अग्निपुराणम्

शालग्रामे महायोगं हरिं गोवर्द्धनाचले । पिण्डारके चतुर्ब्बाहुं शङ्खोद्धारे च शङ्खिनम् ।। ३०५.

शाळग्राम येथे महान योगी हरि, गोवर्धन पर्वतावर हरि, पिंडारक येथे चतुर्भुज, आणि शंखोद्धार येथे शंखधारी यांची पूजा करावी.

वामनञ्च कुरुक्षेत्रे यमुनायां त्रिविक्रमम् । विश्वेश्वरं तथा शोणे कपिलं पूर्व्वसागरे ।। ३०५.

कुरुक्षेत्रात वामन, यमुनेवर त्रिविक्रम, शोन नदीवर विश्वेश्वर, आणि पूर्व समुद्रावर कपिल यांची पूजा करावी.

विष्णुं महोदधौ विद्याद्गङ्गासागरसङ्गमे । वनमालञ्च किष्किन्ध्यां देवं रैवतकं विदुः ।। ३०५.

महासागरात, गंगा-सागर संगमावर विष्णू, किष्किंधा येथे वनमाळी, आणि रैवतक पर्वतावर देवाची ओळख ठेवावी.

काशीतटे महायोगं विरजायां रिपुञ्जयम् । विशाखयूपे ह्यजितन्नेपाले लोकभावनम् ।। ३०५.

काशीच्या काठी महान योगी, विरजा येथे शत्रूंचा विजेता, विशाखयूप येथे अजित, आणि नेपाळमध्ये लोकांची निर्मिती करणारा यांची पूजा करावी.

द्वारकायां विद्धि कृष्णं मन्दरे मधुसूदनम् । लोकाकुले रिपुहरं शालग्रामे हरिं स्मरेत् ।। ३०५.

द्वारका येथे कृष्ण, मंदार पर्वतावर मधुसूदन, जगातील गोंधळात शत्रूंचा नाश करणारा, आणि शाळग्राम येथे हरि यांची आठवण ठेवावी.

पुरुषं पूरुषवटे विमले च जगत्प्रभुं । अनन्तं सैन्धवारण्ये दण्डके शार्ङ्गधारिणम् ।। ३०५.

पुरुषवट येथे परम पुरुष, विमल येथे जगाचा स्वामी, सिंधूच्या जंगलात अनंत, आणि दंडकारण्यात शार्ङ्गधारी यांची पूजा करावी.

उत्पलावर्त्तके शौरिं नर्म्मदायां श्रियः पतिं । दामोदरं रैवतके नन्दायां जलशायिनं ।। ३०५.

उत्पलावर्तक येथे शौरी, नर्मदा नदीवर लक्ष्मीपती, रैवतक येथे दामोदर, आणि नंदा नदीवर जलशायी यांची पूजा करावी.

गोपीश्वरञ्च सिन्ध्वव्धौ माहेन्द्रे चाच्युतं विदुः । सह्याद्रौ देवदेवेशं वैकुण्ठं मागधे वने ।। ३०५.

सिंधूच्या मुखावर गोपींचा स्वामी, माहेंद्र पर्वतावर अच्युत, सह्याद्री पर्वतावर देवांचा देव, आणि मगधच्या जंगलात वैकुंठ यांची पूजा करावी.

सर्व्वपापहरं विन्ध्ये औड्रे तु पुरुषोत्तमम् । आत्मानं हृदये विद्धि जपतां भुक्तिमुक्तिदम् ।। ३०५.

विंध्य पर्वतावर सर्व पापांचा नाश करणारा, औद्र देशात पुरुषोत्तम, आपल्या हृदयात आत्म्याची ओळख ठेवावी, कारण तो जप करणाऱ्यांना भोग आणि मुक्ती देतो.

वटे वटे वैश्रवणं चत्वरे चत्वरे शिवम् । पर्व्वते पर्व्वते रामं सर्व्वत्र मधुसूदनं ।। ३०५.

प्रत्येक वटवृक्षाखाली कुबेर, प्रत्येक चौकात शिव, प्रत्येक पर्वतावर राम, आणि सर्वत्र मधुसूदन यांची आठवण ठेवावी.

नरं भूमौ तथा व्योम्नि वशिष्ठे गरुड़ध्वजम् । वासुदेवञ्च सर्व्वत्र संस्मरन् भुक्तिमुक्तिभाक् ।। ३०५.

