ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ଅତି ମହାନ ଅଚାର୍ଯ୍ୟ ଦେବତାର ଏକ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନାର ବିଧିକ୍ରମ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି। ପ୍ରଥମେ, ମୂର୍ତ୍ତିର ଶରୀରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନାମବଳୀକୁ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମଧୁସୂଦନଙ୍କୁ ପଛରେ, ବାମନଙ୍କୁ ଉଦରରେ, ତ୍ରିବିକ୍ରମକୁ କମରରେ, ଶ୍ରୀଧରକୁ ଉରୁରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ତଦନନ୍ତର, ହୃଷୀକେଶକୁ ଡାହା ଦିଗରେ, ପଦ୍ମନାଭକୁ ଗୁଡ଼ିରେ, ଦାମୋଦରକୁ ପାଦରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ଛଅ ଅଂଶରେ ଦେବତାଙ୍କ ନାମ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଏକ ସାଧାରଣ ଶୈଳୀ ଅଟୁଟ ରହିଛି; ଏହା ଯେକୌଣସି ଦେବତାର ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବା ଉଚିତ୍। ପରେ, ଏହି ଦେବତାର ମୂଳ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁ ଦ୍ରଢ଼ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଛନ୍ତି; ଦେବତାର ନାମର ପ୍ରଥମ ଅକ୍ଷର ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ଅଂଶ ଭାଗ କରି, ମୂର୍ତ୍ତିର ଅଂଗସମୂହରେ ଏହାକୁ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଦେବତାର ଅଂଗରେ ଏହି ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ବିନ୍ୟାସ କରି, ମନୋମୟ ପଦ୍ମ ମଣ୍ଡଳରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପ୍ରକାର ମୂର୍ତ୍ତିର ଆସନ ଏବଂ ତାହାର ଅଂଗସମୂହ, ଉପଚାର୍ୟ ଦେବତା ଏବଂ ସାଥୀ ଦେବତାମାନଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଦ୍ୱାଦଶ ଧାରା ଥିବା ଚକ୍ରକୁ ପରିବେଷ୍ଟିତ କରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉପରେ ଗୁରୁ ଦୃଷ୍ଟି ଦେଇଛନ୍ତି। ଏହି ଚକ୍ର ଦୁଇ ରିମ, ତିନି ନାଭି, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ଧାରା ସହିତ ଥାଏ; ପଛ ଦିଗରେ ପ୍ରାକୃତିକ ତତ୍ତ୍ୱଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ଅନୁଷ୍ଠାନ କାର୍ଯ୍ୟରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ଦ୍ୱାଦଶ କିରଣର ଶିରୋଭାଗରେ ପୂଜା କରିବା, ଚନ୍ଦ୍ରକୁ ଶୋଳୋ କଳା ସହିତ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଗୁରୁ ନାଭିରେ ତିନି ଶକ୍ତିର ଧ୍ୟାନ କରିବା, ଦ୍ୱାଦଶ ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମକୁ ମଧ୍ୟରେ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହି ପଦ୍ମର ମଧ୍ୟରେ ପୁରୁଷ ଶକ୍ତିର ଧ୍ୟାନ କରି, ତାହାରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଗୁରୁ ନିର୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି। ଫୁଲ, ଗନ୍ଧ, ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୁଚିତା ସହିତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ କେଶବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଦ୍ୱାଦଶ ଧାରା ଚକ୍ରରେ ଦିଗପାଳ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା, ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଫୁଲ ଓ ଗନ୍ଧ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ପୌରୁଷ ଏବଂ ଶ୍ରୀ ହିମ୍ନ ଦ୍ୱାରା ପୀଠକୁ ପୂଜା କରି, ମୂଳ ଅଭିଧାନରୁ ଭାଗ କରି, ପଞ୍ଚ ପ୍ରକାରରେ ବୈଷ୍ଣବ ଅଗ୍ନି ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବୈଷ୍ଣବ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଅବହୋମନ କରି, ଶାନ୍ତି ଜଳର ଅନୁଷ୍ଠାନ କରି, ଏହି ଜଳକୁ ମୂର୍ତ୍ତିର ମୁଣ୍ଡରେ ଛିଟିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଅଗ୍ନିକୁ ଦକ୍ଷିଣ ଅଲ୍ତାରରୁ ଆଣି, 'ଅଗ୍ନି ଅର୍ପିତ ହୋଇଛି' କୁହି, ପୂର୍ବରୁ ଅଲ୍ତାରରୁ ଆଣି 'ଅଗ୍ନି ଆହ୍ୱାନ କରିଛୁ' କୁହିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଆଣି, 'ଅଗ୍ନି ଆହ୍ୱାନ କରିଛୁ' କୁହି, ମନ୍ତ୍ରରେ 