अग्निपुराणम्

मालिनं पीतवस्त्रञ्च चक्राद्याढ्यं हरिं यजेत् । ओं सुदर्शन महाचक्रराज दुष्टभयङ्कर छिद छिन्द विदारय परममन्त्रान् ग्रस भक्ष्य भूतानि चाशप हूँ फट् ओं जलचराय स्वाहा । खड्गतीक्ष्ण छिन्द खड्गाय नमः । शारङ्गाय सशराय हूं फट् । भूतग्रामाय विद्महे चतुर्व्विधाय धीमहि तन्नो ब्रह्म प्रचोदयात् । सम्बर्त्तक श्लसन पोथय हूं फट् स्वाहा । पाश बन्ध आकर्षय हूँ फट् । अङ्कुशेन हूँ फट् । क्रमाद्भुजेषु मन्त्रैः स्वैरेभिरस्त्राणि पूजयेत् ।। ३०७.

हार आणि पिवळे वस्त्र परिधान केलेला, चक्रादी अस्त्रांनी युक्त असा हरि याची पूजा करावी: 'ॐ सुदर्शन, महाचक्रराजा, दुष्टांचा आणि भीतीचा नाश करणारा, छेद, छेद, विदार, विदार, श्रेष्ठ मंत्रांना भक्षण कर, भक्ष्य जीवांना गिळ, रक्षण कर, हुं फट्, ॐ जलचराला स्वाहा. तीक्ष्ण खड्गा, छेद, खड्गाला नमस्कार. शार्ङ्गासह बाणाला हुं फट्. आपण भूतग्रामाचे, चतुर्विधांचे ध्यान करतो, तो ब्रह्मा आम्हाला प्रेरणा देवो. संवार्तक, जाळ, फोड, हुं फट् स्वाहा. पाशाने बांध, आकर्षित कर, हुं फट्. अंकुशाने हुं फट्.' अशा प्रकारे, प्रत्येक अस्त्रासाठी त्याच्या मंत्रांनी, हातांवर त्यांची पूजा करावी.

ओं पक्षिराजाय ह्रूँ फट् । तार्क्ष्यं यजेत् कर्णिकायामङ्गदेवान् यथाविधि । शक्तिरिन्द्रादियन्त्रेषु तार्क्ष्याद्या धृतचामराः ।। ३०७.

ॐ पक्षीराजाला ह्रूं फट्। योग्य पद्धतीने कर्णिकेमध्ये गरुड व त्याच्या सोबत असलेल्या देवतांची पूजा करावी. शक्ती, इंद्र व इतर देवता यंत्रात स्थापन कराव्यात, गरुड व इतरांनी चामर धरलेले आहेत.

शक्तयोऽन्ते प्रयोज्यादौ सुरेशाद्याश्च दण्डिना । पीते लक्षअमीसरस्वत्यौ रतिप्रीतजयाः सिताः ।। ३०७.

शक्ती सुरुवातीला व शेवटी ठेवाव्यात, तसेच मुख्य देवता व इतर दंडधारी देवताही. पिवळ्या रंगाच्या लक्ष्मी व सरस्वती, तसेच रती, प्रीती आणि जया या सर्व शुभ्र असाव्यात.

कीर्त्तिकान्त्यौ सिते श्यामे तुष्टिपुष्ट्यौ स्मरोदिते । लोकेशान्तं यजेद्देवं विष्णुमिष्टार्थसिद्धये ।। ३०७.

कृत्तिका आणि अनंता या दोघी शुभ्र, श्यामा, तुष्टि व पुष्टि या स्मराच्या उदयकाळी असाव्यात. इच्छित फलप्राप्तीसाठी, विशेषतः विष्णूच्या कृपेसाठी, लोकपालांपर्यंत देवाची पूजा करावी.

एतत्‌पूजादिना सर्व्वान् कामानाप्नोति पूर्व्ववत् ।। ३०७.

या पूजेसह इतर विधी केल्याने, पूर्वी सांगितल्याप्रमाणे सर्व इच्छित वस्तू प्राप्त होतात.

तोयैः सम्मोहनी पुष्पैर्नित्यन्तेन च तर्पयेत् । ब्रह्मा सशक्रश्रीदण्डी वीजं त्रैलोक्यमोहनम् ।। ३०७.

पाणी व मोहक फुलांनी नेहमी तृप्त करावे. ब्रह्मा, इंद्र, श्री, दंडी आणि बीजमंत्र, हे त्रैलोक्याला आकर्षित करणारे आहेत.

