ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ଏହି ପୂଜା କ୍ରମକୁ ଶୁଭ ଭାବରେ କରିବା ପାଇଁ, ଜଣେ ଉପାସକ ନିଜର ହାତରେ ଅର୍ଘ୍ୟ ପାତ୍ର ନେଇ, ମନକୁ ଶାନ୍ତ ଏବଂ ସଂଯମିତ କରି, ଅଗ୍ନିଶାଳାକୁ ଯିବା ଉଚିତ। ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଦିବ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟି ସହିତ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ ସାମଗ୍ରୀ ସଜାଇ ରଖିବା ଦରକାର। ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି, ବେଦୀକୁ ଭଲଭାବରେ ଦେଖିବା, କୁଶ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଛିଟା ଦେଇ ଓ ମନ୍ତ୍ର ପଠନ କରି, ସୁରକ୍ଷା ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଲେପନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ତଳ ଖୋଳିବା ଓ ପରିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ତଳୱାର ବ୍ୟବହାର କରି, ତାହାକୁ ଭରି ଏବଂ ସମାନ କରିବା ଉଚିତ। ପୁନି ସୁରକ୍ଷା ଜଳ ଛିଟି ତାହାକୁ କୁଶ ତୀର ଦ୍ୱାରା ଚେପିବାକୁ କହିଛନ୍ତି। ବେଦୀକୁ ଭଲଭାବରେ ଝାଡି ଦେଇ, ଲେପନ କରି, ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ମାପରେ ତିଆରି କରି, ତିନୋଟି ସୂତା ଦ୍ୱାରା ବାନ୍ଧି ଏବଂ ସଦା ସୁରକ୍ଷା ଜଳ ସହିତ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ତିନୋଟି ଜଳର ଧାରା—ଏକଟି ପୂର୍ବଦିଗକୁ, ଏକଟି ସାମ୍ନାରେ ଏବଂ ଏକଟି ତଳେ—ଦେଇବା ଉଚିତ; କିମ୍ବା ପବିତ୍ର କୁଶ ଓ ଶିବାୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ଏହାର କ୍ରମ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିପାରିବେ। ବଜ୍ର ସମାନ କରିବା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ହୃଦୟରେ ଚାରିଟି ଦର୍ଭା ତଳିକୁ ବିଛାଇବା ଓ ପାତ୍ର ପୂଜା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତୃତ ଆସନ ସଜାଇବା ଦରକାର। ତାପରେ ହୃଦୟରେ ବାଗୀଶ୍ୱରୀଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ। ସଠିକ୍ ସମର୍ଥନ ସହିତ ଆଣିଥିବା ଅଗ୍ନିକୁ ଶୁଭ୍ର ପାତ୍ରରେ ବସାଇବା ଦରକାର। ଯେଉଁ ଅଂଶ ମାଂସାହାରୀ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ, ତାହାକୁ ବାହାର କରି, ଶେଷ ଅଂଶକୁ ନିରୀକ୍ଷଣ ଓ ଶୁଧ୍ଧି କରି, ଦେହଜ, ଚନ୍ଦ୍ରଜ ଓ ଭୂତାଗ୍ନିକୁ ଏକତ୍ର କରିବା ଉଚିତ। ‘ଓଁ ହୂଁ’ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଗ୍ନି ଚେତନାକୁ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଅଗ୍ନି ବୀଜ ସହିତ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଦରକାର। ସଂହିତା ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହୋଇଥିବା ଏହି ଅଗ୍ନିକୁ ଗୋମୁଦ୍ରା ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ କରିବା ଉଚିତ। ଆୟୁଧ ମନ୍ତ୍ରର ସୁରକ୍ଷା ଓ କବଚରେ ଆବୃତ, ଉପାସକ ବେଦୀର ଉପରେ ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରୁ ବାମକୁ ପୂଜା ସୂତା ଧାରଣ କରି ପରିକ୍ରମା କରିବେ। ବାଗୀଶାଙ୍କ ଗର୍ଭ ମଣ୍ଡଳରେ ଶିବ ବୀଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ବାଗୀଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହା ପ୍ରକ୍ଷେପିତ ହେଉଛି ବୋଲି ଭାବନା କରିବେ। ପୂଜାରୀ ଭୂମିରେ ବସି, ନିଜ ହୃଦୟରୁ ଏହାକୁ ପ୍ରକ୍ଷେପଣ କରିବେ, ଏବଂ ନାଭି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନ୍ତର୍ଗତ ବୀଜମାନଙ୍କ ସମୂହକୁ ସଂଗ୍ରହ କରିବେ। ମନସା ଆବରଣ ସଂଗ୍ରହ, ଶୁଧ୍ଧିକରଣ ଓ ଆଚମନ କରିବା ପରେ, ଗର୍ଭାଗ୍ନିକୁ ପୂଜା କରି, ତାହାର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ କୁଶ ତୀର ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ତା’ପରେ ଗର୍ଭରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦେବୀଙ୍କ ଶିତଳ ହାତରେ ତାଙ୍କର କଙ୍ଗଣ ବାନ୍ଧିବେ, ଏବଂ ସଦ୍ୟୋଜାତ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଅଗ୍ନିକୁ ଗର୍ଭାଧାନ ପୂଜା କରିବେ। ହୃଦୟ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ତିନୋଟି ହୋମ କରିବେ; ପୁରୁଷ ସନ୍ତାନ ପାଇଁ ବାମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ତୃତୀୟ ମାସରେ ଏହି ପୂଜା କରିବେ। ତିନୋଟି ହୋମ ପରେ ମସ୍ତକରେ ଜଳ ବିନ୍ଦୁ ଦେଇବେ; ଷଷ୍ଠ ମାସରେ ରୂପଦେବୀଙ୍କ ପୂଜା କରି, ସୀମନ୍ତନ୍ନୟନ କରିବେ। ଏହିପରି ତିନୋଟି ହୋମ ଚୁଡ଼ା ସହିତ କରି, ମୁଁହ ଉଦ୍ଘାଟନ ଓ ଶୁଧ୍ଧି କ୍ରମ କରିବେ। ଦଶମ ମାସରେ ପୂର୍ବବତ୍ ଜନ୍ମ ଓ ପୁରୁଷକରଣ କ୍ରିୟା କରି, ଦର୍ଭା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଅଗ୍ନି ଜ୍ୱଳନ କରି, ଗର୍ଭ ମଳ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ନାନ କରିବେ। ଦେବୀ ପାଇଁ ସୁନା ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିବା ବନ୍ଧନକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରିବେ। ଜନ୍ମ ମଳ ତୁରନ୍ତ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଆୟୁଧ ମନ୍ତ୍ର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଜଳ ଛିଟିବେ। ଘଡ଼ାକୁ ବାହ୍ୟ ଆୟୁଧ ସହିତ ଛୁଇଁ ଏବଂ କବଚ ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧି କରିବେ; କୁଶ ତୀରକୁ ବାହାର ଗର୍ତ୍ତର ଉତ୍ତର ଓ ପୂର୍ବ ଶିରାରେ ରଖିବେ। ଏହିପରି ରଖି, ହୃଦୟରେ ବିସ୍ତୃତ ଆବରଣ ସ୍ଥାପନ କରିବେ; ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶିଖାର ତିନୋଟି ଶିରାରେ ଆୟୁଧ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା କଥନକାରୀଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଘିଅରେ ଭିଜାଇଥିବା ପାଞ୍ଚଟି ସମିଧ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିରା ଓ ମୂଳରେ ଅର୍ପଣ କରିବେ; ହୃଦୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଶଙ୍କର, ବିଷ୍ଣୁ ଓ ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ଦୁର୍ବା ତୀର ଦ୍ୱାରା ସୀମାନ୍ତରେ ପରିକ୍ରମା କରିବେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ନିର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଟ ସ୍ଥାନରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବମାନେ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପୂଜିତ ହେବେ। ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗରେ ହୃଦୟରେ ପୂଜା କରି, ବାଧା ଦୂର କରି, ଶିଶୁଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବେ। ତା’ପରେ ତାଙ୍କୁ ଶୈବ ଆଦେଶ ଦେଇ, ସ୍ରୁକ୍ ଓ ସ୍ରୁବା ନେଇ, ତାଙ୍କର ମୁଁହ ଉପରେ ଓ ତଳେ ଅନୁକ୍ରମରେ ଚାଲିବେ। ଅଗ୍ନିରେ ତାପିତ କରି, ଦର୍ଭାର ମୂଳ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶିରାକୁ ଛୁଇଁବେ; କୁଶ ଛୁଇଁଥିବା ସ୍ଥାନରେ, ନିଜକୁ ଜ୍ଞାନ ଓ ଶିବ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ହାଁ, ହିଁ, ହୂଁ ଓ ସଂ ଏହି ଅକ୍ଷରରେ ତିନୋଟି ତତ୍ତ୍ୱକୁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ରଖିବେ; ଶକ୍ତିକୁ ସ୍ରୁଚିରେ, ଶମ୍ଭୁକୁ ସ୍ରୁବାରେ, ହୃଦୟ ଅଣୁ ସହିତ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ତିନୋଟି ସୂତାର ମାଳା ଗଳାରେ ପିନ୍ଧାଇ ଫୁଲ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ସହିତ ପୂଜା କରି, କୁଶ ତୀର ଉପରେ, ନିଜ ଦକ୍ଷିଣ ପାଖରେ ରଖିବେ। ଗୋଘିଅକୁ ଦୃଷ୍ଟି ଓ ଅନ୍ୟ ଉପାୟରେ ଶୁଧ୍ଧ କରି ନିବେ; ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ବ୍ରହ୍ମ ଭାବେ ଧ୍ୟାନ କରି, ସେଠାରୁ ଘିଅ ନିବେ। ବେଦୀ ଉପରେ, ଅଗ୍ନି ମଣ୍ଡଳରେ ହୃଦୟ କେନ୍ଦ୍ରରେ ଘିଅକୁ ଘୁରାଇବେ; ପରେ ବିଷ୍ଣୁ ରୂପକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ଘିଅକୁ ଈଶାନ ମଣ୍ଡଳରେ ରଖିବେ। କୁଶ ତୀର ଶିରାରେ ଘିଅ ନେଇ, ‘ସ୍ୱାହା’ ଓ ମସ୍ତକ ଅଣୁ ସହିତ ଅର୍ପଣ କରିବେ; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ବିନ୍ଦୁ ଦେଇ, ତୁରନ୍ତ ରୁଦ୍ର ରୂପକୁ ମଧ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବେ। ନିଜକୁ ଧ୍ୟାନ କରି, ନାଭିରେ ଧରି ପୁନି ତାହାକୁ ପ୍ରବାହ କରିବେ; ଆଙ୍ଗୁଠି ଓ ଅଙ୍ଗୁଳୀ ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଭା ତୀର ଛୁଇଁବେ। ଦୁଇ ହାତରେ ଧରି, ଅଗ୍ନି ସାମ୍ନାରେ ଆୟୁଧ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରବାହ କରିବେ; ଏଭଳି ହୃଦୟ ଓ ଆତ୍ମାରୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରବାହ କରିବେ। ହୃଦୟ ଜ୍ୱଳିତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଆୟୁଧ ଛାଡ଼ି ଶୁଧ୍ଧି କରିବେ; ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ଝାଡ଼ି ଓ ଜ୍ୱଳନ କରିବେ। ଆୟୁଧ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଦର୍ଭାକୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୁନି ଜ୍ୱଳନ କରି, ପରେ ଗଠି ଦର୍ଭା ଆଙ୍ଗୁଠି ଆକାରରେ ନେଇ ଘିଅରେ ରଖିବେ।