अग्निपुराणम्

ईशानादौ च मध्ये तां नित्यां पाशाङ्कुशौ तथा । कपालकल्पकतरुं वीणा रक्ता च तद्वती ।। ३१३.

पूर्वी, मध्ये आणि शेवटी, ती नित्य देवी पाश, अंकुश, कवटी, कल्पवृक्ष आणि लाल वीणा हातात धरते.

नित्याभया मङ्गला च नववीरा च मङ्गला । दुर्भगा मनोन्मनी पूज्या द्रावा पूर्व्वादितः स्थिता ।। ३१३.

ती नित्य, अभयदायी, मंगलमय, नववीर आणि मंगल आहे; दुर्भाग्य, मनाला मोहवणारी, पूज्य, आकर्षण करणारी, पूर्वेकडून स्थापित आहे.

ओं ह्रीँ अनङ्गाय नमः ओं ह्रीँ ह्रीँ स्मराय नमः । मन्मथाय च माराय कामायैवञ्च पञ्चधा । कामाः पाशाङ्गुशौ चापवाणाः ध्येयाश्च विभ्रतः ।। ३१३.

'ॐ ह्रीं अनंगाय नमः, ॐ ह्रीं ह्रीं स्मराय नमः'; मनमथ, मारा, काम या पाच रूपांना नमस्कार; कामदेव पाश, अंकुश, धनुष्य आणि बाण घेऊन ध्यानात धरावा.

रतिश्च विरतिः प्रीतिर्विप्रीतिश्च मतिर्धृतिः । विधृतिः पुष्टिरेभिश्च क्रमात् कामादिकैर्युताः ।। ३१३.

काम, विरक्ति, प्रीती, अप्रियता, विचार, धैर्य, स्थैर्य आणि पोषण — हे सर्व कामादी शक्तींशी जोडलेले आहेत.

ओं छँ नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ओं ओं । अ आ इ ई उ उ ऋ लृ लॄ ए ऐ ओ औ अं अः । क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष । ओं छँ नित्यक्लिन्ने मदद्रवे स्वाहा । आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिषु ।। ३१३.

'ॐ छं नित्यक्लिन्न मदद्रवे ॐ ॐ | अ आ इ ई उ ऊ ऋ लृ लॄ ए ऐ ओ औ अं अः | क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष | ॐ छं नित्यक्लिन्न मदद्रवे स्वाहा'; आधारशक्ती, कमळ आणि देवी, सिंहावर, हृदय वगैरे ठिकाणी.

अग्निरुवाच ओं ह्रीं ह्रँ खे छे क्षः स्त्रीँ ह्रूँ क्षे ह्रीं फट् । त्वरितां पूजयेन्नयस्य द्विभुजाञ्चाष्टवाहुकां । आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिकम् ष ।। ३१४.

अग्नी म्हणाले: 'ॐ ह्रीं ह्रं खे छे क्षः स्त्रीं ह्रूं क्षे ह्रीं फट्'; त्वरीता देवीला, दोन किंवा आठ हात असलेल्या, आधारशक्ती, कमळ, सिंहावर विराजमान, हृदय वगैरे ठिकाणी पूजन करावं.

पूर्व्वादौ गायत्रीं यजेन्मण्डले वै प्रणीतया । हुंकारां खेचरीं चण्डांछेदनीं क्षेपणीं स्त्रियाः ।। ३१४.

पूर्वेकडून सुरुवात करून, मंडळात नीट स्थापित गायत्रीचे पूजन करावे; मग हुंकारा, खेचरी, चंडा, छेदनिनी आणि क्षेपणी या स्त्रीसाठी पूजाव्यात.

हुंकारां क्षएगकारीञ्च फट्कारीं मध्यतो यजेत् । जयाञ्च विजयां द्वारि किङ्करञ्च तदग्रतः ।। ३१४.

मधोमध हुंकारा, क्षेगकारी आणि फट्कारी यांचे पूजन करावे; दारावर जया आणि विजयाचे, आणि त्यांच्या पुढे किंकराचे पूजन करावे.

तिलैर्होमैश्च सर्व्वाप्त्यै नामव्याहृतिभिस्तथा । अनन्ताय नमः स्वाहा कुलिकाय नमः स्वधा ।। ३१४.

सर्व प्राप्तीसाठी तिळाने हवन करावे आणि नावांचा उच्चार करावा: 'अनंताय नमः स्वाहा; कुलिकाय नमः स्वधा.'

