ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାରେ, ଉପାଧ୍ୟାୟ ପ୍ରଥମେ ଶିବଙ୍କର ହସ୍ତମୁଦ୍ରା ନିର୍ମାଣ କରି, ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଏହା ରଖି, ଏହି ଭାବନା କରନ୍ତି—"ମୁଁ ଶିବ, ମୂଳ କାରଣ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏବଂ ମୋର ଯଜ୍ଞ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ।" ତାପରେ ଗୁରୁ ଜ୍ଞାନର ତଳୱାର ଧରି, ଦେବତାଙ୍କୁ ଗଭୀର ଭାବରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ନୈୃତ୍ୟ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ଏହି ଶକ୍ତିକୁ ସେଠାରେ ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି। ଯଜ୍ଞ ଶାଳାରେ ଅର୍ଘ୍ୟଜଳ, ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପବିତ୍ର ପଦାର୍ଥ ଛିଟିଇଁ ଦିଆଯାଏ; ଚତୁର୍ଦ୍ଦିକର ସଂଧିସ୍ଥଳରେ ଶୁଭ କ୍ରମ ଅନୁସାରେ ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ସାବଧାନତା ସହିତ କ୍ରିୟା ସମ୍ପାଦନ କରାଯାଏ। ଏହି ସ୍ଥାନରେ ନିବେଦିତ ପଦାର୍ଥ ବିକ୍ଷେପ କରି, ଖୁଶ ଘାସ ଏକତ୍ର କରାଯାଏ ଓ ଉତ୍ତରପୂର୍ବ ଦିଗରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ବିଶ୍ରାମ ଦିଆଯାଏ। ନୈୃତ୍ୟ ଓ ବାସ୍ତୁ ଦ୍ୱାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍; ଘଟକୁ ସମସ୍ତରୁ ଉପରେ, ପଶ୍ଚିମ ମୁଖୀ ରଖିବା ନିୟମ। ପ୍ରଣବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ, ବୃଷଭାସିନୀ ଦେବୀ, ସିଂହାସିନୀ ବର୍ଦ୍ଧନୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ; ପଛରେ, ଘଟ ମଧ୍ୟରେ ଧନୁର୍ଧର ଶିବଙ୍କୁ ବର୍ଦ୍ଧନୀ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ। ସମସ୍ତ ଦିଗର ରକ୍ଷକ ଦେବତା ଯଥା ଶକ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଶିବ ଓ ବର୍ଦ୍ଧନୀଙ୍କୁ ଉଚିତ୍ ଭାବରେ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ। ପୂର୍ବ ଠାରୁ ଈଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦିଗରେ ଶିବଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଘୋଷଣା କରିବେ, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ଜଳଧାରା ସହିତ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। ଘଟ ସ୍ଥାପନ କରି, ଶସ୍ତ୍ରରୂପ ଶକ୍ତିକୁ ବାମପାଖରେ ରଖି, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଘୁଞ୍ଚାଇବେ। ଘଟରେ ଦେବତାଙ୍କୁ ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ଆସନ ଉପରେ ସ୍ଥିର କରି ପୂଜା କରିବେ; ବର୍ଦ୍ଧନୀରେ ପ୍ରଣବ ସ୍ଥାନରେ, ତାପରେ ଶସ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନରେ, ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ। ଲିଙ୍ଗ ଓ ଭଗର ଯୁଗଳତା ଲିଙ୍ଗ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରି, ଘଟରେ ନିବେଦନ କରି ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ଥାପନ କରି, ମୂଳମନ୍ତ୍ର ପାଠ କରିବେ। ବର୍ଦ୍ଧନୀର ଦଶମାଂଶ ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଘୋଷଣା କରି, ଗଣେଶ, ଵାୟୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ପଞ୍ଚାମୃତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥ ଦ୍ୱାରା ହରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ପୂର୍ବପରି ଅଭିଷେକ, ପୂଜା କରି, ହୋମକୁ ସ୍ନାନ ଦେଇ, ଶିବାଗ୍ନିରେ ଶୁଭ ହୋମ ସାମଗ୍ରୀ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ଲାଉଢ଼ି ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ଅଗ୍ନି ଓ ନିଜ ପାଇଁ ଭାଗ ବିଭାଜନ କରି, ଶିବ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଦାନ କରି, ନିଜ ପାଇଁ ଏକ ଭାଗ ରଖିବେ। ଦନ୍ତକାଷ୍ଠ ଓ କବଚ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ପ୍ରଥମ ଅର୍ପଣ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମରେ ଭୟାନକ ଅଗ୍ନିରେ ମାଟି ଅର୍ପଣ କରିବେ। ସଦ୍ୟୋଜାତ ହୃଦୟ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ବାମ ହାତରେ ଜଳ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଦେଇ, ଈଶାଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧିତ ଜଳ ଦେବେ। ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ପଳାଶପତ୍ର ଚାରିପାଖରେ ଅର୍ପଣ, ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ଫୁଲ ଓ ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ରୋଚନା ଦେବେ। ନୈୃତ୍ୟରେ ଅଗୁରୁ, ବାୟୁକୋଣରେ ଚାରିପ୍ରକାର ଅର୍ପଣ, ସମସ୍ତ ହୋମ ଦ୍ରବ୍ୟ ସଦ୍ୟୋଜାତ ଖୁଶ ଘାସ ସହିତ ଦେବେ। ଦେବତାଙ୍କ ରୂପକୁ ଦଣ୍ଡ, ମାଳା, ଜନ୍ୟୁ, କଉପୀନ, କମଣ୍ଡଳୁ, ଅଞ୍ଜନ, କୁଙ୍କୁମ ତେଲ, ମୁଣ୍ଡା ଓ କେଶ ଶୁଧ୍ଧି ଉପକରଣ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ପାନ, ଦର୍ପଣ, ଉତ୍ତରରେ ରୋଚନା, ଆସନ, ପାଦୁକା, ପାତ୍ର, ଯୋଗପଟ୍ଟା ଓ ଛତ୍ର ଦେବେ। ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ଈଶମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଈଶାନଙ୍କ ପ୍ରସନ୍ନତା ପାଇଁ ଅର୍ପଣ, ପୂର୍ବରେ ଘୃତ ଚାରୁ ଓ ନୂତନ ସୁଗନ୍ଧିତ ପଦାର୍ଥ ଦେବେ। ଶୁଧ୍ଧିକ ତତ୍ତ୍ୱ ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳରେ ଭିଜାଇ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ଅଗ୍ନି ସମ୍ମୁଖରେ ନେଇଯିବେ। କଳାମୃଗ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଢାକି, ବର୍ଷରୂପ ଶୁଭ ଅକ୍ଷୟ ପ୍ରତିରକ୍ଷକଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇବେ। 'ସ୍ୱେତି ହେତି' ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱେଶ ଜନ୍ୟୁକୁ ଏକୋଇଶ ଥର ପବିତ୍ର କରିବେ। ଘର ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବସ୍ତୁକୁ ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ି, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ସୁଗନ୍ଧ ଅର୍ପଣ କରି, ପୂଜା, ଆଚମନ, ନ୍ୟାସ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିବେ। ତାପରେ ନନ୍ଦି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ସୁଗନ୍ଧ ଦେବତା, ଘର ପ୍ରବେଶ ପରେ ଅସ୍ତ୍ର, ଦିଗପାଳ, ଓ ନିଜ ନାମରେ ଶୁଭ ଘଟରେ ପୂଜା କରିବେ। ବର୍ଦ୍ଧନୀ, ବିଘ୍ନନାଥ, ଗୁରୁ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ଔଷଧ ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଲେପନ, ପୁଷ୍ପ ଓ ଦର୍ଭା ଧୂପନ କରିବେ। ଏହି ପବିତ୍ର ଜନ୍ୟୁକୁ ଅଞ୍ଜଳି ମଧ୍ୟରେ ରଖି, କ୍ରମାନୁସାରେ କ୍ରିୟାର କୌଣସି ଅପୂର୍ଣ୍ଣତା ଥିଲେ ସେଠାରେ ପୂରଣ କରିବେ। "ଓ ପ୍ରବଳ ଦେବ, ଆମ ଇଚ୍ଛାପୂରଣ କର, ଯିଏ ପୂଜା କରେ, ସେଉଁଠି ସଫଳତା ଦିଅ, ଚେତନାଚେତନାଧିପତି!" ଏପରି ପ୍ରାର୍ଥନା କରି, "ହେ ଶମ୍ଭୁ, ସଦା, ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; କୃପା କର, ଦେବେଶ, ଦେବୀ ଓ ଗଣପତିମାନଙ୍କ ସହ ତୁମକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ।" ମନ୍ତ୍ରଧାରୀ, କପାଳଧାରୀ ଓ ସମସ୍ତ ପରିକରମାନେ, ପ୍ରଭାତରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଜନ୍ୟୁକୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ। "ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବି," ଏହିଭଳି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରାଣଯାନକୁ ଅମୃତ କରି ଆମନ୍ତ୍ରଣ। ମୂଳମନ୍ତ୍ରରେ "ଶିବ" ଶବ୍ଦ ଯୋଗ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ; ଜପ, ସ୍ତୋତ୍ର, ପ୍ରଣାମ କରି, ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ଖ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବେ। ତୃତୀୟ ଭାଗ ହୋମ ଅଗ୍ନିରେ ଅର୍ପିତ କରି, ଦିଗପାଳ, ଦିଗ୍ନାୟକ ଓ ପିତୃମାତୃ ଗଣଙ୍କୁ ଦେବେ। ରୁଦ୍ର ଓ କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ନମସ୍କାର ସ୍ୱାହା କରି, ପୂର୍ବଦିଗରେ ଦିଗଗଜ ଆଦିକୁ, କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ତାପରେ "ଓଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଅଗ୍ନିସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଅଗ୍ନି ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତକୁ ସ୍ୱାହା" ଏହି ଚାରି ହୋମ କରି, ଯୋଗ କ୍ରମ କରିବେ; ଅଗ୍ନିକୁ ଯଜ୍ଞକୁ, ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ନାଡୀଯୋଗ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଏକତ୍ର କରି, ବାଁଶ ଆଦି ଭାଣ୍ଡରେ ରଖି, ହୃଦୟେ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଅନୁସ୍ଥାନ କରିବେ। ଜନ୍ୟୁ ବା ଅଙ୍ଗୁଳି ଦ୍ୱାରା ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଷଡଅଙ୍ଗ ଓ ମୂଳମନ୍ତ୍ର ସହିତ ହୃଦୟ, କବଚ, ଅସ୍ତ୍ର ଅନ୍ଲେପନ କରିବେ। ତାନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ମୁଡ଼ି, ଅଙ୍ଗୋଦ୍ଭୂତ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରି, ସମସ୍ତ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ପାଇଁ ଭକ୍ତି ସହିତ ବିଶ୍ୱନାଥଙ୍କୁ ଅର୍ପଣ କରିବେ।