'ତୁମେ ଅଗ୍ନି, ଏହି ନାମରେ ଚିହ୍ନିତ' ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଲ୍ତାରରେ ଏକ ହଜାର ଏବଂ ଆଠ ପାଲାଶ କାଠ ଦେଇ, ଚାଉଳ ଓ ଅନ୍ୟ ଅନ୍ନ ଦ୍ୱାରା ବେଦ ମନ୍ତ୍ରରେ ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ବ୍ୟାହୃତି ଓ ମୂଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ତିଳ ମିଶା ଘିଅ ଅର୍ପଣ କରି, ତିନି ପ୍ରକାର ମିଠା ଦ୍ରବ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଅର୍ପଣ କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଦ୍ୱାଦଶ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ରରେ ପାଦ, ନାଭି, ହୃଦୟ, ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଘିଅ, ଦହି, ଦୁଧ ଅର୍ପଣ କରି, ପରେ ମୁଣ୍ଡ ସ୍ପର୍ଶ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ମୁଣ୍ଡ, ନାଭି, ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଚାରି ନଦୀ: ଗଙ୍ଗା, ଯମୁନା, ଗୋଦାବରୀ, ସରସ୍ୱତୀକୁ ନାମ କ୍ରମରେ ବିନ୍ୟାସ କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ବିଷ୍ଣୁ-ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ହୋମ କରି, ଗାୟତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପକା ଚାଉଳ ଅର୍ପଣ କରି, ବଳି ଦେଇ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଦ୍ୱିଜମାନେଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଦିଗପାଳଙ୍କର ସନ୍ତୁଷ୍ଟି ପାଇଁ ଗୁରୁକୁ ସୁନା ଓ ଗାଈ ଦେବା, ବଳି ଦେଇ ରାତିରେ ଜାଗରଣ କରିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। 'ବ୍ରହ୍ମ-ଗୀତ' ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୀତର ଶବ୍ଦ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଅଂଶ ପବିତ୍ର ହୋଇଯାଏ। ଏହି ଅନୁଷ୍ଠାନରେ, ପୀଠ ସ୍ଥାପନା ପାଇଁ ଗର୍ଭଗୃହକୁ ସାତ ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିବା ଉପରେ ଭଗବାନ ନିର୍ଦେଶ କରିଛନ୍ତି; ବ୍ରହ୍ମା ଭାଗରେ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଦେବତା, ମାନବ, ଭୂତ ଭାଗରେ କେବେ ମୂର୍ତ୍ତି ରଖିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ; ବ୍ରହ୍ମା ଭାଗକୁ ଛାଡ଼ି ଦେବା ଅପରାଧ ଅଟୁଟ ରହିଛି। ପୀଠକୁ ଦେବତା ଓ ମାନବ ଭାଗରେ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଉଚିତ୍; ନପୁଂସକ ପାଷାଣ ଥିଲେ ରତ୍ନ ରଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ନରସିଂହ ମନ୍ତ୍ରରେ ହୋମ କରି, ରତ୍ନ, ଚାଉଳ, ସୂତ, ତିନି ଧାତୁ, ଲୋହା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଚନ୍ଦନ ଦ୍ୱାରା ନଉ ଗୁହା ଏବଂ ମଧ୍ୟରେ ରଖିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ମନ୍ତ୍ରରେ ଗୁଗ୍ଗୁଳୁ ଦ୍ୱାରା ଗୁହା ଏଠାକୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ କରିବା, ରତ୍ନ ସ୍ଥାପନ ପରେ ଦର୍ଭା ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରି, ଦେବତା ଓ ସାଥୀ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଶୁଚିତା କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଭିତର ଓ ବାହାର ଦୁଇ ଭାଗରେ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରି, ଦର୍ଭା ଓ ନଦୀ ତୀରର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ଛିଟିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। ଅନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ଚାରିପାଖରେ ଅଧା ହାତ ମାପରେ ଚଉକ ଅଳ୍ତାର ତିଆରି କରିବା, ଏଠାରେ ଅଷ୍ଟ ଦିଗରେ ଉଚିତ୍ ଭାବରେ କଳସ ବିନ୍ୟାସ କରି, 'ପୂର୍ବ' ଆରମ୍ଭ ଅଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଅଗ୍ନି ଆଣିବା ଉପରେ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି। 'ତ୍ୱମ୍ ଅଗ୍ନେ ଦ୍ୟୁଭିର' ଏବଂ ଗାୟତ୍ରୀ ଛନ୍ଦରେ ଅଗ୍ନି ଦେଇ, ଅଷ୍ଟ ଅକ୍ଷର ମନ୍ତ୍ରରେ ଘିଅ ଏକ ଶତ ଏବଂ ଆଠ ଥର ଅର୍ପଣ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି।