अग्निपुराणम्

जयो गणाधिपो गणनायकोऽथ गणेश्वरः । वक्रतुण्ड एकदन्तोत्कटलम्बोदरो गज ।। ३१३.

जय, गणाधिपती, गणनायक आणि मग गणेश्वर; वक्रतुंड, एकदंत, उत्कट, लंबोदर, गज—

वक्त्रो विकटाननोऽथ हूँ पूर्व्वो विघ्ननाशनः । धूम्रवर्णो महेन्द्राद्यो वाह्ये विघ्नेशपूदनम् ।। ३१३.

वक्त्र, विकटानन, मग 'हूं' पूर्व दिशेला, विघ्ननाशन; धूम्रवर्ण, महेंद्र आणि इतर—बाहेर विघ्नेशाची पूजा करावी.

त्रिपुरापूजनं वक्ष्ये असिताङ्गो रुरुस्तथा । चण्डः क्रोधस्तथोन्मत्तः कपाली भीषणः क्रमात् ।। ३१३.

मी त्रिपुरेची पूजा कशी करावी ते सांगतो: असितांग, रुरु, चंड, क्रोध, उन्मत्त, कपालधारी आणि भीषण, या क्रमाने.

संहारो भैरवो ब्राह्मीमुख्या ह्रस्वास्तु भैरवाः । ब्रह्माणीषण्मुखा दीर्घा अग्न्यादौ वटुकाः क्रमात् ।। ३१३.

संहार, भैरव आणि मुख्य ब्राह्मी; भैरव लहान असावेत; ब्राह्मी, षण्मुखी मोठ्या; अग्नीपासून सुरू होणारे वटुक या क्रमाने.

समयपुत्रो वटुको योगिनीपुत्रकस्तथा । सिद्धपुत्रश्च वटुकः कुलपुत्रश्चतुर्थकः ।। ३१३.

समयपुत्र, वटुक, योगिनीपुत्र, सिद्धपुत्र, वटुक आणि चौथे कुलपुत्र.

हेतुकः क्षेत्रपालश्च त्रिपुरान्तो द्वितीयकः । अग्निवेतालोऽग्निजिह्वः कराली काललोचनः ।। ३१३.

हेतुक, क्षेत्रपाल, दुसरा त्रिपुरांत; अग्निवेताळ, अग्निजिह्वा, कराळी, काळलोचन.

एकपादश्च भीमाक्ष ऐं क्षें प्रेतस्तथासनं । ऐँ ह्रीं द्वौश्च त्रिपुरा पद्मासनसमास्थिता ।। ३१३.

एकपाद, भीमाक्ष, 'ऐं क्षें', प्रेत आणि आसन; 'ऐं ह्रीं', दोन त्रिपुरा, कमळासनावर बसलेल्या.

विभ्रत्यभयपुस्तञ्च वामे बरदमालिकाम् । मूलेन हृदयादि स्याज्जालपूर्णञ्च कामकम् ।। ३१३.

ती डाव्या हातात अभयमुद्रा आणि पुस्तक, तसेच वरद माळा धरते; मूळ, हृदय इत्यादींनी जाळे भरते आणि इच्छा पूर्ण होते.

गोमध्ये नाम संलिख्य चाष्टपत्रे च मध्यतः । श्मशानादिपटे श्मशानाङ्गारेण विलेखयेत् ।। ३१३.

गाईच्या शेणाच्या मध्यभागी आणि आठ पाकळ्यांच्या कमळाच्या मध्यात नाव लिहावे; स्मशानातील कापडावर स्मशानातील राखेने लिहावे.

चिताङ्गारपिष्टकेन मूर्त्तिं ध्यात्वा तु तस्य च । क्षिप्त्वोदरे नीलसूत्रैर्वेष्ट्य चोच्चाटनं भवेत् ।। ३१३.

चितेच्या राखेचा टॅबलेट घेऊन त्याची मूर्ती ध्यानात धरावी, ती पोटात ठेवून निळ्या दोऱ्यांनी बांधावी, म्हणजे वशिकरण होते.

ओं नमो भगवति ज्वालामानिनि गृध्रगणपरिवृते स्वाहा । युद्ध गच्छन् जपन्मन्त्रं पुमान् साक्षाज्जयी भवेत् । ओं श्रीँ ह्रीँ क्लीँ श्रियै नमः । उत्तरादौ च घृणिनी सूर्य्या पूज्या चतुर्द्दले ।। ३१३.