जप्त्वा त्रिलक्षं हुत्वा च लक्षँ पिल्वैस्च साज्यकैः । तण्डुलैः फलगन्धाद्यैः१ दूर्वाभिस्त्वायुराप्नुयात् ।। ३०७.

तीन लाख जप करून, एक लाख वेळा पिंपळाच्या पानांनी व तुपाने, तांदूळ, फळे, सुवासिक पदार्थ व दुर्वा यांनी होम केल्यास दीर्घायुष्य मिळते.

तताभिषेकहोमादिक्रियातुष्टो ह्यभीष्टदः । ओं नमो भगवते वराहाय भूर्भुवः स्वःपतये भूपतित्वं मे देहि हृदयाय स्वाहा । पञ्चाङ्गं नित्यमयुतं जप्त्वायूराज्यमाप्नुयात् ।। ३०७.

अभिषेक, होम वगैरे विधीने देव प्रसन्न झाल्यास इच्छित वर मिळतो. 'ॐ नमो भगवते वराहाय भूर्भुवः स्वःपतये, भूपतित्व मला दे, हृदयाय स्वाहा' — हा पंचांग मंत्र दररोज दहा हजार वेळा जपल्यास दीर्घायुष्य व राज्यसत्ता मिळते.

अग्निरुवाच वक्षः सवह्निर्वामाक्षौ दण्डी श्रीः सर्व्वसिद्धिदा । महाश्रिये महासिद्दे महाविद्युत्प्रभे नमः ।। ३०८.

अग्नी म्हणतो: छातीमध्ये अग्नी, डाव्या व उजव्या डोळ्यांत दंडी व श्री, हे सर्व सिद्धी देणारे आहेत. महाश्री, महासिद्धी आणि मोठ्या वीजेसारखी तेजस्वी यांना नमस्कार.

श्रिये देवि विजये नमः । गौरि महाबले बन्ध नमः । हूँ महाकाये पद्महस्ते हूँ फट् श्रियै नमः । श्रियै फट् श्रियै नमः । श्रियै फट् श्रीं नमः । श्रिये श्रीद नमः स्वाहा श्रीफट् ।। अस्याङ्गानि नवोक्तानि तेष्वेकञ्च समाश्रयेत् । त्रिलक्षमेकलक्षं वा जप्त्वाक्षाव्जैस्च भूतिदः ।। ३०८.

श्री देवी, विजयेला नमस्कार. गौरी, महाबलयुक्ता, बंधनाला नमस्कार. हूं, विशाल देहधारी, कमळहस्ते, हूं फट्, श्रीला नमस्कार. श्रीला फट्, श्रीं, श्रीला नमस्कार, श्रीदेला नमस्कार, स्वाहा, श्रीफट्. या नव अंगांना नमस्कार. यापैकी एकावर ध्यान करावे. तीन लाख किंवा एक लाख वेळा बीजांसह जप केल्यास संपत्ती मिळते.

श्रीगेहे विष्णुगेहे वा श्रियं पूज्य धनं लभेत् । आज्याक्तैस्तण्डुलैर्ल्लक्षं जुहुयात् खादिरानले ।। ३०८.

श्रीच्या किंवा विष्णूच्या घरात श्रीची पूजा केल्यास धनप्राप्ती होते. तुपात मिसळलेले तांदूळ एक लाख वेळा खदिराच्या अग्नीमध्ये होम करावे.

राजा वश्यो भवेद्‌वृद्धिः श्रीश्च स्यादुत्तरोत्तरं । सर्षपाम्भोभिषेकेण नश्यन्ते शकला ग्रहाः ।। ३०८.

राजा वश होतो, वाढ आणि श्री सतत वाढत जाते. मोहरीच्या पाण्याने अभिषेक केल्यास ग्रहांचे दोष नाहीसे होतात.

विल्वलक्ष्हुता लक्ष्मीर्वित्तवृद्धिश्च जायते । शक्रवेश्म चतुर्द्वारं हृदये चिन्तयेदथ ।। ३०८.

भूक व दारिद्र्य दूर होते, संपत्ती व श्री वाढते. मग हृदयात चार दरवाजे असलेल्या इंद्राच्या महालाचे ध्यान करावे.

बलाकां वामनां श्यामां श्वेतपङ्कजधारिणीम् । ऊद्‌र्ध्ववाहुद्वयं ध्यायेत्क्रीडन्तीं द्वारि पूर्ववत् ।। ३०८.

