अग्निपुराणम्

लवणामलकं वर्ज्जं नागादित्यतिथौ क्रमात् । पायसाशी जपेत् सूक्तं क्षियस्तेनाभिषेचयेत् ।। ३०८.

मीठ आणि आवळा यांचा त्याग करावा, तसेच नाग, आदित्य आणि अतिथी यांनाही अनुक्रमे वर्ज्य करावे; जो पायस खातो त्याने सूक्ताचा जप करावा आणि त्यानेच अभिषेक करावा.

आवाहादिविसर्गान्तां मूद्‌र्ध्नि ध्यात्वार्च्ययेत् श्रियम् । विल्वाज्याव्जपायसेन पृथग्‌ योगः श्रिये भवेत् ।। ३०८.

आवाहनापासून विसर्जनापर्यंत डोक्यावर लक्ष्मीचे ध्यान करून तिची पूजा करावी; विल्व, तूप, कमळ आणि पायस वेगवेगळे अर्पण करावेत; या प्रकारे केल्यास संपत्ती मिळते.

ओं ह्रीँ महामहिषमर्हिनि ठ ठ मूलमन्त्रं महिषहिसके नमः । महिषशत्रुं भ्रामय हूँ फट् ठ ठ महिषं हेषय हूं महिषं हन देवि हूँ महिषनिसूदनि फट् । दुर्गाहृदयमित्युक्तं साङ्गं सर्वार्थसाधकम् ।। ३०८.

ॐ ह्रीं, महा-महिषासुरमर्दिनी, ठ ठ, मूलमंत्र, महिषासुरहत्येस वंदन; महिषाचा शत्रू दूर कर, हूं फट् ठ ठ, महिषासुराला वश कर, हूं, महिषासुराचा नाश कर, देवी, हूं, महिषासुरनाशिनी, फट्. हे दुर्गेचे हृदय म्हणतात, सर्व अंगांसह, सर्व कार्यसिद्धीसाठी उपयुक्त आहे.

यजेद्यथोक्तं तां देवीं पीठञ्चैवाङ्गमध्यागम् । ओं ह्रीँ दुर्गे रक्षणि स्वाहा चेति दुर्गायै नमः । वरवर्ण्यै नमः । आर्य्यायै कनकप्रभायै कृत्तिकायै अभयप्रदायै कन्यकायै सुरूपायै ३०८.

जसा नियम सांगितला आहे तसा देवीची, तिच्या आसनाची आणि अंगमध्याची पूजा करावी. ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा; दुर्गेला नमस्कार; सुंदर वर्ण असलेल्या, आर्या, सोन्यासारखी तेजस्वी, कृत्तिका, अभयदायिनी, कन्या आणि सुंदर रूप असलेल्या यांना नमस्कार.

चक्राय शङ्खाय गदायै खड्गाय धनुषे वाणाय ।। अष्टम्याद्यैरिमां दुर्गा लोकेशान्तां यजेदिति । दर्गायोगः समायुःश्रीस्वामिरक्ताजयादिकृत् ।। ससाध्येसानमन्त्रेण तिलहोमो वशीकरः । जयः पद्मैस्तु दुर्व्वाभिः शान्तिः कामः पलाशजैः ।। ३०८.

चक्र, शंख, गदा, खड्ग, धनुष्य आणि बाण यांना दुर्गेची, जगाच्या अधिपतीची, अष्टमीपासून इतर दिवशी पूजा करावी. दुर्गेची साधना श्रीस्वामीने रक्त आणि इतर द्रव्यांनी करावी. योग्य मंत्राने तिळाचा होम केल्याने वशिकरण होते; कमळांनी जय मिळतो, दुर्व्यांनी शांती, आणि पळसाच्या फुलांनी इच्छा पूर्ण होते.

पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण मृतिद्वेषादिकं भवेत् । ग्रहक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुर्हरेत् ।। ३०८.

कावळ्याच्या पिसाने पुष्टी मिळते; मृत्यूवरील द्वेष आणि इतर परिणाम साधता येतात. मंत्र ग्रह, लहान व्याधी, भीती आणि संकटे यांपासून सर्वांचा नाश करतो.

ओं दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा । रक्षाकरीयमुदिता जयदुर्गाङ्गसंयुता । श्यामां त्रिलोचनां देवीं ध्यात्वात्मानं चतुर्भुजम् ।। ३०८.

ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा. रक्षण करणारे कार्य आनंददायक आहे, जयदुर्गेच्या अंगांसह युक्त आहे. काळ्या, तीन डोळ्यांच्या देवीचे ध्यान करून, स्वतःला चार हात असलेले म्हणून कल्पना करावी.

शङ्खचक्राव्जशूलादित्रिशूलां रौद्ररूपिणीं । युद्धादौ सञ्जयेदेतां यजेत् शड्घादिके जये ।। ३०८.

शंख, चक्र, कमळ, भाला आणि त्रिशूल धारण केलेली, उग्र रूप असलेली देवी, युद्धाच्या सुरुवातीला आवाहन करावी आणि सहावे इत्यादी शुभ वेळी जयासाठी तिची पूजा करावी.

शिरोब्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके । उर्व्वोश्च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात् ।। ३०९.

डोके, कपाळ, गळा, हृदय, नाभी, गुप्त जागा, दोन्ही मांड्या, गुडघे, पिंडऱ्या आणि पाय, या क्रमाने.

न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् । पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका ।। ३०९.

अंग आणि मंत्र स्थापित केल्यावर, सर्वत्र व्यापणारे तिचे अस्तित्व ठेवा. पार्वती आणि शवरी या मुख्य देवता असून, त्यांचे हात वरद आणि अभय देणारे आहेत.

मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका । सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता ।। ३०९.

मोराच्या कड्यांनी सजलेली, डोक्यावर मोरपिसांचा मुकुट, कोवळ्या पानांच्या वस्त्रात, सिंहासनावर बसलेली आणि मोराच्या पंखाच्या छत्राने युक्त अशी आहे.

त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा । विप्राहिकर्णाभरणा क्षत्रकेयूरभूषणा ।। ३०९.

ती देवी तीन डोळ्यांची, काळ्या वर्णाची, वनमाळा घातलेली, ब्राह्मणांसाठी कुंडले आणि क्षत्रियांना केयूर घातलेली आहे.

वैश्यानागकटोबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा । एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत् ।। ३०९.

वैश्यांसाठी कटीबंध आणि शूद्रांनी बनवलेली पैंजण घातलेली; अशा या रूपात एकरूप होऊन, त्या मंत्राचा असंख्य वेळा जप करावा.

ईशः किरातरूपोषऽभूत्‌ परा गौरी च तादृशी । जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत् ।। ३०९.

ईश्वराने किराताचे रूप घेतले आणि परा गौरीनेही तसेच केले; तिचा जप, ध्यान आणि पूजा केल्याने सर्व सिद्धींच्या अडचणी दूर होतात.

अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् । अङ्गणायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलग्रके ।। ३०९.

आठ सिंहासनांवर पूर्वेकडून क्रमाने, कमळाच्या पाकळ्यांवर तिची पूजा करावी; अंगांची स्थापना प्रणीता आणि हूंकार इत्यादींनी पाकळीच्या ठिकाणी करावी.

फट्‌कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्च्चयेदिमाः । लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्‌कारी तु धनुर्द्धरा ।। ३०९.

फट् उच्चार करणारी देवीसमोर ठेवावी; श्रीबीजाने त्यांची पूजा करावी. जगाच्या अधिपतींची शस्त्रे धारण करणाऱ्या त्या वर्णन केल्या आहेत; फट् उच्चार करणारी धनुष्य धारण करते.

जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके । किङ्कण वर्वरी मुण्डी लगुड़ी च तयोर्वरिः ।। ३०९.

जय आणि विजय हे द्वारपाल आहेत, त्यांना सोन्याच्या काठ्यांसह पूजावे. किंकण, वर्वरी, मुंडी आणि लगुरी हे त्यांचे सेवक आहेत.

इष्ट्वैवं सिद्धयेद्‌द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् । हेमलाभोऽर्जुनैर्द्धान्यैर्गोधूमैः पुष्टिसम्पदः ।। ३०९.

या सर्व वस्तूंनी योनिरूप कुंडात विधी करून, त्यात हवन करावे. अर्जुनाच्या लाकडाने आणि धान्यांनी सोबत सोन्याची प्राप्ती होते, आणि गव्हाने आरोग्य व समृद्धी मिळते.

यवैर्द्धान्यैस्तिलैः सर्वसिद्धिरीतिविनाशनम् । अक्षैरुन्मत्तता शत्रोः शाल्मलीभिश्च मारणम् ।। ३०९.