ॐ नमो भगवती ज्वालामानिनी, गिधांच्या समूहाने वेढलेली, स्वाहा! युद्धाला जाताना हा मंत्र जपल्यास मनुष्य खऱ्या अर्थाने विजयी होतो. ॐ श्रीं ह्रीं क्लीं, श्रीला नमस्कार. उत्तर दिशेला घृणिनी सूर्येची पूजा चार पाकळ्यांच्या कमळावर करावी.

आदित्या प्रभावती च हेमाद्रिमधुराश्रियः । ओं ह्रीं गौर्य्यै नमः । गौरीमन्त्रः सर्व्वकरः होमाद्ध्यानाज्जपार्च्चनात् ।। ३१३.

आदित्या, प्रभावती आणि हेमाद्रिमधुराश्रिया; ॐ ह्रीं, गौरीला नमस्कार. गौरीमंत्राने होम, ध्यान, जप आणि पूजेतून सर्व काही साधता येते.

रक्ता चतुर्भुजा पाशवरदा दक्षिणे करे । अङ्कुशाभययुक्तान्तां प्रार्थ्य सिद्धात्मना पुमान् ।। ३१३.

ती लाल रंगाची, चार हातांची, उजव्या हातात पाश आणि वर, डाव्या हातात अंकुश आणि अभयमुद्रा असलेली आहे. शुद्ध मनाने तिची उपासना केल्यास सर्व सिद्धी मिळते.

जीवेद्वर्षशतं धीमान्न चौरारिभयं भवेत् । क्रुद्धः प्रसादी भवति युधि मन्त्राम्बुपानतः ।। ३१३.

बुद्धिमान माणूस शंभर वर्षे जगतो आणि त्याला चोर किंवा शत्रू यांचं भय राहत नाही; युद्धात जरी कोणी रागावला असेल, तरी मंत्रयुक्त पाणी पिल्यानं तो शांत होतो.

अञ्जनं तिलकं वश्ये जिचह्वाग्रे कविता भवेत् । तज्जपान्मैथुनं वश्ये तज्जपाद्योनिवीक्षणप्त् ।। ३१३.

काजळ किंवा टिळा लावल्याने वश करता येतं; जीभेच्या टोकाला स्पर्श केल्याने कविता सुचते; त्या मंत्राचा जप केल्याने मैथुनावर प्रभुत्व मिळतं; आणि जप केल्याने स्त्रीच्या मूळस्थानाचं दर्शन होतं.

. स्पर्शाद्वशी तिलहोमात्सर्व्वञ्चैव तु सिध्यति । सप्ताभिमन्त्रितञ्चान्नं भुञ्जंस्तस्य श्रियः सदा ।। ३१३.

स्पर्शाने वश करता येतं; तिळाचं हवन केल्याने सर्व काही साध्य होतं; आणि सात मंत्रांनी अभिमंत्रित अन्न खाल्ल्यानं त्याला नेहमीच संपत्ती मिळते.

अर्द्धनारीशरुपोऽयं लक्ष्मयादिवैष्णवादिकः । अनङ्गरूपा शक्तिश्च द्वितीया मदनातुरा ।। ३१३.

ही मूर्ती अर्धनारी आहे, लक्ष्मी आणि वैष्णव परंपरेशी संबंधित आहे; दुसरी शक्ती, म्हणजेच कामरूप, ती मदनाने व्यापलेली आहे.

पवनवेगा भुवनपाला वै सर्व्वसिद्धिदा । अनङ्गमदनानङ्गमेखलान्ताञ्जपेच्छ्रिये ।। ३१३.

जगाचे रक्षक वाऱ्याच्या वेगाने फिरतात आणि सर्व सिद्धी देतात; श्रीसाठी 'अनंगमदनानंगमेखला' या शब्दाने संपणारा मंत्र जपावा.

पद्ममध्यदलेषु ह्रीँ स्वरान् कादीस्ततः स्त्रियाः । षट्‌कोणे वा घटे वाऽथ लिखित्वा स्याद्वशीकरं ।। ३१३.

कमळाच्या आतील पाकळ्यांवर 'ह्रीं' अक्षर आणि 'क' पासून सुरू होणारे स्वर लिहावेत; स्त्रीसाठी षट्कोण किंवा घटात ते लिहिल्यावर वशीकरण होते.

ओं ह्रीँ छँ नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ओं ओं । मूलमन्त्रः षडङ्गोयं रक्तवर्णे त्रिकोणके । द्रावणी ह्लादकारिणी क्षोभिणी गुरुशक्तिका ।। ३१३.

'ॐ ह्रीं छं नित्यक्लिन्न मदद्रवे ॐ ॐ' — हा मूलमंत्र सहा अंगांसह, लाल त्रिकोणात आहे; तो आकर्षण करणारा, आनंद देणारा, अस्वस्थ करणारा आणि गुरुशक्ती आहे.

