ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ରମରେ, ପୂଜାରି ନିଜ ଚିତ୍ତରେ ବାଗୀଶାଙ୍କର ଗର୍ଭକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅବସ୍ଥିତ ଶିବବୀଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରିଥାନ୍ତି, ଏବଂ ବାଗୀଶ୍ୱରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ବୀଜ ପ୍ରକ୍ଷେପିତ ହେଉଛି ବୋଲି ମନନ କରନ୍ତି। ପୂଜାରି ଭୂମିରେ ବସି, ନିଜ ହୃଦୟରୁ ଏହି ବୀଜକୁ ନିଜ ପ୍ରତି ନିଜେ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରନ୍ତି; ତାପରେ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ତଃସ୍ଥ ବୀଜମାନଙ୍କୁ ସଂଗ୍ରହ କରନ୍ତି। ଏହି ସଂଗ୍ରହ, ଆବରଣ, ଶୁଧ୍ଧିକରଣ ଏବଂ ଆଚମନ ହୃଦୟରେ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ, ଗର୍ଭାଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ତାଙ୍କର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାପରେ, ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଦେବୀଙ୍କର କଙ୍କଣକୁ ତାଙ୍କର କୋମଳ ହାତରେ ବାନ୍ଧିଦିଅନ୍ତୁ; ଏବଂ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଗର୍ଭାଧାନ କ୍ରିୟା ସମ୍ପନ୍ନ କରନ୍ତି। ଏହାପରେ, ହୃଦୟମନ୍ତ୍ରରେ ତିନିଟି ହୋମ କରନ୍ତି; ପୁଅ ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ତୃତୀୟ ମାସରେ ବାମପଟେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ତିନି ହୋମ କରି, ମୁଣ୍ଡରେ ଜଳ ଛିଟିଦିଅନ୍ତି; ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ରୂପଦେବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଶିରୋବନ୍ଧନ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ତିନିଟି ହୋମ ଚୁଡ଼ା (ଶିରସ୍ଥ ଚୁଡ଼ା) ସହିତ କରନ୍ତି; ମୁଁହ ଗଠନ, ମୁଁହ ଉଦ୍ଘାଟନ ଏବଂ ଶୁଧ୍ଧି କ୍ରିୟା କରନ୍ତି। ଦଶମ ମାସରେ, ପୂର୍ବ ପ୍ରକାରେ, ଜନ୍ମ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ତିଆରି କ୍ରିୟା କରନ୍ତି; ଦର୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପଦାର୍ଥରେ ଅଗ୍ନି ଜାଳି, ଗର୍ଭ ଦୂଷିତତା ଦୂର କରିବାକୁ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି। ଦେବୀଙ୍କ ପାଇଁ ନିର୍ମିତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ଜନ୍ମ ଦୂଷିତତା ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରିବାକୁ ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତିଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟିଦିଅନ୍ତି। ବାହ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଘଡ଼ିକୁ ଛୁଇଁ ଶୁଧ୍ଧି କରନ୍ତି; ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କୁଶ ଘାସକୁ ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ବାହାରେ ରଖନ୍ତି। ଏହିଭଳି ରଖି, ହୃଦୟରେ ବ୍ୟାପକ ଆବରଣ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ତାପରେ, ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ତିନି ଶିଖାର ମୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି। ପଞ୍ଚ ଟି କୁଣ୍ଡ ଦାଣ୍ଡକୁ ଘୃତରେ ଭିଜାଇ ମୂଳ ଓ ଶିରସ୍ଥଳରେ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରନ୍ତି। ଦୁର୍ବା ଘାସ ଦ୍ୱାରା ଏକ ପରିଘା ଦେଇ, ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସ୍ଥଳରେ ପରିକ୍ରମା କରନ୍ତି; ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନା କରି, ହୃଦୟରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ପୂଜା କରନ୍ତି; ବାଧା ଦୂର କରି, ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତି। ଏହାପରେ, ସେମାନେ ଶୈବ ଆଜ୍ଞା ଘୋଷଣା କରନ୍ତି; ସ୍ରୁକ୍ ଓ ସ୍ରୁଆ ନେଇ, ମୁଁହ ଉପରେ ଓ ତଳେ ରଖି, କ୍ରମିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିରେ ତାପିତ କରି, ଦର୍ଭା ଘାସର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରାଭାଗକୁ ଛୁଇଁ ଦିଅନ୍ତି; କୁଶ ଛୁଆଁଥିବା ସ୍ଥାନରେ ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଭାବି ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି। ତଦନୁସାରେ, ତିନି ତତ୍ତ୍ୱକୁ 'ହାଁ', 'ହିଁ', 'ହୁଁ', 