पूर्व दरवाज्यावर, पांढऱ्या बगळ्यासारखी, लहान, श्यामवर्णी, पांढरे कमळ धरलेली, दोन्ही हात वर केलेली, खेळणारी देवी असे ध्यान करावे.

हरितां दोर्द्वयेनोद्‌र्ध्वमुद्वहन्तीं सिताम्बुजम् । ध्यायेद्विभीषिकां नाम श्रीदूतीं द्वारि पश्चिमे ।। ३०८.

पश्चिम दरवाज्यावर, हिरवी, दोन्ही हातांनी पांढरे कमळ धरलेली, श्रीची दूत व विभीषिका नावाची देवी असे ध्यान करावे.

शाङ्करीमुत्तरे द्वारि तन्मध्येऽष्टदलपङ्कजम् । वासुदेवः सङ्कर्षणः प्रद्युम्नस्चानिरुद्धकः ।। ३०८.

उत्तर दरवाज्यावर शांकर देवीचे ध्यान करावे. मध्यभागी, आठ पाकळ्यांच्या कमळावर वासुदेव, संकर्षण, प्रद्युम्न आणि अनिरुद्ध यांचे ध्यान करावे.

ध्येयास्ते पद्मपत्रेषु शङ्कचक्रगदाधराः । अञ्जनक्षीरकाश्मीरहेमाभास्ते सुवाससः ।। ३०८.

हे सर्वजण कमळाच्या पाकळ्यांवर, शंख, चक्र, गदा धरलेले, काजळ, दूध, केशर आणि सोन्यासारखे तेजस्वी, सुंदर वस्त्रांनी सजलेले, ध्यानात घ्यावे.

आग्नेयादिषु पत्रेषु गुग्गुलुश्च कुरुण्टकः । दमकः शलिलश्चैति हस्तिना रजतप्रभाः ।। ३०८.११ हेमकुम्भधराश्चैते कर्णिकायां श्रियं स्मरेत् । स्वेतगन्धांशुकामेकरौम्यमालाश्त्रधारिणीं ।। ३०८.

आग्नेय दिशेपासूनच्या पाकळ्यांवर, गुग्गुळ, कुरुंटक, दमक आणि पाणी, हे सर्व हत्तीप्रमाणे व चांदीसारखे तेजस्वी असावेत. हे सर्व सोन्याचे कलश धरलेले आहेत. कर्णिकेमध्ये, पांढऱ्या वस्त्रात, एकमेकांच्या माळा घातलेल्या, शस्त्रधारी श्रीचे ध्यान करावे.

ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकलं लभेत् । द्रोणाव्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूद्‌र्ध्नि न धारयेत् ।। ३०८.

परिवारासह तिचे ध्यान करून, पूजा केल्यावर सर्व काही प्राप्त होते. द्रोण वृक्षाची पाने, फुले, श्रीवृक्षाची पाने डोक्यावर घालू नयेत.

ध्यात्वा सपरिवारान्तामभ्यर्च्य सकरं लभेत् । द्रोणाव्जपुष्पश्रीवृक्षपर्णं मूद्‌र्ध्नि न धारयेत् ।। ३०८.

तिच्या परिवारासह तिचा ध्यान करून, योग्य प्रकारे पूजा केल्यावर इच्छित फल मिळते; पण द्रोण फुल, कमळ, शुभ वृक्षाची पाने किंवा अशी कोणतीही वस्तू डोक्यावर ठेवू नये.

लवणामलकं वर्ज्जं नागादित्यतिथौ क्रमात् । पायसाशी जपेत् सूक्तं क्षियस्तेनाभिषेचयेत् ।। ३०८.

मीठ आणि आवळा यांचा त्याग करावा, तसेच नाग, आदित्य आणि अतिथी यांनाही अनुक्रमे वर्ज्य करावे; जो पायस खातो त्याने सूक्ताचा जप करावा आणि त्यानेच अभिषेक करावा.

आवाहादिविसर्गान्तां मूद्‌र्ध्नि ध्यात्वार्च्ययेत् श्रियम् । विल्वाज्याव्जपायसेन पृथग्‌ योगः श्रिये भवेत् ।। ३०८.

आवाहनापासून विसर्जनापर्यंत डोक्यावर लक्ष्मीचे ध्यान करून तिची पूजा करावी; विल्व, तूप, कमळ आणि पायस वेगवेगळे अर्पण करावेत; या प्रकारे केल्यास संपत्ती मिळते.