पृथ्वीवर नर, आकाशात वसिष्ठ, गरुडध्वज, आणि सर्वत्र वासुदेव यांची आठवण ठेवणारा भोग आणि मुक्ती प्राप्त करतो.

नामान्येतानि विष्णोश्च जप्त्वा सर्वमवाप्नुयात् । क्षेत्रेष्वेतेषु यत् श्राद्धं दानं जप्यञ्च तर्पणम् ।। ३०५.

या विष्णूच्या नावांचा जप केल्याने सर्व काही मिळते; या पवित्र स्थळी जे जे श्राद्ध, दान, जप किंवा तर्पण केले जाते—

तत्सर्व्वं कोटिगुणितं मृतो ब्रह्ममयो भवेत् । यः पठेत् श्रृणुयाद्वापि निर्म्मलः स्वर्गमाप्नुयात् ।। ३०५.

ते सर्व कोटीने वाढते, आणि जो माणूस हे ऐकतो किंवा म्हणतो, तो शुद्ध होऊन स्वर्ग प्राप्त करतो; मृत्यूनंतर ब्रह्मरूप होतो.

अग्निरुवाच स्तम्भो विद्वेषणोच्चाट उत्सादो भ्रममारणे । व्याधिश्चोति स्मृतं क्षुद्रं तन्मोक्षो वक्ष्यते श्रृणु ।। ३०६.

अग्नी म्हणाले: स्तंभ, वैर नष्ट करणे, हाकलून देणे, नाश, गोंधळ, मारणे, आणि आजार हे सगळे लहान समजले जाते—त्यावर उपाय सांगतो, ऐक.

ओं नमो बगवते उन्मत्तरुद्राय भ्रम भ्रामय अमुकं वित्रासय उद्रभ्रामय रौद्रेण रूपेण हूँ फट् ठ । श्मशाने निशि जप्तेन त्रिलक्षं मधुना हुनेत् । चिताग्नौ धूर्त्तसमिद्‌भिर्भ्राम्यते सततं रिपुः ।। ३०६.

ॐ नमो भगवते उन्मत्तरुद्राय, अमुकाला गोंधळात टाक, त्याला घाबरव, वेड लाव, तुझ्या रौद्र रूपाने—हूं फट ठ! हे मंत्र स्मशानात रात्री तीन लाख वेळा जपावे, चितेच्या आगीत मध आणि कपटी समिधा अर्पण करावी; शत्रू नेहमीच गोंधळून जातो.

हेमगैरिकया कृष्णा प्रतिमा हैमसूचिभिः । जप्त्वा विध्येच्च तत्कण्ठे हृदि वा म्रियते रिपुः ।। ३०६.

सोनं आणि गेरू यांनी बनवलेली काळी मूर्ती, सोन्याच्या सुईंनी सजवावी. मंत्र म्हणून, ती शत्रूच्या गळ्यात किंवा हृदयावर बांधली तर शत्रूचा मृत्यू होतो.

खरबालचिताभस्म ब्हह्मदण्डी च मर्कटी । गृहे वा मूर्ध्नि तच्चूर्णं जप्तमुत्सादकृत् क्षिपेत् ।। ३०६.

गाढवाच्या मानेची राख, ब्रह्मदंड आणि माकड यांचे चूर्ण मंत्र म्हणून घरात किंवा डोक्यावर टाकल्यास नाश होतो.

भृग्वाकाशौ सदीप्ताग्निर्भृगुर्वह्निश्च विचक्राय शिवः । एवं सहस्रारे हूं फट् आचक्राय स्वाहा हृदयं विचक्राय शिवः । शिखाचक्रायाथ कवचं विचक्रायाथ नेत्रकम् ।। ३०६.

भृगु आणि आकाश, प्रज्वलित अग्नी, भृगु आणि अग्नी, शिव फिरतो; तसेच सहस्रदल कमळात 'हूं फट्' म्हणत हृदयात शिव फिरतो; मग शिखा चक्रात कवच स्थापन करावे, नंतर नेत्रातही.

सञ्चक्रायास्त्रमुदिष्टं ज्यालाचक्राय पूर्ववत् । शार्ङ्ग सुदर्शनं क्षुद्रग्रहहृत् सर्व्वसाधनम् ।। ३०६.

पूर्वीप्रमाणे अस्त्र चक्रात अस्त्र स्थापन करावे; शार्ङ्ग आणि सुदर्शन लहान व्याधी दूर करतात आणि सर्व कार्ये साधतात.

