ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନରେ, ଅଗ୍ନିଦେବଙ୍କ ଆଶୀର୍ବାଦରେ ଦେବମୂର୍ତ୍ତି ନିର୍ମାଣ ଓ ସ୍ଥାପନ ରିତିର ବିଶେଷ ନିୟମ ଉପଦେଶ ଦିଆଯାଉଛି । ମୂର୍ତ୍ତିର ତଳଭାଗର ପ୍ରସ୍ଥ ଦୁଇପଟେ ସମାନ ହେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଏହାର ବିସ୍ତାର ତଳଭାଗର ଅର୍ଧ ହେବା ଦରକାର । ଜଳ ନିକାସୀ ପଥ ବିସ୍ତାରର ତୃତୀୟାଂଶ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ପୂର୍ବରୁ ଯେପରି ଉତ୍କଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ଏଠି ମଧ୍ୟ ଷୋଳ ମାପ ରଖିବା ଉଚିତ । ତଳଭାଗ ଛଅ ଭାଗରେ, ଗଳା ଦୁଇ ଭାଗରେ ଓ କଣ୍ଠ ତିନି ଭାଗରେ ତିଆରି ହେବା ଦରକାର । ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶଗୁଡିକୁ ଏକେକ ଭାଗରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ତଳଭାଗ ଓ ନିକାସୀ ମଞ୍ଚ ମଧ୍ୟ ସମସ୍ତ ମୂର୍ତ୍ତିରେ ସାଧାରଣ ଭାବରେ ରହିଥାଏ । ମୂର୍ତ୍ତିର ଦ୍ୱାର ମନ୍ଦିରର ଦ୍ୱାର ମାପ ଅନୁଯାୟୀ ହେବା ଉଚିତ । ମୂର୍ତ୍ତିର ଚାରିପାଖର ଚମକ (ପ୍ରଭା) ହାତୀ ଓ ବ୍ୟାଳା ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ ହେବା ଦରକାର । ତଳଭାଗ ମଧ୍ୟ ହରିଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ଭାବେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମାପ ଲାଗିବା ଦରକାର, ଦେବୀମାନେ ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦିଆଯାଇଥିବା ମାପ ଅନୁସରିତ ହେବା ଉଚିତ । ପ୍ରଭୁ ଏହାବେଳେ ନିଜେ କହିଲେ—ପଞ୍ଚଧା ସ୍ଥାପନ ରହିଛି । ମୂର୍ତ୍ତି ନିଜେ ପୁରୁଷ, ତଳଭାଗ ପ୍ରକୃତି, ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଅଧିଷ୍ଠାନ ଓ ଯୋଗ ଦୁଇଟିକୁ ଯୋଡିବା ଉପାୟ । ଏହିପରି ଉତ୍ସ ଫଳ ଆଶା କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପନ କରାଯାଏ । ଗୁରୁ ମନ୍ଦିର ପାଖରେ ଗର୍ଭସୂତ୍ର ଚିତ୍ରଣ କରିବା ଉଚିତ । ଏଠି ଏକ ମଞ୍ଚ ଓ ତଳଭାଗ ଅଷ୍ଟ, ଷୋଳ, ବିଶ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାପରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ସ୍ନାନ, ଜଳପାତ୍ର ଓ ଅର୍ଧ ଉପଚାର ଉପସ୍ଥାପନ ପାଇଁ । ଅଲ୍ତାର ତିନି ଭାଗ ଓ ଅର୍ଧ ଭାଗ ମାପରେ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ପାଣିପାତ୍ର, ଛୋଟ ଘଡ଼ା, ଛତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ ହେବା ଦରକାର । ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଉପକରଣ ଶୁଧ୍ଧ କରି, ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଉପକରଣ ସଜାଇବା ଉଚିତ । ଭୂଷିତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଧ୍ୟାନ କରି, ନିଜ ସ୍ୱୟଂକୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଅଙ୍ଗଠି ଓ କଙ୍ଗନ ଦ୍ୱାରା ମୂର୍ତ୍ତି ଧାରକମାନେ ଏକେକ ଘେରାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ଦରକାର, ଯେଉଁମାନେ ଏହି କର୍ମରେ ପାରଙ୍ଗତ । ଚତୁର୍ଭୁଜ, ଅର୍ଧ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ବୃତ୍ତ ଓ ପଦ୍ମ ଆକୃତିରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ । ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଦ୍ୱାର ପାଇଁ ପିପ୍ପଳ, ଉଦୁମ୍ବର ଓ ବଟ ଗଛ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଉଚିତ । ପ୍ଲକ୍ଷ ଗଛ ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ପ୍ରଥମେ ରଖିବା ଉଚିତ, ଦ୍ୱାର ପାଇଁ ସୁଭଦ୍ର ଓ ଅନ୍ଦକ ଗଛ, ଜଳିୟ ଓ ମୃଦୁ ଦିଗ ବିଶେଷରେ ସୁକର୍ମାନ୍ ଓ ସୁହୋତ୍ର ଗଛ ଏବଂ ଉଚ୍ଚତା ପାଇଁ । ପାଞ୍ଚ ହସ୍ତା ମାପରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସ୍ୟୋନା ଓ ପୃଥିବୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ । ଦ୍ୱାର ଦଣ୍ଡର ତଳଭାଗରେ ଶୁଭ ଅଙ୍କୁର ଥିବା ଜଳଘଡ଼ା ରଖିବା ଦରକାର । ଉପରେ ଦେଇ, ଏକ ସୁଦର୍ଶନ ଚକ୍ର ମଧ୍ୟ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ପଞ୍ଚ ହସ୍ତା ମାପରେ ଧ୍ୱଜ ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ । ଏହାର ପ୍ରସ୍ଥ ଷୋଳ ଅଙ୍ଗୁଳ ହେବା ଉଚିତ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଘେରା ସାତ ହସ୍ତା ଉଚ୍ଚ ହେବା ଦରକାର । ଧ୍ୱଜର ରଙ୍ଗ ଉଷାଅଗ୍ନି, କଳା, ଧଳା, ହଳଦିଆ, ଲାଲ ଓ ଧଳା ଆଦି ଅନୁକ୍ରମରେ ହେବା ଦରକାର । ଧ୍ୱଜ ଦେବତାମାନେ—କୁମୁଦ, କୁମୁଦାକ୍ଷ, ପୁଣ୍ଡରୀକ, ବାମନ, ଶଙ୍କୁକର୍ଣ୍ଣ, ସର୍ବନେତ୍ର, ସୁମୁଖ, ସୁପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଯାହା ଏକ କୋଟି ଗୁଣା ଅଧିକ ଅର୍ପଣ ଦ୍ୱାରା । ଜଳଘଡ଼ାଗୁଡିକୁ ଫଳ ଭଳି ଗୋଲା ଓ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଭରିବା ଉଚିତ । ଏକ ଶତ ଅଠାଇ ଘଡ଼ା, ଯାହା କୌଣସି ଭୂଷଣ ନଥିବା, ସୁନା ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଳାରେ ଭୂଷିତ ଏବଂ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଦ୍ୱାରର ବାହାରେ ରଖିବା ଉଚିତ । ଅଲ୍ତାରର କୋଣରେ ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ ଚାଲି ଚାରି ଘଡ଼ା ରଖିବା ଉଚିତ, ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଶୁଧ୍ଧ ଓ ହାତ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ପର୍ଶିତ । ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଘଡ଼ାରେ ଆହ୍ୱାନ କରି, ପୂର୍ବ ଦିଗରୁ କ୍ରମିକ ଭାବରେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ—‘ଇନ୍ଦ୍ର, ଆସ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା, ବଜ୍ରଧାରୀ, ହାତୀ ଉପରେ ଆସିଛି ।’ ‘ମୋ ପୂର୍ବ ଦ୍ୱାରକୁ ଦେବତାମାନେ ସହିତ ରକ୍ଷା କର; ତୁମକୁ ନମସ୍କାର ।’ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଯଥାଯୋଗ୍ୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରି, ବିଦ୍ୱାନ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ—‘ଅଗ୍ନି, ବୃକ୍ତିଧାରୀ, ମେଁଦା ଉପରେ ଆସିଛି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ; ଦେବତାମାନେ ସହିତ ପୂଜା ଗ୍ରହଣ କର; ନମସ୍କାର ।’ ଅଗ୍ନି ମନ୍ତ୍ର ‘ଅଗ୍ନି ମୁଣ୍ଡ’ କିମ୍ବା ‘ଅଗ୍ନିକୁ ନମସ୍କାର’ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।