यव, धान्य आणि तीळ यांच्या वापराने सर्व सिद्धी मिळतात आणि विघ्न दूर होतात. फासे टाकल्याने शत्रू वेडा होतो, आणि शालमलीच्या लाकडाने नाश घडतो.

जम्बुभिर्धनधान्याप्तिस्तुष्टिर्नीलोत्पलैरपि । रक्तोत्पलैर्म्महापुष्टिः कुन्दपुष्पैर्म्महोदयः ।। ३०९.

जांभुळाच्या फळांनी धन आणि धान्य मिळते, निळ्या कमळांनी समाधान मिळते; लाल कमळांनी मोठी पुष्टी मिळते, आणि कुंदाच्या फुलांनी मोठा उत्कर्ष मिळतो.

मल्लिकाभिः परक्षोभः कुमुदैर्जनवल्लभः । अशोकैः पुत्रलाभः स्यात् पाटलाभिः शुभाङ्गना ।। ३०९.

मल्लिकेच्या फुलांनी दुसऱ्यांमध्ये अस्वस्थता निर्माण होते; कुमुदाच्या फुलांनी सर्वांना प्रिय होतो; अशोकाच्या फुलांनी पुत्रप्राप्ती होते; पाटलाच्या फुलांनी शुभ स्त्रिया मिळतात.

आम्रैरायुस्तिलैर्ल्लक्षअमीर्विल्वैः श्रीश्चम्पकैर्द्धनम् । इष्टं मधुकपुष्पैश्च विल्वैः सर्वज्ञतां लभेत् ।। ३०९.

आंब्यांनी दीर्घायुष्य मिळते; तीळांनी लक्ष्मी मिळते; बेलाने समृद्धी मिळते; चंपकाच्या फुलांनी धन मिळते; मधुकाच्या फुलांनी इच्छित फल मिळते; आणि बेलाने सर्वज्ञता प्राप्त होते.

त्रिलक्षजप्यात्सर्व्वाप्तिर्होमाद्ध्यानात्तथेज्यया । मण्डलेऽभ्यर्च्च्य गायत्र्या आहुतीः पञ्चविंशतिम् ।। ३०९.

तीन लक्ष जप केल्याने, होम, ध्यान आणि पूजा यांद्वारे सर्व काही मिळते. मंडलात गायत्रीने पूजा करून पंचवीस आहुती द्याव्यात.

दद्याच्छतत्रयं मूलात् पल्लवैर्दीक्षितो भवेत् । पञ्चगव्यं पुरा पीत्वा चरूकं प्राशयेत्सदा ।। ३०९.

मुळापासून तीनशे कोंब द्यावेत, आणि त्यांच्या पालव्यांनी दीक्षा घ्यावी. आधी पंचगव्य पिऊन, नेहमीच चरूचे सेवन करावे.

अग्निरुवाच अपरां त्वरिताविद्यां वक्ष्येऽहं भुक्तिमुक्तिदां । परेवज्राकुले१ देवीं रजोभिर्लिखिते यजेत् ।। ३१०.

अग्नी म्हणाले: आता मी एक दुसरी जलद विद्या सांगतो, जी भोग आणि मोक्ष दोन्ही देते. त्या परम वज्रकुला देवीची, लाल रंगांनी रेखाटून, पूजा करावी.

पद्मगर्भे दिग्विदिक्षु चाष्टौ वज्राणि वीथिकां । द्वाशोभोपशोभाञ्च लिखेच्छीघ्रं स्मरेन्नरः ।। ३१०.

कमळाच्या मध्यभागी आणि सर्व दिशांना, आठ वज्रांचे मार्ग रेखाटावेत. हे सर्व लवकर काढून, त्यांचा स्मरण करावा.

अष्टादशभुजां सिंहे वामजङ्घा प्रतिष्ठिता । दक्षिणा द्विगुणा तस्याः पादपीठे समर्पिता ।। ३१०.

ती देवी अठरा हातांची आहे, सिंहावर बसलेली आहे, डावा पाय खाली ठेवलेला आहे; उजवा पाय दुप्पट असून, पादपीठावर ठेवलेला आहे.

नागभूषां वज्रकुण्डे खड्गं चक्रं गदां क्रमात् । शूलं शरं तथा शक्तिं वरदं दक्षिणैः करैः ।। ३१०.

सर्पांच्या दागिन्यांनी सजलेली, वज्राच्या वेदीत, ती उजव्या हातांनी तलवार, चक्र, गदा, त्रिशूल, बाण, शूल आणि वर असे धरते.