ओं ह्रीँ महामहिषमर्हिनि ठ ठ मूलमन्त्रं महिषहिसके नमः । महिषशत्रुं भ्रामय हूँ फट् ठ ठ महिषं हेषय हूं महिषं हन देवि हूँ महिषनिसूदनि फट् । दुर्गाहृदयमित्युक्तं साङ्गं सर्वार्थसाधकम् ।। ३०८.

ॐ ह्रीं, महा-महिषासुरमर्दिनी, ठ ठ, मूलमंत्र, महिषासुरहत्येस वंदन; महिषाचा शत्रू दूर कर, हूं फट् ठ ठ, महिषासुराला वश कर, हूं, महिषासुराचा नाश कर, देवी, हूं, महिषासुरनाशिनी, फट्. हे दुर्गेचे हृदय म्हणतात, सर्व अंगांसह, सर्व कार्यसिद्धीसाठी उपयुक्त आहे.

यजेद्यथोक्तं तां देवीं पीठञ्चैवाङ्गमध्यागम् । ओं ह्रीँ दुर्गे रक्षणि स्वाहा चेति दुर्गायै नमः । वरवर्ण्यै नमः । आर्य्यायै कनकप्रभायै कृत्तिकायै अभयप्रदायै कन्यकायै सुरूपायै ३०८.

जसा नियम सांगितला आहे तसा देवीची, तिच्या आसनाची आणि अंगमध्याची पूजा करावी. ॐ ह्रीं दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा; दुर्गेला नमस्कार; सुंदर वर्ण असलेल्या, आर्या, सोन्यासारखी तेजस्वी, कृत्तिका, अभयदायिनी, कन्या आणि सुंदर रूप असलेल्या यांना नमस्कार.

चक्राय शङ्खाय गदायै खड्गाय धनुषे वाणाय ।। अष्टम्याद्यैरिमां दुर्गा लोकेशान्तां यजेदिति । दर्गायोगः समायुःश्रीस्वामिरक्ताजयादिकृत् ।। ससाध्येसानमन्त्रेण तिलहोमो वशीकरः । जयः पद्मैस्तु दुर्व्वाभिः शान्तिः कामः पलाशजैः ।। ३०८.

चक्र, शंख, गदा, खड्ग, धनुष्य आणि बाण यांना दुर्गेची, जगाच्या अधिपतीची, अष्टमीपासून इतर दिवशी पूजा करावी. दुर्गेची साधना श्रीस्वामीने रक्त आणि इतर द्रव्यांनी करावी. योग्य मंत्राने तिळाचा होम केल्याने वशिकरण होते; कमळांनी जय मिळतो, दुर्व्यांनी शांती, आणि पळसाच्या फुलांनी इच्छा पूर्ण होते.

पुष्टिः स्यात् काकपक्षेण मृतिद्वेषादिकं भवेत् । ग्रहक्षुद्रभयापत्तिं सर्वमेव मनुर्हरेत् ।। ३०८.

कावळ्याच्या पिसाने पुष्टी मिळते; मृत्यूवरील द्वेष आणि इतर परिणाम साधता येतात. मंत्र ग्रह, लहान व्याधी, भीती आणि संकटे यांपासून सर्वांचा नाश करतो.

ओं दुर्गे दुर्गे रक्षणि स्वाहा । रक्षाकरीयमुदिता जयदुर्गाङ्गसंयुता । श्यामां त्रिलोचनां देवीं ध्यात्वात्मानं चतुर्भुजम् ।। ३०८.

ॐ दुर्गे दुर्गे रक्षण कर, स्वाहा. रक्षण करणारे कार्य आनंददायक आहे, जयदुर्गेच्या अंगांसह युक्त आहे. काळ्या, तीन डोळ्यांच्या देवीचे ध्यान करून, स्वतःला चार हात असलेले म्हणून कल्पना करावी.

शङ्खचक्राव्जशूलादित्रिशूलां रौद्ररूपिणीं । युद्धादौ सञ्जयेदेतां यजेत् शड्घादिके जये ।। ३०८.

शंख, चक्र, कमळ, भाला आणि त्रिशूल धारण केलेली, उग्र रूप असलेली देवी, युद्धाच्या सुरुवातीला आवाहन करावी आणि सहावे इत्यादी शुभ वेळी जयासाठी तिची पूजा करावी.