अग्निपुराणम्

अग्निरुवाच वासुदेवाद्यालयस्य कृतौ वक्ष्ये फलादिकम्। चिकीर्षोर्द्देवधामादि सहस्नजनिपापनुत्

अग्नी म्हणाला — वासुदेव आणि इतर देवतांच्या मंदिराची उभारणी केल्याने मिळणारे फळ आणि इतर लाभ मी आता सांगतो, जे हजार जन्मांची पापं दूर करतात, ज्याला देवालय बांधायची इच्छा आहे त्यासाठी.

मनसा सद्मकर्त़णां शतजन्माघनाशनम्। येनुमोदन्ति कृष्णस्य क्रियमाणं नरा गृहम्

मनापासून कृष्णासाठी घर बांधणाऱ्यांची शंभर जन्मांची पापं नष्ट होतात; कृष्णासाठी घर बांधलं जातं तेव्हा लोक आनंदित होतात.

तेपि पापैर्व्विनिर्मुक्ताः प्रयान्त्यच्युतलोकताम्। समतीतं भविष्यञ्च कुलानामयुतं नरः

तेही सर्व पापांपासून मुक्त होतात आणि अच्युताच्या लोकात पोहोचतात; एक मनुष्य आपल्या हजारो गेलेल्या आणि येणाऱ्या पिढ्यांना तिथे घेऊन जातो.

विष्णुलोकं नयत्याशु कारयित्वा हरेर्गृहम्। वसन्ति पितरो दृष्ट्वा विष्णुलोके ह्यलङ्‌कृताः

हरीसाठी घर बांधल्यावर तो लवकरच सर्वांना विष्णुलोकात घेऊन जातो; तिथे पूर्वज सुंदर अलंकार घालून, विष्णुलोकात राहतात.

विमुक्ता नारकैर्दुः खैः कर्त्तुः कृष्णस्य मन्दिरम्। ब्रह्महत्यादिपापौघघातकं देवतालयम्

कृष्णाच्या मंदिराचा बांधणारा नरकातील दुःखांपासून मुक्त होतो; हे देवालय ब्रह्महत्येसारख्या मोठ्या पापांचा नाश करते.

फलं यन्नाप्यते यज्ञैर्द्धाम कृत्वा तदाप्यते। देवागारे कृते सर्व्वतीर्थस्नानफलं लभेत्

यज्ञांनी जे फळ मिळतं, तेच देवालय बांधून मिळतं; देवांचे मंदिर बांधल्यावर सर्व तीर्थांमध्ये स्नान केल्याचं फळ मिळतं.

देवाद्यर्थे हतानाञ्च रणे यत्तत्‌फलादिकम्। शाठ्येन पांशुना वापि कृतं धाम च नाकदम्

देवतांसाठी किंवा इतरांसाठी युद्धात मरण पावलेल्यांना जे फळ मिळतं, तेच फळ कपटाने किंवा फक्त वाळूने मंदिर बांधल्यावरही मिळतं.

एकायतनकृत् स्वर्गी त्र्यगारी ब्रह्मलोकभाक्। पञ्चागारी शम्भुलोकमष्टागाराद्धरौ स्थितिः

एक मंदिर बांधणारा स्वर्गात जातो; तीन बांधणारा ब्रह्मलोकात, पाच बांधणारा शंकराच्या लोकात आणि आठ मंदिर बांधणारा हरिजवळ राहतो.

षोडशालयकारी तु भुक्तिमुक्तिमवाप्नुयात्। कनिष्ठं मध्यमं श्रेष्ठं कारयित्वा हरेर्गृहम्

सोळा मंदिरं बांधणारा सुख आणि मोक्ष दोन्ही मिळवतो; लहान, मध्यम किंवा उत्तम हरिगृह बांधल्यावर—

स्वर्गं च वैष्णवं लोकं मोक्षमाप्नोति च क्रमात्। श्रेष्ठमायतनं विष्णोः कृत्वा यद्धनवान् लभेत्

तो प्रथम स्वर्ग, मग विष्णुलोक आणि शेवटी मोक्ष प्राप्त करतो; जो श्रीमंत आहे आणि विष्णूचं उत्तम मंदिर बांधतो, त्याला हे सर्व मिळतं.

