अग्निपुराणम्

कनिष्ठेनैव तत् पुण्यं प्राप्नोत्यधनवान्नरः। समुत्पाद्य धनं कृत्वा स्वल्पेनापि सुरालयम्

श्रीमंत माणूस अगदी लहान मंदिर बांधलं तरीही ते पुण्य मिळवतो; संपत्ती मिळवून, थोड्याशा पैशातही देवालय बांधावं.

कारयित्वा हरेः पुण्यं सम्प्राप्नोत्यधिकं वरम्। लक्षेणाथ सहस्नेण शतेनार्द्धेन वा हरेः

हरीसाठी मंदिर बांधल्यावर अधिक पुण्य मिळतं; लाख, हजार, शंभर किंवा अर्ध्या रकमेने जरी बांधलं तरी—

कारयन् भबनं याति यत्रास्ते गरुडध्वजः। बाल्ये तु क्रीडमाना ये पांशुभिर्भवनं हरेः

जो घर बांधतो तो गरुडध्वज असलेल्या हरिजवळ जातो; अगदी लहान मुलंही, खेळताना वाळूत हरिचं घर बांधली तरी—

वासुदेवस्य कुर्व्वन्ति तेपि तल्लोकगामिनः। तीर्थे चायतने पुण्ये सिद्धक्षेत्रे तथाष्टमे

जे वासुदेवासाठी घर बांधतात, तेही त्याच्या लोकात जातात; तीर्थात, मंदिरात, पवित्र क्षेत्रात किंवा शुभ अशा आठव्या ठिकाणी—

कर्त्तुरायतन विष्णोर्यथोक्तात् त्रिगुणं फलम्। बन्धूकपुष्पविन्यासैः सुधापङ्केन वैष्णवम्

विष्णूच्या मंदिराचा बांधणारा, सांगितल्याप्रमाणे, तीनपट फळ मिळवतो; बांधूक फुलांनी आणि गोड मातीने वैष्णव मंदिर सजवलं तर—

ये विलिम्पन्ति भवनं ते यान्ति भगवत्‌पुरम्। पतितं पतभानन्तु तथार्द्धपतितं नरः

जे असं घर लिंपतात, ते भगवंताच्या नगरीत जातात; जे मंदिर पडू दिलं किंवा अर्धवट पडलं, तेही—

समुद्धत्य हरेर्द्धाम प्राप्नोति द्विगुणं फलम्। पतितस्य तु यः कर्त्ता पतितस्य च रक्षिता

जो हरिचं मंदिर पुन्हा उभारतो, त्याला दुप्पट पुण्य मिळतं; जे पडलेलं दुरुस्त करतात आणि जे पडणाऱ्या मंदिराचं रक्षण करतात, त्यांनाही.

विष्णोरायतनस्येह स नरो विष्णुलोकभाक्। इष्टकानिचयस्तिष्ठेद् यावदायतने हरेः

जो मनुष्य विष्णूचे मंदिर उभारतो, त्याला हरिच्या मंदिरात विटांची रचना जशीपर्यंत टिकते, तितका काळ विष्णूचे लोक मिळतात.

सकुलस्तस्य वै कर्त्ता विष्णुलोके महीयते। स एव पुण्यवान् पूज्य इह लोके परत्र च

मंदिर बांधणारा आणि त्याचा सर्व कुटुंबीय, विष्णूच्या लोकात सन्मानित होतात; तोच या जगात आणि पुढच्या जन्मात पुण्यवान आणि पूज्य होतो.

कृष्णस्य वासुदेवस्य यः कारयति केतनम्। जातःस एव सुकृती कुलन्तेनैव पावितम्

जो कोणी वासुदेवाचा पुत्र कृष्णासाठी मंदिर बांधतो, तो जन्मतःच पुण्यवान होतो आणि त्याचे संपूर्ण घराणे पवित्र होते.

