ଏହି ପବିତ୍ର ଶାସ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଉପାସନା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନର ଶୁଭ ଦିନରେ ଏକ ଶିଷ୍ୟ, ତାଙ୍କର ଗୁରୁ, ଏବଂ ଏକ ନିପୁଣ ବ୍ୟକ୍ତି, ସମ୍ମତି କରି ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଭାଣ୍ଡା, କିମ୍ବା ପଦ୍ମ ପତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସଜିତ ପାତ୍ରରୁ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ। ସେମାନେ ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଚୁପ୍ଚାପ ରହିଥିଲେ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ବଟ, ଅଶ୍ୱତ୍ଥ, ଅର୍କ, ଭଲ୍ଲାତକ ଏବଂ ଏହି ପ୍ରକୃତିର ଗଛଗୁଡିକୁ ଦୂରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ଶୁଦ୍ଧ ଜଳ ନେଇ, ପ୍ରାଣବାୟୁ ସହିତ ଓ 'ଓଁ' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଜଳ ଚିପିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହାପରେ, ଅଗ୍ନିର ଜ୍ୱଳନ ମଧ୍ୟରେ, ପାଞ୍ଚ ହୋମ 'ସ୍ୱାହା' ଶବ୍ଦରେ ଦେଇଯାଇଥିଲା—ନାଗ, କଚ୍ଛପ, କୃକର, ଦେବଦତ୍ତ, ଧନଞ୍ଜୟ ଉପବାୟୁ ଉପରେ। ଏହି ଉପବାୟୁଗୁଡିକୁ ଜଳ ଦେଇ 'ସ୍ୱାହା' କରି, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଅନ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ଅବଶିଷ୍ଟ ଜଳ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, 'ତୁମେ ଅମୃତ ଆବରଣ' ବୋଲି ପ୍ରାଣାହୁତି ଦିଆଯାଏ—'ପ୍ରାଣକୁ ଦିଅ, ସ୍ୱାହା; ଅପାନ, ସମାନ, ଉଦାନ, ବ୍ୟାନ' ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ ପରେ ଚୁଲ୍ଲକ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଭାବରେ, ଶରୀରର ଆହାର ସଂପୃକ୍ତ ବାୟୁ ମଧ୍ୟରେ 'ତୁମେ ଅମୃତ ଆବରଣ' ବୋଲି ଅର୍ପଣ କରାଯାଏ। ପରେ, ଭଗବାନ କହିଲେ: "ମୁଁ ପବିତ୍ର ଜନେଉ ଅନୁଷ୍ଠାନ ବିଷୟରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିବି, ଯାହା ପୂଜା ଓ ଅନୁଷ୍ଠାନକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରେ। ଏହା ପ୍ରତିଦିନ ଓ ବିଶେଷ ଦିନରେ କରିବାକୁ ନିୟମିତ।" ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନ ଆଷାଢ଼ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଶ୍ରାବଣ, ଭାଦ୍ର ମାସରେ, ଶୁକ୍ଳ କିମ୍ବା କୃଷ୍ଣ ପକ୍ଷର ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଓ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ କରାଯିବା ଉଚିତ। କିମ୍ବା କାର୍ତ୍ତିକୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେକୌଣସି ତିଥିରେ କରିପାରିବେ—ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା, ଅମ୍ବିକା, ନାଗ, ଶ୍କନ୍ଦ, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ଦେବତା ପାଇଁ। ଏହାପରେ, ଦୁର୍ଗା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଗୋବିନ୍ଦ, ସ୍ମର, ଶମ୍ଭୁ, ଅମୃତପାନୀ ପାଇଁ ଅନୁଷ୍ଠାନ ହୁଏ। ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ, ଚାନ୍ଦି, ତାମ୍ବା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଧାତୁ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରତ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। କଳି ଯୁଗରେ କପାସ, ରେଶମ, ପଦ୍ମର ତନ୍ତୁ କିମ୍ବା ଏହି ପ୍ରକାରର ତନ୍ତୁ ଦ୍ୱାରା ଜନେଉ କରିପାରିବେ। 'ଓଁ', ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ବ୍ରହ୍ମା, ନାଗ, ଗୁହ, ହରି—ଏହି ଦେବତାଗୁଡିକୁ ନବ ତନ୍ତୁରେ ଅନୁସୂଚିତ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏକ ଶତ ଆଠ, କିମ୍ବା ତାହାର ଅର୍ଦ୍ଧ, କିମ୍ବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସଂଖ୍ୟା ନିବାନ୍ଧନ କରିପାରିବେ। ଏହି ତନ୍ତୁଗୁଡିକୁ ଏକାଉଁଅଠ, ଏକାଉଁତି, ଏକାଉଁଅଠ ଏବଂ ଅଠ ଯୋଡି ଏବଂ ଅଞ୍ଚାଶ ତନ୍ତୁ ମାନ୍ୟ ଏକ ସମାନ ବ୍ୟବଧାନରେ ଗଠନ କରିପାରିବେ। ଦ୍ୱାଦଶ ଅଙ୍ଗୁଳ ଦୀର୍ଘ କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟ ଅଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରସ୍ଥ; ଲିଙ୍ଗର ଚଉଁଅଙ୍ଗୁଳ ପ୍ରସ୍ଥ ମାପ ହୁଏ। ପିଠିକାର ଛୁଆଁ ଚତୁର୍ଥ ହୁଏ; ଗଙ୍ଗା ଅବତରଣ ଭଲ ତନ୍ତୁରେ, ଭଲ ଭାବରେ ଧୋଇ ଗଠିତ କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଜନେଉର ଗଠି ବାଁହାତରେ କରି, ଅଘୋର ମନ୍ତ୍ରରେ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଲାଲ ଚନ୍ଦନ, କେସର, କସ୍ତୂରୀ, ହଳଦି, ପୀତ ରଙ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରଙ୍ଗିତ କରିବା ଉଚିତ। ଦଶ ଗଠି କସ୍ତୂରୀ, ପୀତ ରଙ୍ଗ, କାପୁର, ହଳଦି, ଲାଲ ମାଟି ଦ୍ୱାରା କରିପାରିବେ, କିମ୍ବା ତନ୍ତୁର ସଂଖ୍ୟା ଅନୁଯାୟୀ। ଗଠିଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ, ଦୁଇ, କିମ୍ବା ଚାରି ଅଙ୍ଗୁଳ ବ୍ୟବଧାନରେ ରଖିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ତିନି ପ୍ରକାର—ପୁରୁଷ, ଶୂର, ଅଜୟ ତୃତୀୟ; ଚତୁର୍ଥ ଅଜିତ, ପଞ୍ଚମ ଜୟ, ଷଷ୍ଠ ଵିଜୟ, ଅଜିତ, ସଦାଶିବ, ମନୋନ୍ମନୀ, ସର୍ବମୁଖୀ—ଏହି ଶୁଭ ଗଠିଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇ କରିପାରିବେ। ଏହି ଗଠିଗୁଡ଼ିକୁ ଚନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଜନେଉ, କିମ୍ବା ଶିବ ପାଇଁ, କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦେବତା, ପୁଷ୍ପାଞ୍ଜଳି, ଗୁରୁ, ଦଳ ପାଇଁ କରିପାରିବେ। ଦ୍ୱାର, ଦିଗପାଳ, କଳଶ ଓ ଅନ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଏକ କରିପାରିବେ। ଲିଙ୍ଗ ପାଇଁ ଜନେଉ ହାତରୁ ନଉ ହାତ ଦୀର୍ଘ କରିବା ଉଚିତ। ଏକାଉଁଅଠରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଦଶ ଦଶ ଭାବରେ ବଢ଼ାଇବା, ଦୁଇ ଅଙ୍ଗୁଳ ବ୍ୟବଧାନ ରଖି, ଏକ ଅଙ୍ଗୁଳ ଅନୁକ୍ରମ ବ୍ୟବଧାନ କରିବା ଉଚିତ। ଗଠିର ମାପ ଲିଙ୍ଗର ପ୍ରସ୍ଥ ଅନୁଯାୟୀ କରିବା ଉଚିତ। ସପ୍ତମ କିମ୍ବା ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ, ନିତ୍ୟ କ୍ରିୟା ଶୁଦ୍ଧ ଭାବରେ କରି, ସଂଧ୍ୟା ସମୟରେ ଯଜ୍ଞଶାଳା ଫୁଲ ଓ ବସ୍ତ୍ରରେ ସଜାଇବା ଉଚିତ। ସଂଧ୍ୟା ଆରାଧନା ଓ ଜଳ ଅର୍ପଣ କରି, ପବିତ୍ର ଭୂମିର ଅଧିକାର ନେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଜଳ ଚିପି ଓ ପୂର୍ବ କ୍ରିୟା ଶେଷ କରି, ଗୁରୁ ପ୍ରଣବ ଓ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ଦ୍ୱାର ଉପରେ ଓ ଦିଗରେ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଅନୁକ୍ରମରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଶାନ୍ତି ଦ୍ୱାରରେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଦୁଇ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ବ୍ୟତିରେକ ଦ୍ୱାରରେ, କଳା ନାମକ ସ୍ଥିତିର ମୂଳ ଦେବତା ପାଇଁ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦ୍ୱାରରେ ଦୁଇ ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ଜନ୍ମ ଦିନରେ, ମହାକାଳ, ଭୃଙ୍ଗି, ଗଣ, ବୃଷଭ, ଶ୍କନ୍ଦ, ଦେବୀ, ଚଣ୍ଡା, ଚକ୍ରମାତ ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଦ୍ୱାର ଦିଗପାଳଙ୍କୁ ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପଶ୍ଚିମ ଦ୍ୱାରରେ ପୂଜା କରି, ଭୂମିକୁ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଶିବଙ୍କୁ ବିଶେଷ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ। ପ୍ରଥମ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ ପରେ, ଯଜ୍ଞ ଉପକରଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରି, ଦର୍ଭା, ଦୁର୍ବା, ଫୁଲ ଏବଂ ହୃଦୟ ଓ ଅନ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥିଲେ। ଏହି ଭାବରେ, ଶିବଙ୍କର ହାତ ଗଠି, ନିଜ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ରଖି, ଚିନ୍ତା କଲେ—"ମୁଁ ଶିବ, ମୂଳ, ସର୍ବଜ୍ଞ, ଏବଂ ମୋର ଯଜ୍ଞ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଗୁରୁ ଜ୍ଞାନର ତଳୱାର ଧରି, ଦେବତାର ଉପରେ ଗଭୀର ଧ୍ୟାନ କରି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମୁହଁ କରି, ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ତାହା ସେଠାରେ ଭ୍ରମଣ କଲେ। ଅର୍ଘ୍ୟ ଜଳ, ପଞ୍ଚ ଗୋଦ୍ଧାତୁ ଏବଂ ଯଜ୍ଞଶାଳାରେ ଅନ୍ୟ ସମଗ୍ରୀ ସଂପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ଚାରି ଚଉଁରା ଉପରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟ କ୍ରିୟା କରିଥିଲେ। ଅଞ୍ଚଳରେ ଅର୍ପଣ ବିକ୍ଷିପ୍ତ କରି, କୁଶ ଶାକ ଉପସଂଗ୍ରହ କରି, ଉତ୍ତର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତାହା ପାଇଁ ଆସନ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। ନୈୃତ (ଦକ୍ଷିଣ ପଶ୍ଚିମ) ଓ ବାସ୍ତୁ (ଉତ୍ତର ପଶ୍ଚିମ) ଦ୍ୱାରରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; କଳଶ ସବୁଠାରୁ ଉପରେ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ରଖିବା ଉଚିତ।