବା ଦରକାର। ପ୍ରଥମ ହେଉଛି ସମସ୍ତ ଦେବତା, ମନୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ; ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ, ଚତୁଷ୍ପଦ ଓ ସର୍ପ ଚାରି ପ୍ରକାର। ପଞ୍ଚମ ହେଉଛି ସ୍ଥାବର; ଷଷ୍ଠ ଅମାନୁଷ: ପିଶାଚ, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଇନ୍ଦ୍ର। ଅଷ୍ଟମ ହେଉଛି ସାଧୁ, ପ୍ରାଣନାଥ, ବ୍ରହ୍ମା; ଏହି ଅଷ୍ଟ ଭୂମିକୁ ପୃଥିବୀ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଂଶ ଭାବେ ଗଣାଯାଏ। ଲୟ ପ୍ରକୃତି ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ, ଭୋଗ, ବ୍ରହ୍ମା ଓ କାରଣରେ; ପଛରେ ସମସ୍ତ ଜାଗ୍ରତ ଅବସ୍ଥା, ଲୋକ ଓ ଏହା ଅନ୍ୟାନ୍ୟ। ଏହି ଶେଷ ଅବସ୍ଥାକୁ ନିଜ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଧ୍ୟାନ କରି: ‘ଓଁ ହାଁ ହ୍ରୂଁ ହାଁ, ପାଶ ନାଶ ପାଇଁ, ହୂଁ ଫଟ୍; ପଛରେ ଓଁ ହାଁ ହାଁ, ପାଶ ନାଶ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା।’ ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାଣାୟାମ କରି; ‘ଓଁ ହ୍ରୂଁ ହ୍ରାଁ ହ୍ରୂଁ, ପାଶ ନାଶ ପାଇଁ, ହୂଁ ଫଟ୍।’ ଲୟମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନ ସ୍ଥାନରୁ ଧାରଣ କରି; ‘ଓଁ ଓଁ ହ୍ରଂ ହାଁ, ପାଶ ନାଶ ପାଇଁ, ନମଃ।’ ଉଦ୍ଗମ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ଥାନ କରି; ‘ଓଁ ହାଁ, ପାଶ ନାଶ ପାଇଁ, ନମଃ।’ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ, ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଶେଷରେ ସ୍ୱାହା ଦେଇ, ଉପସ୍ଥିତି ପାଇଁ ତିନି ଆହୁତି ଏବଂ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ତିନି ଆହୁତି।