कनिष्ठेनैव तत् पुण्यं प्राप्नोत्यधनवान्नरः। समुत्पाद्य धनं कृत्वा स्वल्पेनापि सुरालयम्

श्रीमंत माणूस अगदी लहान मंदिर बांधलं तरीही ते पुण्य मिळवतो; संपत्ती मिळवून, थोड्याशा पैशातही देवालय बांधावं.

कारयित्वा हरेः पुण्यं सम्प्राप्नोत्यधिकं वरम्। लक्षेणाथ सहस्नेण शतेनार्द्धेन वा हरेः

हरीसाठी मंदिर बांधल्यावर अधिक पुण्य मिळतं; लाख, हजार, शंभर किंवा अर्ध्या रकमेने जरी बांधलं तरी—

कारयन् भबनं याति यत्रास्ते गरुडध्वजः। बाल्ये तु क्रीडमाना ये पांशुभिर्भवनं हरेः

जो घर बांधतो तो गरुडध्वज असलेल्या हरिजवळ जातो; अगदी लहान मुलंही, खेळताना वाळूत हरिचं घर बांधली तरी—

वासुदेवस्य कुर्व्वन्ति तेपि तल्लोकगामिनः। तीर्थे चायतने पुण्ये सिद्धक्षेत्रे तथाष्टमे

जे वासुदेवासाठी घर बांधतात, तेही त्याच्या लोकात जातात; तीर्थात, मंदिरात, पवित्र क्षेत्रात किंवा शुभ अशा आठव्या ठिकाणी—

कर्त्तुरायतन विष्णोर्यथोक्तात् त्रिगुणं फलम्। बन्धूकपुष्पविन्यासैः सुधापङ्केन वैष्णवम्

विष्णूच्या मंदिराचा बांधणारा, सांगितल्याप्रमाणे, तीनपट फळ मिळवतो; बांधूक फुलांनी आणि गोड मातीने वैष्णव मंदिर सजवलं तर—

ये विलिम्पन्ति भवनं ते यान्ति भगवत्‌पुरम्। पतितं पतभानन्तु तथार्द्धपतितं नरः

जे असं घर लिंपतात, ते भगवंताच्या नगरीत जातात; जे मंदिर पडू दिलं किंवा अर्धवट पडलं, तेही—

समुद्धत्य हरेर्द्धाम प्राप्नोति द्विगुणं फलम्। पतितस्य तु यः कर्त्ता पतितस्य च रक्षिता

जो हरिचं मंदिर पुन्हा उभारतो, त्याला दुप्पट पुण्य मिळतं; जे पडलेलं दुरुस्त करतात आणि जे पडणाऱ्या मंदिराचं रक्षण करतात, त्यांनाही.

विष्णोरायतनस्येह स नरो विष्णुलोकभाक्। इष्टकानिचयस्तिष्ठेद् यावदायतने हरेः

जो मनुष्य विष्णूचे मंदिर उभारतो, त्याला हरिच्या मंदिरात विटांची रचना जशीपर्यंत टिकते, तितका काळ विष्णूचे लोक मिळतात.

सकुलस्तस्य वै कर्त्ता विष्णुलोके महीयते। स एव पुण्यवान् पूज्य इह लोके परत्र च

मंदिर बांधणारा आणि त्याचा सर्व कुटुंबीय, विष्णूच्या लोकात सन्मानित होतात; तोच या जगात आणि पुढच्या जन्मात पुण्यवान आणि पूज्य होतो.

कृष्णस्य वासुदेवस्य यः कारयति केतनम्। जातःस एव सुकृती कुलन्तेनैव पावितम्

जो कोणी वासुदेवाचा पुत्र कृष्णासाठी मंदिर बांधतो, तो जन्मतःच पुण्यवान होतो आणि त्याचे संपूर्ण घराणे पवित्र होते.

विष्णुरुद्रार्कदेव्यादेर्गृहकर्त्ता स कीर्त्तिभाक्। किं तस्य वित्तनिचयैर्मूढस्य परिरक्षिणः

विष्णू, रुद्र, सूर्य, देवी आणि इतरांसाठी घर बांधणारा प्रसिद्धी मिळवतो; केवळ धन साठवून ठेवणाऱ्या मूढ माणसाला त्या संपत्तीचा काय उपयोग?

दुः खार्ज्जितैर्यः कृष्णस्य न कारयति केतनम्। नोपभोग्यं धनं यस्य पितृविप्रदिवौकसाम्

जो कष्टाने मिळवलेल्या धनानेही कृष्णासाठी मंदिर बांधत नाही, त्याचे धन ना पितरांना, ना ब्राह्मणांना, ना देवांना उपभोगता येते.

नोपभोगाय बन्धूनां व्यर्थस्तस्य धनागमः। यथा ध्रुवो नृणां मृत्युर्वित्तनाशस्तथा ध्रुवः

त्याचे धन नातेवाईकांसाठीही उपभोग्य राहत नाही; त्याचा धनसंचय व्यर्थ ठरतो. जसे मृत्यू निश्चित आहे, तसेच धनाचा नाशही ठरलेला आहे.

मूढस्तत्राऽनुबध्नाति जीवितेथ चले धने। यदा वित्तं न दानाय नोपभोगाय देहिनाम्

मूढ माणूस जीवन आणि अस्थिर धन यांना चिकटून राहतो, जेव्हा त्याचे धन ना दानासाठी ना इतरांच्या उपभोगासाठी वापरले जाते.

नापि कीर्त्यै न धर्मार्थं तस्य स्वाम्येथ को गुणः। तस्माद्वित्तं समासाद्य दैवाद्वा पौरुषादथ

ना कीर्ती, ना धर्मासाठी — अशा संपत्तीच्या मालकीत काय गुण आहे? म्हणून, नशीबाने किंवा प्रयत्नाने मिळालेले धन —

दद्यात् सम्यग् द्विजाग्रथेभ्यः कीर्त्तनानि च कारयेत्। दानेभ्यस्चाधिकं यस्मात् कीर्त्तनेभ्यो वरं यतः

ते योग्य ब्राह्मणांना द्यावे आणि मंदिरांची उभारणी करावी; कारण दानांमध्ये मंदिर बांधणे श्रेष्ठ आहे, ते इतर दानांपेक्षा मोठे मानले जाते.

अतस्तत्‌कारयेद्धीमान् विष्ण्वादेर्म्मन्दिरादिकम्। विनिवेश्य हरेर्द्धाम भक्तिमद्भिर्न्नरोत्तमैः

म्हणूनच, बुद्धिमान माणसाने विष्णू आणि इतरांसाठी मंदिर वगैरे बांधावे, भक्तीने परिपूर्ण उत्तम लोकांच्या मदतीने हरिचे निवासस्थान स्थापावे.

निवेशितं भवेत् कृत्स्नं त्रैलोक्यं सचराचरम्। भूतं भव्यं भविष्यञ्च स्थूलं सूक्ष्मं तथेतरत्

जेव्हा असे मंदिर उभे राहते, तेव्हा संपूर्ण त्रैलोक्य, जड-चेतन, भूत, भविष्य, वर्तमान, स्थूल, सूक्ष्म आणि इतर सर्व त्यात समाविष्ट होतात.

आब्रह्मस्तम्बपर्य्यन्तं सर्व्वं विष्णोः समुद्भवम्। तस्य देवादिदेवस्य सर्वगस्य महात्मनः

ब्रह्मापासून गवताच्या पात्यापर्यंत सर्व काही, सर्वत्र व्यापून असलेल्या, सर्व देवांचा देव असलेल्या, महान आत्मा विष्णूपासून उत्पन्न झाले आहे.