ईशानादौ च मध्ये तां नित्यां पाशाङ्कुशौ तथा । कपालकल्पकतरुं वीणा रक्ता च तद्वती ।। ३१३.

पूर्वी, मध्ये आणि शेवटी, ती नित्य देवी पाश, अंकुश, कवटी, कल्पवृक्ष आणि लाल वीणा हातात धरते.

नित्याभया मङ्गला च नववीरा च मङ्गला । दुर्भगा मनोन्मनी पूज्या द्रावा पूर्व्वादितः स्थिता ।। ३१३.

ती नित्य, अभयदायी, मंगलमय, नववीर आणि मंगल आहे; दुर्भाग्य, मनाला मोहवणारी, पूज्य, आकर्षण करणारी, पूर्वेकडून स्थापित आहे.

ओं ह्रीँ अनङ्गाय नमः ओं ह्रीँ ह्रीँ स्मराय नमः । मन्मथाय च माराय कामायैवञ्च पञ्चधा । कामाः पाशाङ्गुशौ चापवाणाः ध्येयाश्च विभ्रतः ।। ३१३.

'ॐ ह्रीं अनंगाय नमः, ॐ ह्रीं ह्रीं स्मराय नमः'; मनमथ, मारा, काम या पाच रूपांना नमस्कार; कामदेव पाश, अंकुश, धनुष्य आणि बाण घेऊन ध्यानात धरावा.

रतिश्च विरतिः प्रीतिर्विप्रीतिश्च मतिर्धृतिः । विधृतिः पुष्टिरेभिश्च क्रमात् कामादिकैर्युताः ।। ३१३.

काम, विरक्ति, प्रीती, अप्रियता, विचार, धैर्य, स्थैर्य आणि पोषण — हे सर्व कामादी शक्तींशी जोडलेले आहेत.

ओं छँ नित्यक्लिन्ने मदद्रवे ओं ओं । अ आ इ ई उ उ ऋ लृ लॄ ए ऐ ओ औ अं अः । क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष । ओं छँ नित्यक्लिन्ने मदद्रवे स्वाहा । आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिषु ।। ३१३.

'ॐ छं नित्यक्लिन्न मदद्रवे ॐ ॐ | अ आ इ ई उ ऊ ऋ लृ लॄ ए ऐ ओ औ अं अः | क ख ग घ ङ च छ ज झ ञ ट ठ ड ढ ण त थ द ध न प फ ब भ म य र ल व श ष स ह क्ष | ॐ छं नित्यक्लिन्न मदद्रवे स्वाहा'; आधारशक्ती, कमळ आणि देवी, सिंहावर, हृदय वगैरे ठिकाणी.

अग्निरुवाच ओं ह्रीं ह्रँ खे छे क्षः स्त्रीँ ह्रूँ क्षे ह्रीं फट् । त्वरितां पूजयेन्नयस्य द्विभुजाञ्चाष्टवाहुकां । आधारशक्तिं पद्मञ्च सिंहे देवीं हृदादिकम् ष ।। ३१४.

अग्नी म्हणाले: 'ॐ ह्रीं ह्रं खे छे क्षः स्त्रीं ह्रूं क्षे ह्रीं फट्'; त्वरीता देवीला, दोन किंवा आठ हात असलेल्या, आधारशक्ती, कमळ, सिंहावर विराजमान, हृदय वगैरे ठिकाणी पूजन करावं.

पूर्व्वादौ गायत्रीं यजेन्मण्डले वै प्रणीतया । हुंकारां खेचरीं चण्डांछेदनीं क्षेपणीं स्त्रियाः ।। ३१४.

पूर्वेकडून सुरुवात करून, मंडळात नीट स्थापित गायत्रीचे पूजन करावे; मग हुंकारा, खेचरी, चंडा, छेदनिनी आणि क्षेपणी या स्त्रीसाठी पूजाव्यात.

हुंकारां क्षएगकारीञ्च फट्कारीं मध्यतो यजेत् । जयाञ्च विजयां द्वारि किङ्करञ्च तदग्रतः ।। ३१४.

मधोमध हुंकारा, क्षेगकारी आणि फट्कारी यांचे पूजन करावे; दारावर जया आणि विजयाचे, आणि त्यांच्या पुढे किंकराचे पूजन करावे.

तिलैर्होमैश्च सर्व्वाप्त्यै नामव्याहृतिभिस्तथा । अनन्ताय नमः स्वाहा कुलिकाय नमः स्वधा ।। ३१४.

सर्व प्राप्तीसाठी तिळाने हवन करावे आणि नावांचा उच्चार करावा: 'अनंताय नमः स्वाहा; कुलिकाय नमः स्वधा.'