'ସଁ' ଅକ୍ଷରରେ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତି; ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ରୁଚିରେ, ଶମ୍ଭୁକୁ ସ୍ରୁଆରେ, ହୃଦୟର ଅଣୁ ସହିତ ରଖନ୍ତି। ତିନି ଧାଗା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇ, ଫୁଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, କୁଶ ଉପରେ ଦାହିଣ ପଟେ ରଖନ୍ତି। ଗାଏର ଘିଅ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ବିଧିରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନିଅନ୍ତି; ନିଜ ଦେହକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବି ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଠାରୁ ଘିଅ ନିଅନ୍ତି। ବେଦୀ ଉପରେ, ହୃଦୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକ୍ଷେତ୍ରରେ ଘିଅ ଘୁଞ୍ଚାନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁର ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ରଖନ୍ତି। କୁଶ ଶିରାଭାଗରେ ନେଇ, 'ସ୍ୱାହା' ଓ ମୁଣ୍ଡର ଅଣୁ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି; ତା ପରେ ଏହି ତିନି ଅଂଶର ଘିଅ ବିଷ୍ଣୁକୁ ଓ ସହସ୍ରୁଦ୍ର ରୂପକୁ ଦିଅନ୍ତି। ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭିଠାରେ ଧରି ତାପରେ ତାରିଦିଅନ୍ତି; ଦର୍ଭା ଘାସ ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅନାମିକା ଛାଡାରେ ଛୁଇଁ ଦିଅନ୍ତି। ଉଭୟ ହାତରେ ଧରି ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନା କରି ଅସ୍ତ୍ର ସହିତ ତାରିଦିଅନ୍ତି; ଏଭଳି ହୃଦୟ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମାରୁ ତାରିଦିଅନ୍ତି। ହୃଦୟରେ ଦହିଥିବା ଦର୍ଭା ଘାସକୁ ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଜାଡ଼ୁ କରି ଜଳାଇଦିଅନ୍ତି। ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ଦର୍ଭା ଅଗ୍ନିରେ ପୁଣି ଜଳାନ୍ତି; ଏହି ଦହିଥିବା ଦର୍ଭା ଆଙ୍ଗୁଠି ପରିମାଣରେ ଗଠି ଘିଅରେ ରଖନ୍ତି। ଦୁଇଟି ପଖ ଓ ତିନିଟି ଇଡା ଆଦିଙ୍କୁ ଘିଅରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି; କ୍ରମେ ସ୍ରୁଆରେ ତିନି ଅଂଶ ଘିଅ ନେଇ ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି। ଏପରି ଅଗ୍ନିରେ ଏକ ଅଂଶ ଘିଅ ଅର୍ପଣ କରି, ଶେଷ ଘିଅକୁ କ୍ରମିକ ଭାବେ ଦିଅନ୍ତି; 'ଓଁ ହାଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱାହା; ଓଁ ହାଁ, ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା; ଓଁ ହାଁ, ଅଗ୍ନି ଓ ସୋମକୁ ସ୍ୱାହା'—ଏହିଭଳି ତିନି ଚକ୍ଷୁ ଅଗ୍ନି ପାଇଁ ଅଖି ଉଦ୍ଘାଟନ ହୋମ କରନ୍ତି। ସ୍ରୁଆ ଭରି ଘିଅରେ ଚତୁର୍ଥ ହୋମ—'ଓଁ ହାଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ସ୍ୱିଷ୍ଟକୃତ ପାଇଁ, ସ୍ୱାହା'—ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଷଡଅଙ୍ଗ ସହିତ ଗାୟତ୍ରୀ ମୁଦ୍ରା କରନ୍ତି। ତିନି ଧାଗା ଦ୍ୱାରା ଘିଅ ଢାକି, ଅସ୍ତ୍ର ଅଣୁ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷା କରନ୍ତି; ହୃଦୟରୁ ଅଳ୍ପ ଅଳ୍ପ ଘିଅ ଛିଟି ଶୁଧ୍ଧି କରନ୍ତି। ମୁଁହ ଯୋଗ ଏବଂ ଏକତ୍ୱ କ୍ରିୟା କରନ୍ତି; 'ଓଁ ହାଁ, ସଦ୍ୟୋଜାତକୁ ସ୍ୱାହା; ବାମଦେବକୁ ସ୍ୱାହା; ଅଘୋରକୁ ସ୍ୱାହା; ତତ୍ପୁରୁଷକୁ ସ୍ୱାହା; ଈଶାନକୁ ସ୍ୱାହା'—ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ଘିଅ ଅର୍ପଣ ସହିତ ମୁଁହ ଯୋଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରି, ସଦ୍ୟୋଜାତ ଓ ବାମଦେବ, ବାମଦେବ ଓ ଅଘୋର, ଅଘୋର ଓ ତତ୍ପୁରୁଷ, ତତ୍ପୁରୁଷ ଓ ଈଶାନ—ଏହି ମନ୍ତ୍ରକ୍ରମରେ ମୁଁହ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଅଗ୍ନିରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବାୟୁ, ଶେଷରେ ନିରୃତି ଓ ଶିବ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। ମୁଁହଗୁଡ଼ିକୁ ଏକତ୍ର କରି, ଛାନା ଦ୍ୱାରା ଘିଅ ଢାଳନ୍ତି; 'ଓଁ ହାଁ, ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବାମଦେବ, ଅଘୋର, ତତ୍ପୁରୁଷ, ଈଶାନକୁ ସ୍ୱାହା'—ଏହିଭଳି ଚାହିଦା ଅନୁଯାୟୀ ମୁଁହ ଏବଂ ତାଙ୍କର ରୂପ ଏକତ୍ୱ କରନ୍ତି। ଅଗ୍ନିକୁ ଈଶାନ ସହିତ ପୂଜା କରି, ଅସ୍ତ୍ରମନ୍ତ୍ରରେ ତିନି ହୋମ କରନ୍ତି; ଏବଂ ଏକାଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି: 'ତୁମେ ଶିବ, ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ହବିଗ୍ରାହକ'।