ଏକ ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କ୍ରମରେ, ଏହି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ଫୁଲ, ଧୂପ ଓ ଦିଆ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ସହିତ। ପ୍ରଥମେ ଶାସ୍ତ୍ରର ଉପରେ ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ରଖି, ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଦ ପାଖକୁ ଯାଇ, ଭକ୍ତି ସହିତ ପବିତ୍ରକ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ତା’ପରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ, ଗୋମୟ ଦ୍ୱାରା ତିନିଟି ଚକ୍ର କରି, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ, ଦହି ଓ ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରାଯାଏ। ଏହାପରେ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଗୀତ ଓ ଜାଗରଣ କରି, ଦର୍ଭା ଶୟ୍ୟାରେ ଭିତରେ ଶୋଇ, ଭଗବାନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ଖାଦ୍ୟ ଆଶା କରିବା ଉଚିତ। ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଜନ, ଏହି କ୍ରମରେ ଉପବାସ ଓ ଏକାଗ୍ରତା ସହିତ କେବଳ ଅଙ୍ଗାର ଶୟ୍ୟାରେ ଶୋଇଥିବା ଉଚିତ। ପରେ, ପ୍ରଭୁ କହିଲେ—ସକାଳେ ଉଠି, ସ୍ନାନ କରି, ମନକୁ ଶାନ୍ତ କରି, ସନ୍ଧ୍ୟା ପୂଜା କରି, ପୂଜା ମଣ୍ଡପକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ରକଗୁଡିକୁ ନେଇ, ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା ନ ହଟାଇ, ଉତ୍ତର-ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଲତାର ଉପରେ ଏକ ପରିଷ୍କୃତ ପାତ୍ରରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ବ୍ୟବହୃତ ନାଇବେଦ୍ୟ ହଟାଇ, ଦିନ ପାଇଁ ପରିଷ୍କୃତ ଭୂମିରେ ଦୁଇଟି କମଥା ରଖିବା ଉଚିତ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାର, ଦିଗବାସୀ, ଦିଗପାଳଙ୍କ ଘଡ଼ି, ପ୍ରଭୁ, ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନି ପାଖରେ ବିଶେଷ ଓ ବିସ୍ତୃତ ପୂଜା କରାଯାଏ। ମନ୍ତ୍ର ପାଇଁ ଅର୍ପଣ, ବାଣ-ଆତ୍ମା ସହିତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ହୋମ, ଏବଂ ଏକ ସଂଖ୍ୟା ଏକଶ ଅଠି ହୋମ କରି, ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଶେଷ ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ। ପବିତ୍ରକ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦେଇ, ନିଜକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦ୍ୱାରପାଳ, ଦିଗପାଳ ଓ ଘଡ଼ି-ବୃଦ୍ଧିକାରୀଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ଆସନରେ ବସି, ନିଜକୁ, ଗଣ, ଗୁରୁ ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ପବିତ୍ରକ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠାରେ ଏକ ମାନସିକ ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ—“ଓ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି କାଳର ଆତ୍ମା; ମୋର କ୍ରିୟାରେ ଯେଉଁଠି ଇଚ୍ଛା, କରାଯାଇଛି, ଅପରାଧିତ, ପରିତ୍ୟାଗ, ଗୁପ୍ତ, ସାଧିତ—ସବୁ କିଛି ଏହି ପବିତ୍ରକ ଦ୍ୱାରା ଆପଣଙ୍କ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ଶୁଦ୍ଧ ହେଉ। ମୋର କ୍ରିୟାରେ ମନ୍ତ୍ର, ନିୟମ, ଦ୍ରବ୍ୟ, ଉଚ୍ଚାରଣ, ନାଇବେଦ୍ୟ, ପୂଜା ଅଭାବରେ ଯାହା କରାଯାଇଛି, ସେ ସବୁ ଆପଣ ପାଇଁ। ଯାହା ଅପୂର୍ଣ୍ଣ ରହିଛି, ଶବ୍ଦରେ ଅଭାବ, ଓ ମହାପ୍ରଭୁ, ସେଗୁଡିକୁ ଆପଣ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରନ୍ତୁ; ଶୁଦ୍ଧି, ପବିତ୍ରତା ଓ ପାପ ନାଶ ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତ ଶୁଦ୍ଧ ହୁଏ; ମୋର କୌଣସି ଉପବାସ ଭଙ୍ଗ ହୋଇଥିଲେ, ଅସାବଧାନତା କିମ୍ବା ତ୍ରୁଟିରେ, ସେ ସବୁ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଏକତା ହେଉ। ଭକ୍ତି ସହିତ ଶିବଙ୍କୁ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ ଓ ଷ୍ଟୋତ୍ର ରଚନା କରି, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ନିୟମ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଏ—ଚାରି ମାସ, ତିନି ମାସ, ତିନି ଦିନ, କିମ୍ବା ଏକ ଦିନ ପାଇଁ। ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶିର ନମାଇ, ଖ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, ବ୍ରତୀ ଅଲତାର ଉପକୂଳକୁ ଯାଏ; ଅଗ୍ନିରେ ଏସ୍ଥିତ ଶିବଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଏହି ଚାରି ପ୍ରକାର ଶୁଦ୍ଧି ହୁଏ। ପରେ, ଫୁଲ, ଧୂପ, ଚାଉଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ଅନ୍ତର୍ଯାଗ ଓ ଶୁଦ୍ଧି ରୁଦ୍ର ଆଦିକୁ ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ଓ ସ୍ତୁତି କରି, ଖ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରାଯାଏ; ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ହୋମ ଓ ଚାଉଳ ପାୟସ ଅର୍ପଣ କରି, ନିର୍ମଳ ଭାବରେ ଶେଷ ହୋମ ଦେଇ, ଅଗ୍ନିରେ ଏସ୍ଥିତ ଶିବକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ; ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅର୍ପଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଅନୁଭବ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହାପରେ, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଚାରି ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ; ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧି ଓ ବାହ୍ୟ ନାଇବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧିକୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଶାସ୍ତ୍ରର ପୁସ୍ତକରେ ରଖି, “ଓମ୍ ହାମ୍ ଭୂଃ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ଭୁଵଃ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ସ୍ୱଃ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ଭୁର୍ଭୁଵଃ ସ୍ୱଃ ସ୍ୱାହା” ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚାରି ହୋମ ଦେବା ଉଚିତ। ପରେ, “ଓମ୍ ହାମ୍ ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓମ୍ ହାମ୍ ଅଗ୍ନିକୁ ଯଜ୍ଞ ସମାପ୍ତି ପାଇଁ ସ୍ୱାହା” ମନ୍ତ୍ର ଦେଇ, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶିବ ଭଳି ବହୁ ବସ୍ତ୍ର ଓ ଭୂଷଣ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କ ରିତୁଆଲ ଚକ୍ର ସଫଳ ଓ ଫଳଦାୟି ହୁଏ। ଗୁରୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏହା ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା। ଏହିପରି, ପବିତ୍ରକ ଗୁରୁଙ୍କ ହୃଦୟରେ ରଖି, ଦ୍ୱିଜ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ଖାଇବାକୁ ଦେଇ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ। ଏହି ଦାନ ଦ୍ୱାରା, “ପ୍ରଭୁ, ସଦାଶିବ ମୋପରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତୁ” ବିନୟ କରାଯାଏ। ସକାଳେ ଭକ୍ତି ସହିତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ଶମ୍ଭୁ ପାଇଁ ସମାବେଶ ହେବା ଉଚିତ; ଅଷ୍ଟ ଫୁଲ ଓ ଶୁଦ୍ଧି ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେବା ଉଚିତ। ସବୁବେଳେ ନିୟମିତ ଓ ଅନିୟମିତ କ୍ରିୟାଗୁଡିକୁ ପୂର୍ବ ଭଳି ଶୁଦ୍ଧି ରଖି, ଶିବଙ୍କୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ ହୋମ ଦେଇ, ଶେଷ ହୋମ କରି, ଭୋଗ ଚାହୁଁଥିବା ଜଣେ ଶିବଙ୍କୁ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। “ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ମୋର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଫଳ ଦିଅନ୍ତୁ; ମୁକ୍ତି ଚାହୁଁଥିବା ମୁଁ, ଏହା ବନ୍ଧନ ହେବା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ” ବିନୟ କରାଯାଏ। ଅନ୍ତେ, ଅଗ୍ନିକୁ ନାଡ଼ି ଦ୍ୱାରା ଶିବ ସହିତ ଏକତା କରି, ଅଗ୍ନି ରାଶିକୁ ହୃଦୟରେ ରଖି, ଶୁଦ୍ଧିକୁ ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଜଳ ଚୁଷି, ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, କୁମ୍ଭକ ଶ୍ୱାସ ଧରି, ଶିବ ସହିତ ଏକତା କରି, ଇଚ୍ଛା ସହିତ ଅର୍ପଣ କରି, “ଖ୍ଷମା କର” ବୋଲି ମୁକ୍ତ କରିବା ଉଚିତ। ଦିଗପାଳ ଓ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ବିଦାୟ ଦେଇ, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ନେଇ, ଚଣ୍ଡେଶ୍ୱର ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପବିତ୍ର ସୂତ୍ର ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଶାସ୍ତ୍ରୀୟ କ୍ରମ, ଭକ୍ତି, ନିୟମ, ଶୁଦ୍ଧି ଓ ପ୍ରାର୍ଥନାର ମଧ୍ୟରେ ଶିବ ପୂଜାକୁ ସଫଳ ଓ ଫଳଦାୟି କରେ।