मूर्द्धाक्षिमुखहृद्‌गुह्यपादे ह्यस्याक्षरान्न्यसेत् । चक्राब्जासनमग्न्याभं दंष्ट्रिणञ्च चतुर्भुजम् ।। ३०६.

डोके, डोळे, तोंड, हृदय, गुप्तांग आणि पाय यावर अक्षरे ठेवावीत; अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, दात असलेले, चार हातांचे, कमळासन असलेले चक्र ध्यानात घ्यावे.

शङ्कचक्रगदापद्मशलाकाङ्कुशपाणिनम् । चापिनं पिङ्गकेशाक्षमरव्याप्तत्रिपिष्टपं ।। ३०६.

शंख, चक्र, गदा, कमळ, काठी, अंकुश हातात असलेला; धनुष्यधारी, पिंगट केस आणि डोळे असलेला, सूर्याने व्यापलेला, तीनही लोकांत वास करणारा.

नाभिस्तेनाग्निना विद्धा नश्यन्ते व्याधयो ग्रहाः । पीतञ्चक्रं गदा रक्ताः स्वाराः श्याममवान्तरं ।। ३०६.

त्या अग्नीने नाभी भेदल्यावर रोग आणि ग्रह नष्ट होतात; पिवळे चक्र, गदा लाल, आर spokes काळ्या, आतला भाग काळसर.

नेमिः श्वेता वहिः कृष्णवर्णरेखा च पार्थिवी । मध्येतरेमरे वर्णानेवं चक्रद्वयं१ लिखेत् ।। ३०६.

कडा पांढरी, बाहेरचा भाग काळा, रेषा मातीसारख्या; मध्ये वरीलप्रमाणे रंग—अशी दोन चक्रे काढावीत.

आदावानीय कुम्भोदं गोचरे सन्निधाय च । दत्त्वा सुदर्शनं तत्र याम्ये चक्रे हुनेत् क्रमात् ।। ३०६.

सुरुवातीला शुद्ध पाणी आणून जवळ ठेवावे; तिथे सुदर्शन अर्पण करून, यम दिशेच्या चक्रात क्रमाने होम करावा.

आज्यापामार्गसमिधो ह्यक्षतं तिलसर्षणौ । पायसं गव्यमाज्यञ्च सहस्राष्टकसंख्यया ।। ३०६.

तुप, अपामार्गाची समिधा, अक्षता, तीळ, मोहरी; पायस, गायीचे तूप, हे सर्व हजार आठ प्रमाणात घ्यावे.

हुतशेषं क्षिपेत् कुम्भे प्रतिद्रव्यं विधानवित् । प्रस्थानेन कृतं पिण्डं कुम्भे तस्मिन्निवेशयेत् ।। ३०६.

होमाचे उरलेले पदार्थ कलशात ठेवावेत, सर्व विधीनुसार द्रव्ये घालावीत; प्रस्थ प्रमाणात केलेला पिंड त्या कलशात ठेवावा.

विष्णवादि सर्वं तत्रैव न्यसेत् तत्रैव दक्षिणे । नमो विष्णुजनेभ्यः सर्वशान्तिकरेभ्यः प्रतिगृह्णन्तु शान्तये नमः ३०६.

विष्णू व इतरांसाठी सर्व काही तिथेच, उजवीकडे ठेवावे; 'विष्णूच्या लोकांना, सर्व शांतिदायकांना नमस्कार, त्यांनी ही शांतीसाठी स्वीकारावी—नमस्कार.'

फलके कल्पिते पात्रे पलाशं क्षीरशाखिनः । गव्यपूर्णे निवेश्यैव दिक्ष्वेव होमयेद्‌ द्विजः ।। ३०६.

तयार केलेल्या फळकावर किंवा पात्रात, दूध येणाऱ्या झाडाची पळसाची पाने ठेवावीत; गायीच्या दूधाने भरून, द्विजांनी सर्व दिशांना होम करावा.

सदक्षिणमिदं होमद्वयं भूतादिनाशनम् । गव्याक्तपत्रलिखितैर्निष्पर्णैः क्षुद्रमुद्‌धृतम् ।। ३०६.

दक्षिणेसहित हे दुहेरी होम भूतादींचा नाश करतो; गायीच्या तुपात लिहिलेल्या किंवा पानांशिवाय, लहान व्याधी दूर होतात.