अग्निपुराणम्

श्रीगेहे विष्णुगेहे वा श्रियं पूज्य धनं लभेत् । आज्याक्तैस्तण्डुलैर्ल्लक्षं जुहुयात् खादिरानले ।। ३०८.

श्रीच्या किंवा विष्णूच्या घरात श्रीची पूजा केल्यास धनप्राप्ती होते. तुपात मिसळलेले तांदूळ एक लाख वेळा खदिराच्या अग्नीमध्ये होम करावे.

राजा वश्यो भवेद्‌वृद्धिः श्रीश्च स्यादुत्तरोत्तरं । सर्षपाम्भोभिषेकेण नश्यन्ते शकला ग्रहाः ।। ३०८.

राजा वश होतो, वाढ आणि श्री सतत वाढत जाते. मोहरीच्या पाण्याने अभिषेक केल्यास ग्रहांचे दोष नाहीसे होतात.

विल्वलक्ष्हुता लक्ष्मीर्वित्तवृद्धिश्च जायते । शक्रवेश्म चतुर्द्वारं हृदये चिन्तयेदथ ।। ३०८.

भूक व दारिद्र्य दूर होते, संपत्ती व श्री वाढते. मग हृदयात चार दरवाजे असलेल्या इंद्राच्या महालाचे ध्यान करावे.

बलाकां वामनां श्यामां श्वेतपङ्कजधारिणीम् । ऊद्‌र्ध्ववाहुद्वयं ध्यायेत्क्रीडन्तीं द्वारि पूर्ववत् ।। ३०८.

पूर्व दरवाज्यावर, पांढऱ्या बगळ्यासारखी, लहान, श्यामवर्णी, पांढरे कमळ धरलेली, दोन्ही हात वर केलेली, खेळणारी देवी असे ध्यान करावे.

हरितां दोर्द्वयेनोद्‌र्ध्वमुद्वहन्तीं सिताम्बुजम् । ध्यायेद्विभीषिकां नाम श्रीदूतीं द्वारि पश्चिमे ।। ३०८.

पश्चिम दरवाज्यावर, हिरवी, दोन्ही हातांनी पांढरे कमळ धरलेली, श्रीची दूत व विभीषिका नावाची देवी असे ध्यान करावे.

शाङ्करीमुत्तरे द्वारि तन्मध्येऽष्टदलपङ्कजम् । वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नस्चानिरुद्धकः ।। ३०८.

उत्तर दरवाज्यावर शांकर देवीचे ध्यान करावे. मध्यभागी, आठ पाकळ्यांच्या कमळावर वासुदेव, संकर्षण, प्रद्युम्न आणि अनिरुद्ध यांचे ध्यान करावे.

ध्येयास्ते पद्मपत्रेषु शङ्कचक्रगदाधराः । अञ्जनक्षीरकाश्मीरहेमाभास्ते सुवाससः ।। ३०८.

हे सर्वजण कमळाच्या पाकळ्यांवर, शंख, चक्र, गदा धरलेले, काजळ, दूध, केशर आणि सोन्यासारखे तेजस्वी, सुंदर वस्त्रांनी सजलेले, ध्यानात घ्यावे.

आग्नेयादिषु पत्रेषु गुग्गुलुश्च कुरुण्टकः । दमकः शलिलश्चैति हस्तिना रजतप्रभाः ।। ३०८.११ हेमकुम्भधराश्चैते कर्णिकायां श्रियं स्मरेत् । स्वेतगन्धांशुकामेकरौम्यमालाश्त्रधारिणीं ।। ३०८.

आग्नेय दिशेपासूनच्या पाकळ्यांवर, गुग्गुळ, कुरुंटक, दमक आणि पाणी, हे सर्व हत्तीप्रमाणे व चांदीसारखे तेजस्वी असावेत. हे सर्व सोन्याचे कलश धरलेले आहेत. कर्णिकेमध्ये, पांढऱ्या वस्त्रात, एकमेकांच्या माळा घातलेल्या, शस्त्रधारी श्रीचे ध्यान करावे.

ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकलं लभेत् । द्रोणाव्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूद्‌र्ध्नि न धारयेत् ।। ३०८.

परिवारासह तिचे ध्यान करून, पूजा केल्यावर सर्व काही प्राप्त होते. द्रोण वृक्षाची पाने, फुले, श्रीवृक्षाची पाने डोक्यावर घालू नयेत.

ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकरं लभेत् । द्रोणाव्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूद्‌र्ध्नि न धारयेत् ।। ३०८.

तिच्या परिवारासह तिचा ध्यान करून, योग्य प्रकारे पूजा केल्यावर इच्छित फल मिळते; पण द्रोण फुल, कमळ, शुभ वृक्षाची पाने किंवा अशी कोणतीही वस्तू डोक्यावर ठेवू नये.

लवणामलकं वर्ज्जं नागादित्यतिथौ क्रमात् । पायसाशी जपेत् सूक्तं क्षियस्तेनाभिषेचयेत् ।। ३०८.

मीठ आणि आवळा यांचा त्याग करावा, तसेच नाग, आदित्य आणि अतिथी यांनाही अनुक्रमे वर्ज्य करावे; जो पायस खातो त्याने सूक्ताचा जप करावा आणि त्यानेच अभिषेक करावा.

आवाहादिविसर्गान्तां मूद्‌र्ध्नि ध्यात्वार्च्ययेत् श्रियम् । विल्वाज्याव्जपायसेन पृथग्‌ योगः श्रिये भवेत् ।। ३०८.

आवाहनापासून विसर्जनापर्यंत डोक्यावर लक्ष्मीचे ध्यान करून तिची पूजा करावी; विल्व, तूप, कमळ आणि पायस वेगवेगळे अर्पण करावेत; या प्रकारे केल्यास संपत्ती मिळते.

ओं ह्रीँ महामहिषमर्हिनि ठ ठ मूलमन्त्रं महिषहिसके नमः । महिषशत्रुं भ्रामय हूँ फट् ठ ठ महिषं हेषय हूं महिषं हन देवि हूँ महिषनिसूदनि फट् । दुर्गाहृदयमित्युक्तं साङ्गं सर्वार्थसाधकम् ।। ३०८.

ॐ ह्रीं, महा-महिषासुरमर्दिनी, ठ ठ, मूलमंत्र, महिषासुरहत्येस वंदन; महिषाचा शत्रू दूर कर, हूं फट् ठ ठ, महिषासुराला वश कर, हूं, महिषासुराचा नाश कर, देवी, हूं, महिषासुरनाशिनी, फट्. हे दुर्गेचे हृदय म्हणतात, सर्व अंगांसह, सर्व कार्यसिद्धीसाठी उपयुक्त आहे.

यजेद्यथोक्तं तां देवीं पीठञ्चैवाङ्गमध्यागम् । ओं ह्रीँ दुर्गे रक्षणि स्वाहा चेति दुर्गायै नमः । वरवर्ण्यै नमः । आर्य्यायै कनकप्रभायै कृत्तिकायै अभयप्रदायै कन्यकायै सुरूपायै ३०८.

जसा नियम सांगितला आहे तसा देवीची, तिच्या आसनाची आणि अंगमध्याची पूजा करावी. ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा; दुर्गेला नमस्कार; सुंदर वर्ण असलेल्या, आर्या, सोन्यासारखी तेजस्वी, कृत्तिका, अभयदायिनी, कन्या आणि सुंदर रूप असलेल्या यांना नमस्कार.

चक्राय शङ्खाय गदायै खड्गाय धनुषे वाणाय ।। अष्टम्याद्यैरिमां दुर्गा लोकेशान्तां यजेदिति । दर्गायोगः समायुःश्रीस्वामिरक्ताजयादिकृत् ।। ससाध्येसानमन्त्रेण तिलहोमो वशीकरः । जयः पद्मैस्तु दुर्व्वाभिः शान्तिः कामः पलाशजैः ।। ३०८.

चक्र, शंख, गदा, खड्ग, धनुष्य आणि बाण यांना दुर्गेची, जगाच्या अधिपतीची, अष्टमीपासून इतर दिवशी पूजा करावी. दुर्गेची साधना श्रीस्वामीने रक्त आणि इतर द्रव्यांनी करावी. योग्य मंत्राने तिळाचा होम केल्याने वशिकरण होते; कमळांनी जय मिळतो, दुर्व्यांनी शांती, आणि पळसाच्या फुलांनी इच्छा पूर्ण होते.

पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण मृतिद्वेषादिकं भवेत् । ग्रहक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुर्हरेत् ।। ३०८.

कावळ्याच्या पिसाने पुष्टी मिळते; मृत्यूवरील द्वेष आणि इतर परिणाम साधता येतात. मंत्र ग्रह, लहान व्याधी, भीती आणि संकटे यांपासून सर्वांचा नाश करतो.

ओं दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा । रक्षाकरीयमुदिता जयदुर्गाङ्गसंयुता । श्यामां त्रिलोचनां देवीं ध्यात्वात्मानं चतुर्भुजम् ।। ३०८.

ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा. रक्षण करणारे कार्य आनंददायक आहे, जयदुर्गेच्या अंगांसह युक्त आहे. काळ्या, तीन डोळ्यांच्या देवीचे ध्यान करून, स्वतःला चार हात असलेले म्हणून कल्पना करावी.

शङ्खचक्राव्जशूलादित्रिशूलां रौद्ररूपिणीं । युद्धादौ सञ्जयेदेतां यजेत् शड्घादिके जये ।। ३०८.

