ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉପାସକ କିପରି ହୋମ ଓ ବିଭିନ୍ନ ସଂସ୍କାର କ୍ରମରେ କ୍ରମାବଳୀକୁ ପାଳନ କରିଥାଏ, ତାହା ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ହୋଇଛି। ଆଦିରେ, ଯେଉଁ ଦ୍ରବ୍ୟ ହୋମରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମାପରେ ନିଆଯିବା ଉଚିତ—ଦାଳି ଦାଣା ପରି, ଗୁଗୁଳୁ କୁଳି ଦାଣା ପରି, ଓ କନ୍ଦ ଦ୍ରବ୍ୟର ଏକ-ଅଷ୍ଟମାଂଶ ଅଂଶ ଦିଆଯିବା ଉପଯୁକ୍ତ। ଏପରେ, ବ୍ରହ୍ମ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରର ମୂଳାକ୍ଷର ସହିତ ହୋମ କରାଯିବା ଉଚିତ। ଏହା ପରେ, ଘିଅ ଭରା ପାତ୍ରରେ ଚମଚକୁ ଉଲ୍ଟା କରି ରଖିବା ଓ ତାହାର ଆଗରେ ଏକ ଫୁଲ ରଖି, ବାମ ହାତରେ ଧରି, ପୁଣି ଦୁଇ ହାତରେ ଶଂଖ ମୁଦ୍ରା ପରି ଧରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ସମୟରେ ଅଂଶିକ ଉଠି, ଦୁଇ ପା ଏକାଠି ଏବଂ ସିଧା କରି, ଏହି ମୁଦ୍ରାକୁ ନାଭିରେ ରଖି, ଦୃଷ୍ଟିକୁ ଚମଚର ଟିପ୍ରେ ଏକାଗ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି କାରଣ ଠାରୁ ମନକୁ ପଛେଇ ଏବଂ ସୁଷୁମ୍ନା ମାର୍ଗରେ ବାମ ଛାତିକୁ ନେଇ, ଦୁଇଟି ମୂଳକୁ ସେଠି ଧ୍ୟାନପୂର୍ବକ ରଖିବା ଉଚିତ। ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରକୁ ମନେ ମନେ ଜପି, 'ଭୌଷଟ୍' ଶବ୍ଦରେ ସମାପ୍ତ କରି, ଯବ ଦାଣା ପରି ଘିଅ ଆହୁତି ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏପରେ, ଜଳ ଚୁମ୍ବିତ କରି, ଚନ୍ଦନ, ପାନ ଓ ତଦ୍ଵତ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଭକ୍ତିସହିତ ତାହାର ମହିମାର ସ୍ତୁତି କରି, ସର୍ବୋତ୍ତମ ପ୍ରଣାମ କରିବା ଉଚିତ। ତା'ପରେ ଅଗ୍ନିକୁ 'ଅସ୍ତ୍ର' ମନ୍ତ୍ର 'ଫଟ୍' ଶବ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ବିନାଶ ମୁଦ୍ରା କରି, 'ମୋତେ ଖ୍ମା କର' ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ। ଏହି ପରି ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ୱାସ, ହୃଦୟ ଓ ସୁକ୍ଷ୍ମ ଆତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିମଣ୍ଡଳକୁ ହୃଦୟର କମଳ ମଧ୍ୟରେ ବିଧିବତ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇ, ଦୁଇଟି ଚକ୍ର ତିଆରି କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଉପସ୍ଥିତ ରଖି, ଭିତର ଓ ବାହାରେ ଆହୁତି ଦେବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏଠାରେ, 'ଓଁ ହାଁ' ରୁଦ୍ରଙ୍କୁ, ପୂର୍ବ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ମାତୃକାମାନେ, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣଙ୍କ ଗଣକୁ, ଉତ୍ତରରେ ଯକ୍ଷମାନେ, ଈଶାନ କୋଣରେ ଗ୍ରହମାନେ, ଅଗ୍ନିରେ ଅସୁରମାନେ, ନୈୃତ୍ୟରେ ରାକ୍ଷସମାନେ, ବାୟବ୍ୟରେ ନାଗମାନେ, ମଧ୍ୟରେ ନକ୍ଷତ୍ରମାନେ, ରାଶିମାନେ, ଏବଂ ପୁଣି ଅଗ୍ନିରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଆହୁତି ଦେବା ଉଚିତ। ପଶ୍ଚିମରେ ଭିତର ଆହୁତି କ୍ଷେତ୍ରପାଳଙ୍କୁ ଓ ବାହାର ଚକ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି, ଏବଂ ଯମଙ୍କୁ ଦିଆଯିବ। ନୈୃତ୍ୟ, ଜଳାଧିପତି, ବାୟୁ, ଧନାଧିପତି, ପୂର୍ବର ଆରମ୍ଭରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବରେ ଈଶାନଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ନୈୃତ୍ୟ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ 'ସ୍ୱାହା', ବାହାର ଆହୁତି କାଉଁଠି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ଏହି ଦୁଇ ଆହୁତିର ମନ୍ତ୍ରକୁ ଅନ୍ତରେ ଅନ୍ତର୍ଭୂତ କରି, ସଂହାର ମୁଦ୍ରା କରିବା ଉଚିତ। ଏପରେ, ଭଗବାନ ନିଜେ କହନ୍ତି—ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ଧରି, ଭଲ ଘେରା ଥିବା ଅଗ୍ନିଗୃହକୁ ଯାଇ, ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ। ଉତ୍ତରଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡକୁ ଦେଖି, କୁଶ ଘାସରେ ଛିଟା ଦେଇ, ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ସହିତ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ କ୍ରିୟା କରି, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେବା ଉଚିତ। ତରୱାଳ ଦ୍ୱାରା ଖୋଦା ମାଟିକୁ ବାହାର କରି, ପୁଣି ଭରି ଏବଂ ସମତଳ କରି, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେଇ, ବାଣ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପିଟିବା ଉଚିତ। ସଦା ଝାଡ଼ୁ ଦେଇ, ଲିପନ କରି, କଳାର ଆକୃତି ଗଢି, ତ୍ରିବିଧ ଉପବୀତ ପିନ୍ଧି, ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁଁହ କରି, ତଳକୁ ମୁଁହ ରଖି, ତିନିଟି ଜଳ ରେଖା କରିବା ଓ କୁଶ ଓ ଶିବ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ କିମ୍ବା ପ୍ରତିକ୍ରମ ଅନୁସାରେ କରିବା ଉଚିତ। ଭଜ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୃଦୟ ସହିତ ଚାରିଟି ପଥ ଦର୍ଭା ଘାସରେ ତିଆରି କରି, ସୂତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଓ ହୃଦୟ ସହିତ ଆସନ ଗଠନ କରିବା ଉଚିତ। ଏଠି, ହୃଦୟ ସହିତ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଯଥାଯଥ ସହାୟତାରେ ଆଣିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଶୁଭ୍ର ପାତ୍ରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ମାଂସ ଭୋଜ୍ୟ ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରି, ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଦ୍ଧ କରି, ଦେହୀୟ, ଚନ୍ଦ୍ରମା, ଏବଂ ପାଞ୍ଚଭୂତ ଅଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। 'ଓଁ ହୂଁ' ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଗ୍ନିଚେତନା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିବୀଜ ସ୍ଥାପନ କରି, ସଂଗ୍ରହିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନିକୁ ଅମୃତ ରୂପ କରିବାରେ ଗୌମୁଦ୍ରା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ। ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ ଏବଂ କବଚ ଦ୍ୱାରା ଆବୃତ, ଉପାସକ ଦକ୍ଷିଣକୁ ଘୂରି, ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ ଉପରେ ପୂଜା ସୂତ୍ର ଧରି ଚାଲିବା ଉଚିତ। ଶିବ ବୀଜରେ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାଣୀ ଦେବୀର ଅଞ୍ଚଳରେ ତାହାକୁ ଦେଖିବା ଏବଂ ବାଣୀ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ନିକ୍ଷେପ କରିବା ଉଚିତ। ଅଧିବୃତ ଉପାଧ୍ୟାୟ ଜମିନରେ ବସି, ହୃଦୟ ଦିଗରେ ମୁଁହ କରି ଏହାକୁ ନେଇଯିବା ଏବଂ ନାଭି ଦିଗରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୀଜକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ହୃଦୟ ସହିତ ଏକତ୍ର କରିବା, ବସ୍ତ୍ର ଧାରଣ, ଶୁଦ୍ଧି, ଜଳ ଚୁମ୍ବିତ କରିବା, ଗର୍ଭରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି ପାଶୁପତାସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ। ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କ ବାହୁଧାଗୁଡ଼ିକୁ ନରମ ହାତରେ ବାନ୍ଧିବା ଏବଂ ଗର୍ଭଧାନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ। ତା'ପରେ ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିନି ଆହୁତି ଦେଇବା, ପୁତ୍ର ଉତ୍ପାଦନ ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମ ହାତରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଜଳ ଛିଟା ଦେଇ ତିନି ଆହୁତି ଦେବା, ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ବାଣ୍ଟି କାଟିବା ସଂସ୍କାର ପାଇଁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ଖୋପା ସହିତ ତିନି ଆହୁତି ଦେଇବା, ମୁଖର ଆକୃତି ସଜାଇ, ମୁଖ ଉଦ୍ଘାଟନ ଓ ଶୁଦ୍ଧି କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ। ଦଶମ ମାସରେ ଜନ୍ମ ସଂସ୍କାର ଓ ମନୁଷ୍ୟତ୍ୱ ଦାନ ସଂସ୍କାର ତାଲିକାନୁସାରେ କରିବା, ଦର୍ଭା ଘାସରେ ଅଗ୍ନି ଜଳାଇ, ଗର୍ଭ ମଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ। ସୁନା ବନ୍ଧନ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟ ସହିତ ପୂଜା କରିବା, ଜନ୍ମ ପରେ ତୁରନ୍ତ ମଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟା ଦେବା ଉଚିତ। ପାତ୍ରକୁ ବାହାରେ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଛୁଆଇ ଶୁଦ୍ଧ କରିବା, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମେଖଳାର ଉପର ଓ ତଳ ଅଂଶକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, କୁଶ ଘାସକୁ ବାହାରେ ରଖିବା ଉଚିତ।