ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ପୂଜାରୀ ପ୍ରଥମେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଖ ତଳକୁ ରଖି, ତିନିଟି ଜଳର ରେଖା ନିର୍ମାଣ କରିଥାନ୍ତି । କୁଶ ଘାସ ଓ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଅନୁସାରେ, ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପାଦିତ ହୁଏ । ପରେ, ଭୂମିକୁ ବଜ୍ର ସଦୃଶ କରିବା ପାଇଁ ଉଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୃଦୟ ଶକ୍ତି ସହିତ, ଚାରିଟି ପଥ ଦର୍ଭ ଘାସ ଦ୍ୱାରା ବିଛାଯାଏ; ତାଳପତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଆସନ ହୃଦୟରେ ବିନ୍ୟାସ କରାଯାଏ । ଏଠି, ପୂଜାରୀ ହୃଦୟ ମାନ୍ତ୍ରିକ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି । ଶୁଧ୍ଧ ପାତ୍ର ଉପରେ ଯଥାଯଥ ସମର୍ଥନ ସହିତ ଆଗ୍ନିକୁ ରଖାଯାଏ । ମାଂସ ଭୋଜନ ଅଂଶକୁ ପୃଥକ୍ କରି, ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଶୁଧ୍ଧିକ୍ରମ ଦ୍ୱାରା ପରିଶୁଦ୍ଧ କରି, ଶରୀରୀୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଓ ଭୂତ ତିନି ଅଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ରିତ କରାଯାଏ । "ଓଁ ହୂଁ" ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିର ଚେତନା କୁ ସ୍ଥାପିତ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ସହିତ ଅମୃତ ରୂପେ ପରିଣତ କରାଯାଏ, ଏବଂ ଗାୟ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଏହା କରାଯାଏ । ବ୍ୟାନ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ କବଚରେ ରକ୍ଷିତ ହୋଇ, ପୂଜାରୀ ଦକ୍ଷିଣାଭିମୁଖ ଭାବେ ଅଗ୍ନିକୁ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି, ପୂଜା ସୂତ୍ର ଧାରଣ କରି । ଶିବ ବୀଜ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଓ ବାଗଦେବୀଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ବୀଜକୁ ବାଣୀ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଏ ବୋଲି ଭାବନା କରିବା ଉଚିତ । ପୂଜାରୀ ଭୂମିରେ ବସି, ଗୁଡ଼ିକୁ ମୋଡ଼ି, ଏହି ବୀଜକୁ ହୃଦୟ ଦିଗରେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରିବେ; ପରେ ନାଭି ତଳେ ଥିବା ବୀଜକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ । ହୃଦୟ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ସଂଗ୍ରହ, ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ, ଶୁଧ୍ଧି, ଓ ଆଚମନ କରି, ଗର୍ଭସ୍ଥ ଅଗ୍ନିର ପୂଜା କରିବା ପରେ ଏହାକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ କରିବେ । ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କର କଙ୍କଣ ନବୀନ ହାତରେ ବାନ୍ଧିବେ; ଗର୍ଭାଧାନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ପୂଜା କରିବେ । ତାପରେ, ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ହୋମ କରିବେ; ପୁତ୍ରୋତ୍ପାଦନ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମ ହାତରେ ପୂଜା କରିବେ । ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ ତିନି ହୋମ କରିବେ; ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ସୀମନ୍ତନିୟନ କ୍ରିୟା ପୂଜା କରିବେ । ତିନି ହୋମ ଚୁଡ଼ା ସହିତ, ମୁଖର ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ମୁଖଖୋଳା ଓ ଶୁଧ୍ଧି କ୍ରିୟା କରିବେ । ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମସଂସ୍କାର ଓ ନୃତ୍ୟକର୍ମ ପୂର୍ବବତ କରିବେ; ଦର୍ଭ ଘାସରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରି, ଗର୍ଭର ମଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବେ । ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧନ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବେ; ଜନ୍ମ ପରେ ଅଶୁଚି ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ସମ୍ପାନ୍ନ ଜଳ ଛିଟିବେ । ବାହାରେ ଘଡ଼ିକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁ ଶୁଧ୍ଧ କରିବେ; କମର ଉପର ଓ ତଳ ଶିରା ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଇଁ, କୁଶ ଘାସ ବାହାରେ ରଖିବେ । ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ଥାପନ କରି, ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ପରିଧିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବେ; ପୂଜାରୀଙ୍କ ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତିନି ଶିରାକୁ ସମ୍ବୋଧନ କରିବେ । ପଞ୍ଚ ନିର୍ମାଳ୍ୟ ଘୃତ ଦ୍ୱାରା ମୂଳ ଓ ଶିରାକୁ ହୋମ କରିବେ; ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ, ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜିବେ । ଦୁର୍ବା ଘାସ ଓ ଅଖଣ୍ଡ ଚାଉଳ ଦେଇ ପରିଧିକୁ ପରିକ୍ରମା କରିବେ; ଇନ୍ଦ୍ର ଠାରୁ ଈଶାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ସ୍ଥାନରେ କ୍ରମରେ ପରିକ୍ରମା କରିବେ । ହୃଦୟ ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ସହିତ ସମ୍ବନ୍ଧିତ ଦେବତାମାନେ ଯେଉଁଠାରେ ଅଛନ୍ତି ସେଉଁଠାରେ ପୂଜା କରିବେ; ଏହିପରି କ୍ରମରେ ବିଘ୍ନ ଦୂର ହେବ ଓ ଶିଶୁର ରକ୍ଷା ହେବ । ଅନ୍ତେ, ଏହି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଶୈବ ଆଦେଶ ଦେଇ, ତରଜା ଓ ଛମ୍ଚା ନେଇ, ମୁଖ ଉପରେ ଓ ତଳକୁ କ୍ରମରେ ରଖିବେ । ଅଗ୍ନିରେ ଏହାକୁ ତାପି, ଦର୍ଭ ଘାସର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ, ଓ ଶିରାକୁ ଛୁଇଁବେ; କୁଶ ଘାସ ଯେଉଁଠାରେ ଛୁଆଯାଇଛି, ସେଠାରେ ଶିବତ୍ୱ ଓ ଆତ୍ମଜ୍ଞାନ ଆହ୍ୱାନ କରିବେ । ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ କ୍ରମରେ, "ହାଁ", "ହିଁ", "ହୂଁ", "ସଂ", "ର" ଏହି ଅକ୍ଷରରେ ନିୟୋଜନ କରି, ତରଜାରେ ଶକ୍ତି ଓ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ହୃଦୟ ଅଣୁ ରଖି ପ୍ରଶଂସା କରିବେ । ତିନି ତାର ଗଳା ଯୁଗୁଳକୁ ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ କୁଶ ଘାସ ଉପରେ, ନିଜ ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ରଖିବେ । ଗାଈଁ ଘୃତ ନିର୍ମଳ କରି, ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମ ମୟ ବୋଲି ଭାବି ଏହି ଘୃତ ନେବେ । ମଣ୍ଡପ ଉପରେ, ହୃଦୟ ସ୍ତରରେ, ଅଗ୍ନି ଚକ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଘୃତକୁ ଘୁମାଇ, ପୁନି ବିଷ୍ଣୁ ରୂପ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ଇଶାନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଘୃତ ରଖିବେ । କୁଶ ଶିରା ଟିପ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରି, ମୁଣ୍ଡ ଅଳ୍ପ ନମାଇ "ସ୍ୱାହା" ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ପ୍ରଥମେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପରେ ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ ଘୃତାଞ୍ଜଳି ଦେବେ । ନିଜ ଆତ୍ମା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭି ଉପରେ ଧରି, ଦର୍ଭ ଘାସର ଟିପ୍ ଓ ଅଙ୍ଗୁଳିର ଟିପ୍ ଦ୍ୱାରା ତେଲ ଭାସିବେ । ଦୁଇ ହାତରେ ଦର୍ଭ ଧରି, ଅଗ୍ନି ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅସ୍ତ୍ର ମୁଦ୍ରାରେ ତେଲ ଭାସିବେ; ପରେ ହୃଦୟ ଓ ନିଜ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଏହି କ୍ରିୟା ପୁନରାବୃତ୍ତି କରିବେ । ହୃଦୟରେ ତାପିଥିବା ଦର୍ଭ ଘାସ ନେଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦର୍ଭ ଦ୍ୱାରା ଛାଡ଼ି ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଜ୍ୱଳିତ କରିବେ । ପୁନି ଅସ୍ତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ତାପିଥିବା ଦର୍ଭ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେଇ, ଗଠିତ କୁଶ ଘାସ ଘୃତରେ ରଖିବେ । ଘୃତ ମଧ୍ୟରେ ଇଡା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଦୁଇଟି ପଖ ଓ ତିନି ଦେହ ଉପସ୍ଥାପନ କରି, ତରଜାରେ କ୍ରମରେ ତିନି ଭାଗ ଘୃତ ନେଇ ଅଗ୍ନିକୁ ଦେବେ । ଏହିପରି ଅଗ୍ନିରେ ଘୃତ ଅଂଶ ଓ ଅବଶିଷ୍ଟ ଘୃତ କ୍ରମାନୁସାରେ ଦେବେ: "ଓଁ ହଂ ଅଗ୍ନୟେ ସ୍ୱାହା", "ଓଁ ହଂ ସୋମାୟ ସ୍ୱାହା", "ଓଁ ହଂ ଅଗ୍ନିସୋମାଭ୍ୟାମ୍ ସ୍ୱାହା"—ଏହି ଭାବେ ଅଗ୍ନିର ତିନି ଚକ୍ଷୁର ଖୋଲିବା ପାଇଁ । ଘୃତ ଭରା ତରଜାରେ ଚତୁର୍ଥ ହୋମ: "ଓଁ ହଂ ଅଗ୍ନେ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ୍ ସ୍ୱାହା" କରି, ଷଡଅଙ୍ଗ ଧ୍ୟାନ କରି ଗାୟ ମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଜାଗୃତ କରିବେ । ତିନି ଦେହ ଦ୍ୱାରା ଘୃତ ଢାକି, ବାଣ ମୁଦ୍ରାରେ ରକ୍ଷା କରି, ହୃଦୟ ଠାରୁ ଏକ ତିନ୍ତି ଘୃତ ଛିଟି ଦେଇ ଶୁଧ୍ଧି କରିବେ ।