शंख, चक्र, कमळ, भाला आणि त्रिशूल धारण केलेली, उग्र रूप असलेली देवी, युद्धाच्या सुरुवातीला आवाहन करावी आणि सहावे इत्यादी शुभ वेळी जयासाठी तिची पूजा करावी.

शिरोब्रुमस्तके कण्ठे हृदि नाभौ च गुह्यके । उर्व्वोश्च जानुजङ्घोरुद्वये चरणयोः क्रमात् ।। ३०९.

डोके, कपाळ, गळा, हृदय, नाभी, गुप्त जागा, दोन्ही मांड्या, गुडघे, पिंडऱ्या आणि पाय, या क्रमाने.

न्यस्ताङ्गो न्यस्तमन्त्रस्तु समस्तं व्यापकं न्यसेत् । पार्वती शवरी चेशा वरदाभयहस्तिका ।। ३०९.

अंग आणि मंत्र स्थापित केल्यावर, सर्वत्र व्यापणारे तिचे अस्तित्व ठेवा. पार्वती आणि शवरी या मुख्य देवता असून, त्यांचे हात वरद आणि अभय देणारे आहेत.

मयूरबलया पिच्छमौलिः किसलयांशुका । सिंहासनस्था मायूरवर्हच्छत्रसमन्विता ।। ३०९.

मोराच्या कड्यांनी सजलेली, डोक्यावर मोरपिसांचा मुकुट, कोवळ्या पानांच्या वस्त्रात, सिंहासनावर बसलेली आणि मोराच्या पंखाच्या छत्राने युक्त अशी आहे.

त्रिनेत्रा श्यामला देवी वनमालाविभूषणा । विप्राहिकर्णाभरणा क्षत्रकेयूरभूषणा ।। ३०९.

ती देवी तीन डोळ्यांची, काळ्या वर्णाची, वनमाळा घातलेली, ब्राह्मणांसाठी कुंडले आणि क्षत्रियांना केयूर घातलेली आहे.

वैश्यानागकटोबन्धा वृषलाहिकृतनूपुरा । एवं रूपात्मिका भूत्वा तन्मन्त्रं नियुतं जपेत् ।। ३०९.

वैश्यांसाठी कटीबंध आणि शूद्रांनी बनवलेली पैंजण घातलेली; अशा या रूपात एकरूप होऊन, त्या मंत्राचा असंख्य वेळा जप करावा.

ईशः किरातरूपोषऽभूत्‌ परा गौरी च तादृशी । जपेद्ध्यायेत् पूजयेत्तां सर्वसिद्ध्यैविषादिहृत् ।। ३०९.

ईश्वराने किराताचे रूप घेतले आणि परा गौरीनेही तसेच केले; तिचा जप, ध्यान आणि पूजा केल्याने सर्व सिद्धींच्या अडचणी दूर होतात.

अष्टसिंहासने पूज्या दले पूर्वादिके क्रमात् । अङ्गणायत्री प्रणीता हूङ्काराद्या दलग्रके ।। ३०९.

आठ सिंहासनांवर पूर्वेकडून क्रमाने, कमळाच्या पाकळ्यांवर तिची पूजा करावी; अंगांची स्थापना प्रणीता आणि हूंकार इत्यादींनी पाकळीच्या ठिकाणी करावी.

फट्‌कारी चाग्रतो देव्याः श्रीवीजेनार्च्चयेदिमाः । लोकेशायुधवर्णास्ताः फट्‌कारी तु धनुर्द्धरा ।। ३०९.

फट् उच्चार करणारी देवीसमोर ठेवावी; श्रीबीजाने त्यांची पूजा करावी. जगाच्या अधिपतींची शस्त्रे धारण करणाऱ्या त्या वर्णन केल्या आहेत; फट् उच्चार करणारी धनुष्य धारण करते.

जया च विजया द्वास्थे पूज्ये सौवर्णयष्टिके । किङ्कण वर्वरी मुण्डी लगुड़ी च तयोर्वरिः ।। ३०९.

जय आणि विजय हे द्वारपाल आहेत, त्यांना सोन्याच्या काठ्यांसह पूजावे. किंकण, वर्वरी, मुंडी आणि लगुरी हे त्यांचे सेवक आहेत.

इष्ट्वैवं सिद्धयेद्‌द्रव्यैः कुण्डे योन्याकृतौ हुनेत् । हेमलाभोऽर्जुनैर्द्धान्यैर्गोधूमैः पुष्टिसम्पदः ।। ३०९.

या सर्व वस्तूंनी योनिरूप कुंडात विधी करून, त्यात हवन करावे. अर्जुनाच्या लाकडाने आणि धान्यांनी सोबत सोन्याची प्राप्ती होते, आणि गव्हाने आरोग्य व समृद्धी मिळते.