विष्णुरुद्रार्कदेव्यादेर्गृहकर्त्ता स कीर्त्तिभाक्। किं तस्य वित्तनिचयैर्मूढस्य परिरक्षिणः

विष्णू, रुद्र, सूर्य, देवी आणि इतरांसाठी घर बांधणारा प्रसिद्धी मिळवतो; केवळ धन साठवून ठेवणाऱ्या मूढ माणसाला त्या संपत्तीचा काय उपयोग?

दुः खार्ज्जितैर्यः कृष्णस्य न कारयति केतनम्। नोपभोग्यं धनं यस्य पितृविप्रदिवौकसाम्

जो कष्टाने मिळवलेल्या धनानेही कृष्णासाठी मंदिर बांधत नाही, त्याचे धन ना पितरांना, ना ब्राह्मणांना, ना देवांना उपभोगता येते.

नोपभोगाय बन्धूनां व्यर्थस्तस्य धनागमः। यथा ध्रुवो नृणां मृत्युर्वित्तनाशस्तथा ध्रुवः

त्याचे धन नातेवाईकांसाठीही उपभोग्य राहत नाही; त्याचा धनसंचय व्यर्थ ठरतो. जसे मृत्यू निश्चित आहे, तसेच धनाचा नाशही ठरलेला आहे.

मूढस्तत्राऽनुबध्नाति जीवितेथ चले धने। यदा वित्तं न दानाय नोपभोगाय देहिनाम्

मूढ माणूस जीवन आणि अस्थिर धन यांना चिकटून राहतो, जेव्हा त्याचे धन ना दानासाठी ना इतरांच्या उपभोगासाठी वापरले जाते.

नापि कीर्त्यै न धर्मार्थं तस्य स्वाम्येथ को गुणः। तस्माद्वित्तं समासाद्य दैवाद्वा पौरुषादथ

ना कीर्ती, ना धर्मासाठी — अशा संपत्तीच्या मालकीत काय गुण आहे? म्हणून, नशीबाने किंवा प्रयत्नाने मिळालेले धन —

दद्यात् सम्यग् द्विजाग्रथेभ्यः कीर्त्तनानि च कारयेत्। दानेभ्यस्चाधिकं यस्मात् कीर्त्तनेभ्यो वरं यतः

ते योग्य ब्राह्मणांना द्यावे आणि मंदिरांची उभारणी करावी; कारण दानांमध्ये मंदिर बांधणे श्रेष्ठ आहे, ते इतर दानांपेक्षा मोठे मानले जाते.

अतस्तत्‌कारयेद्धीमान् विष्ण्वादेर्म्मन्दिरादिकम्। विनिवेश्य हरेर्द्धाम भक्तिमद्भिर्न्नरोत्तमैः

म्हणूनच, बुद्धिमान माणसाने विष्णू आणि इतरांसाठी मंदिर वगैरे बांधावे, भक्तीने परिपूर्ण उत्तम लोकांच्या मदतीने हरिचे निवासस्थान स्थापावे.

निवेशितं भवेत् कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्। भूतं भव्यं भविष्यञ्च स्थूलं सूक्ष्मं तथेतरत्

जेव्हा असे मंदिर उभे राहते, तेव्हा संपूर्ण त्रैलोक्य, जड-चेतन, भूत, भविष्य, वर्तमान, स्थूल, सूक्ष्म आणि इतर सर्व त्यात समाविष्ट होतात.

आब्रह्मस्तम्बपर्य्यन्तं सर्व्वं विष्णोः समुद्भवम्। तस्य देवादिदेवस्य सर्वगस्य महात्मनः

ब्रह्मापासून गवताच्या पात्यापर्यंत सर्व काही, सर्वत्र व्यापून असलेल्या, सर्व देवांचा देव असलेल्या, महान आत्मा विष्णूपासून उत्पन्न झाले आहे.

निवेश्य भवनं विष्णोर्न्न भूयो भुवि जायते। यथा विष्णोर्द्धामकृतौ फलं तद्वद्दिवौकसाम्

जो विष्णूसाठी घर बांधतो, तो पुन्हा पृथ्वीवर जन्म घेत नाही; विष्णूचे मंदिर बांधल्याचे जे फळ, तेच देवांसाठीही मिळते.

शिवब्रह्मार्क्कविध्नेशचण्डीलक्षग्यादिकात्मनाम्। देवालयकृतेः पुण्यं प्रतिमाकरणेधिकम्

शिव, ब्रह्मा, सूर्य, विश्वकर्मा, चंडी, लक्ष्मी आणि इतरांसाठी मंदिर बांधण्याचे पुण्य, मूर्ती बनवण्यापेक्षा अधिक आहे.

प्रतिमास्थापने यागे फलस्यान्तो न विद्यते। मृण्मयाद्दारुजे पुण्यं दारुजादिष्टकाभवे

मूर्ती स्थापना आणि यज्ञ यांचे फळ अनंत आहे; मातीच्या मूर्तीपेक्षा लाकडी मूर्तीचे, आणि त्याहून विटेच्या मूर्तीचे पुण्य जास्त आहे.

इष्टकोत्थाच्छैलजे स्याद्धेमादेरधिकं फलम्। सप्तजमन्मकृतं पापं प्रापम्भादेव नश्यति

विटेच्या मूर्तीपेक्षा दगडी मूर्तीचे, आणि त्याहून सुवर्ण वगैरेच्या मूर्तीचे फळ मोठे असते; त्यामुळे सात जन्मांचे पाप क्षणात नष्ट होते.

देवालयस्य स्वर्गी स्यान्नरकं न स गच्छति। कुलानां शतमुद्धृत्य विष्णुलोकं नयेन्नरः

जो देवालय बांधतो, तो स्वर्गाला जातो आणि नरकात जात नाही; तो शंभर कुटुंबांना तारून त्यांना विष्णूच्या लोकात नेतो.

यमो यमभटानाह देवमन्दिरकारिणः। यम उवाच प्रतिमापूजादिकृतो नानेया नरकं नराः

यमाने आपल्या यमदूतांना सांगितले: 'जे देवांचे मंदिर बांधतात, त्यांनी मूर्तीपूजा वगैरे केली असल्यामुळे, त्यांना नरकात नेले जात नाही.'

देवालयाद्यकर्त्तार आनेयस्ते तु गोचरे विचरध्वं यथान्यायन्नियोगो मम पाल्यताम्

मंदिरांचे आणि अशा इतर जागांचे पाहणी करणारे जे आहेत, त्यांना इथे तुमच्या नजरेसमोर आणा. ते सर्व नियमाप्रमाणे वागतील, आणि माझ्या आज्ञेचे पालन करावे.

नाझाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्कचित्। केवलं ये जगत्तातमनन्तं समुपाश्रिताः

तुमच्या अधीन असलेली कोणतीही माणसे कधीच आपली शपथ मोडणार नाहीत, फक्त जे या जगाच्या अनंत परमेश्वराचा पूर्ण आश्रय घेतात, ते सोडून.

भवद्भिः परिहर्त्तव्यास्तेषां नात्रास्ति संस्थितिः। येच भागवता लोके तच्चित्तास्तत्‌परायमाः

तुम्ही त्यांना टाळा, कारण त्यांच्यावर इथे काहीही अधिकार नाही. आणि जे या जगात भगवंताच्या भक्तीत मग्न आहेत, ज्यांचे मन त्याच्याकडे लागले आहे, आणि ज्यांचे अंतिम ध्येय तोच आहे—

पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः। यस्तिष्ठन् प्रस्वपन् गच्छन्नुत्तिष्ठन् स्खलिते स्थिते

जे नेहमी विष्णूची पूजा करतात, त्यांना तुमच्या अधिकारापासून दूरच ठेवावे. ते उभे असोत, झोपलेले असोत, चालत असोत, उठत असोत, पडलेले असोत किंवा स्थिर असोत—