स्वाहा वासुकिराजाय शङ्खपालाय वौषट् । तक्षकाय वषन्नित्यं महापद्माय वै नमः ।। ३१४.

'स्वाहा वासुकीराजाय, शंखपालाय वौषट्; तक्षकाय वषन् नेहमी, महापद्माय नमः' असे म्हणावे.

स्वाहा कर्कोटनागाय फट् पद्माय च वै नमः । लिखेन्निग्रहचक्रन्तु एकाशातिपदैर्न्नरः ।। ३१४.

'स्वाहा कर्कोटनागाय फट्, पद्माय नमः' असे म्हणावे; शंभर एक अक्षरांनी निग्रहचक्र काढावे.

वस्त्रे पटे तरौ भूर्ज्जे शिलायां यष्टिकासु च । मध्ये कोष्ठे साध्यनाम पूर्व्वादौ पट्टिकासु च ।। ३१४ ऐसादावम्बुपादौ च यमराज्यञ्च वाह्यतः । कालीनांरवमाली कालीनामाक्षमालिनी ।। ३१४.

कापडावर, कापडाच्या तुकड्यावर, भूर्जपत्रावर, दगडावर किंवा लहान काठ्यांवर, मधल्या कप्प्यात साध्याचं नाव लिहावं; सुरुवातीला आणि शेवटी पट्ट्यांवर नाव लिहावं. पूर्व आणि पश्चिम बाजूला पाण्याची भांडी ठेवावीत; बाहेर यमराज्य दाखवावं. काळीची माळ काळ्या बियांपासून असते, काळीची दुसरी माळ पास्यांपासून असते.

मामोदतत्तदोमोमा रक्षत स्वस्व भक्षणा । यमपाटटयामय मटमो टट मोटमा ।। ३१४.

‘मामोदतत्तदोमोमा’ असं म्हणावं, प्रत्येकाचं अन्न सुरक्षित राहो असं मागावं; ‘यमपाटटयामय मटमो टट मोटमा’ असं उच्चारावं.

वामो भूरिविभूसेया टट रीश्व श्वरी टट । यमराजाद्वाह्यतो वं तं तोयं मारणात्मकम् ।। ३१४.

डाव्या बाजूला तेजस्वी आणि महान असा ठेवा; ‘टटा, रीश्व, श्वरी, टटा’ हे शब्द लिहा; यमराज्याच्या बाहेर, नाश करणारे पाणी तिथे ठेवा.

कज्जलं निम्बनिर्य्यासमज्जासृग्विषसंयुतम् । काकपक्षस्य लेखन्या श्मशाने वा चतुष्पथे ।। ३१४.

कावळ्याच्या पिसाच्या लेखणीने, स्मशानभूमीत किंवा चौकात, काजळ, नीमाचा डिंक, मज्जा, रक्त आणि विष यांच्या मिश्रणाने लिहावं.

निधापयेत् कुम्भाधस्ताद्वल्मीके वाथ निक्षिपेत् । काफपक्षकस्य लेखन्या श्मशाने वा यतुष्पथे ।। ३१४.

ते भांड्याच्या खाली ठेवावं किंवा मुंग्याच्या वारुळात ठेवावं; कावळ्याच्या पिसाच्या लेखणीने, स्मशानभूमीत किंवा चौकात लिहावं.

लिखेच्चानुग्रहञ्चक्रं शुक्लपत्रेऽथ भूर्ज्जंके । लाक्षया कुङ्कुमेनाथ स्फटिकाचन्दनेन वा ।। ३१४.

अनुग्रहचक्र पांढऱ्या पत्रावर किंवा भूर्जपत्रावर लिहावं; लाह, कुंकू किंवा स्फटिक चंदन यांचा वापर करावा.

भुवि भिक्तौ पूर्व्वदले१ नाम मध्यमकोष्ठके । खण्डे तु वारिमध्यस्थं ओं हंसौ वापि पट्टिशम् ।। ३१४.

जमिनीवर, पूर्वेकडील पाकळीत, नाव मधल्या कप्प्यात लिहावं; तुकड्यावर, पाण्याच्या मध्यभागी किंवा ‘ॐ हंसौ’ पट्ट्यावर लिहावं.

लक्ष्मीश्लोकं शिबादौ च राक्षसादिक्रमाल्लिखेत् । श्रीःसाममोमा सा श्रीः सानौ याज्ञे ज्ञेया नौसा ।। ३१४.

लक्ष्मीचा श्लोक सुरुवातीला लिहावा, मग राक्षस वगैरे क्रमाने लिहावं; ‘श्रीः साममोमा सा श्रीः सानौ याज्ञे ज्ञेया नौसा’ हे लिहावं.

माया लीला लाली यामा याज्ञे ज्ञेया नौसा । यत्र ज्ञेया वरिः शीघ्रा दिक्षुरं कलसं वहिः ।। ३१४.

‘माया लीला लाली यामा याज्ञे ज्ञेया नौसा’; जिथे हे माहित असावं, तिथे लगेच योग्य दिशेने पाण्याचं भांडं आणावं.

पद्मस्थं पद्मचक्रञ्च भृत्युजित् स्वर्गगन्धृति । शान्तीनां परमा शान्तिः सौभाग्यादिप्रदायकम् ।। ३१४.

कमळावर बसलेला, कमळचक्र, सेवकांना जिंकणारा, स्वर्गाचा सुगंध; शांत्यांमध्ये श्रेष्ठ अशी शांती, सौभाग्य वगैरे देणारी.

रुद्रेरुद्रसमाः कार्य्याः कोष्ठकास्तत्र ता लिखेत् । ओमाद्याह्रूँ फडन्ता च आदिवर्णमयानुतः ।। ३१४.

रुद्रांच्या संख्येइतके कप्पे तयार करावेत; तिथे ‘ॐ’ पासून ‘ह्रूं फट्’ पर्यंत सुरुवातीचे अक्षर क्रमाने लिहावेत.

विद्यावर्णक्रमेनैव संज्ञाञ्च वषडन्तिकां । अधस्थात् प्रत्यङ्गिरैषा सर्व्वकामार्थसाधिका ।। ३१४.

विद्येच्या अक्षरांच्या क्रमाने, ‘वषट्’ने शेवट होणारे नाव लिहावं; खाली प्रत्यंगिरा असते; ही सर्व इच्छित कार्य साधते.

एकाशीतिपदे सर्व्वामादिवर्णक्रमेण तु । आदिमं यावदन्तं स्याद्वषडन्तञ्च नाम वै ।। ३१४.

ही एक्याऐंशी अक्षरांची असून, सुरुवातीच्या अक्षरांच्या क्रमाने मांडलेली आहे; सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत, ‘वषट्’ने समाप्त होणारे नाव असते.

एषा प्रत्यङ्गिरा चान्या सर्व्वकार्य्यादिसाधनी । निग्रहानुग्रहञ्चकञ्चतुः पष्टिपदैर्लिखेत् ।। ३१४.

ही प्रत्यंगिरा आणि दुसरीही सर्व कार्ये साधतात; निग्रह आणि अनुग्रहासाठी, चार स्पष्ट ओळींमध्ये लिहावं.

अमृती सा च विद्या च क्रीं सःक हूँ नामाथ मध्यतः । फट्‌काराद्यां पत्रगतां त्रिहीँकारेण वेष्टयेत् ।। ३१४.

ती अमर विद्या, ‘क्रीं सःक हूं’ मधे ठेवावी; ‘फट्’ने सुरुवात करून, पत्रावर ठेवावी आणि तीन वेळा ‘हीं’ म्हणत गुंडाळावी.

कुम्भवद्धारिता सर्व्वशत्रुहृत् सर्व्वदायिता । विषन्नश्येत् कर्णजपादक्षराद्यैश्च दण्डकैः ।। ३१४.

मडक्यासारखी धरावी, ती सर्व शत्रूंचा नाश करते आणि सर्व काही देते; त्रास झाल्यास, कानात पहिल्या अक्षरांनी आणि दंडकांनी जप करावा.

अग्निरुवाच स्तम्भनं मोहनं वश्यं विद्वेषोच्चाटनं वदे । विचषव्याधिमरोगञ्च मारणं शमनं पुनः ।। ३१५.

अग्नी म्हणतो: मी आता स्तंभन, मोहन, वशिकरण, वैर, उचाटण, वेड, रोग, मारण आणि शमन याविषयी सांगतो.

भूर्ज्जे कूर्म्मं समालिख्य नाड़नेन षडङ्गुलम् । मुखपादचतुष्केषु ततो मन्त्रं न्यसेद्‌द्विजः ।। ३१५.

भूर्जपत्रावर सहा बोटांची लांबी असलेला कासव काढावा; त्याच्या चारही तोंड आणि पायांवर मग द्विजाने मंत्र ठेवावा.