अग्निपुराणम्

तत् पुरूरवसे प्रादात्सुद्युम्नो राज्यमाप्य तु । नरिष्यतः शकाः पुत्रा नाभागस्य च वैष्णवः ।। २७३.

सुद्युम्नाने राज्य मिळवल्यावर ते पुरूरवासाला दिले; नरिष्यंताचे पुत्र शाक होते, आणि नाभागाचा पुत्र वैष्णव होता.

अम्बरीषः प्रजापालो धार्ष्टकं धृष्टतः कुलम् । सुकल्गनर्त्तौ शर्य्यातेर्वैरोह्यानर्त्ततो नृपः ।। २७३.

अंबरीष हा प्रजापालक होता; धृष्टापासून धार्ष्टक वंश निर्माण झाला; शर्यातीपासून सुकलग आणि नर्त्तु, आणि अनर्त्तापासून वैरोह्य राजा झाला.

अनार्त्तविषयश्चासीत् पुरी चासीत् कुशस्थली । रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुद्मी नाम धार्मिकः ।। २७३.

अनर्त नावाचे एक राज्य होते, आणि कुशस्थळी नावाची नगरी होती. रेवा याचा पुत्र रैवत, ज्याचे नाव ककुद्मी, हा धर्मनिष्ठ राजा होता.

ज्येष्ठः पुत्रशतस्यासीद्राज्यं प्राप्य [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php कुशस्थलीम्] । स कन्यासहितः श्रुत्वा गान्धर्व्वं ब्रह्मणोऽन्तिके ।। २७३.

तो आपल्या शंभर पुत्रांमध्ये ज्येष्ठ होता आणि कुशस्थळीचे राज्य मिळवून, आपल्या कन्येसह ब्रह्मदेवाजवळ गंधर्व संगीत ऐकायला गेला.

मुहूर्त्तभूतं देवस्य मर्त्ये बहुयुगं गतम् । आजगाम जवेनाथ स्वां पुरीं यादवैर्वृताम् ।। २७३.

देवतांसाठी जरी तो एक क्षण होता, तरी माणसांसाठी अनेक युगे गेली; मग तो वेगाने परत आपल्या नगरीत आला, जी आता यादवांनी भरली होती.

कृतां द्वारवतीं नाम बहुद्वारां मनोरमाम् । भोजवृष्णयन्धकैर्गुप्तां वासुदेवपुरोगमैः ।। २७३.

त्याला द्वारावती नावाचे, अनेक दरवाजे असलेले सुंदर शहर सापडले, जे भोज, वृष्णि, अंधक आणि वासुदेव यांच्या नेतृत्वाखाली सुरक्षित होते.

रेवतीं बलदेवाय ददौ ज्ञात्वा ह्यनिन्दिताम । तपः सुमेरुशिखरे तप्त्वा विष्णवालयं गतः ।। २७३.

ती निष्कलंक आहे हे जाणून, त्याने रेवतीला बलरामाला दिले; सुमेरू पर्वतावर तपश्चर्या करून तो विष्णूच्या लोकात गेला.

नाभागस्य च पुत्रौ द्वौ वैश्यौ ब्राह्मणातां गतौ । करूषस्य तु कारूषाः क्षत्रिया युद्धदुर्म्मदाः ।। २७३.

नाभागाचे दोन पुत्र वैश्य होते, पण त्यांनी ब्राह्मणत्व मिळवले. करूषापासून कारूष हे क्षत्रिय जन्मले, जे युद्धात अतिशय पराक्रमी होते.

शूद्रत्वञ्च पृषध्रोऽगाद्धिंसयित्वा गुरोश्च गाम् । मनुपुत्रादथेक्षआकोर्विकुक्षइर्देवराडभूत् ।। २७३.

पृषध्राने आपल्या गुरूच्या गायीचा वध केल्यामुळे तो शूद्र झाला. मनुपुत्र इक्ष्वाकूपासून विकुक्षीच्या पोटी देवराट जन्मला.

विकुक्षेस्तु ककुत्स्थोऽभूत्तस्य पुत्रः सुयोधनः । तस्य पुत्रः पृथुर्न्नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः ।। २७३.

विकुक्षीपासून ककुत्स्थ जन्मला, त्याचा पुत्र सुयोधन, त्याचा पुत्र पृथु, आणि पृथुचा पुत्र विश्वगश्व.

आयुस्तस्य च पुत्रोऽभुत्तस्य पुत्रः सुथोधनः । तस्य पुत्रः पृथुर्न्नाम विश्वगश्वः पृथोः सुतः ।। २७३.

पृथुचा पुत्र आयुष, त्याचा पुत्र सुथोधन, त्याचा पुत्र पृथु, आणि पृथुचा पुत्र विश्वगश्व.

श्रावन्ताद् वृहदश्वोऽभूत कुबलाश्वस्ततो नृपः । धुन्धुमारत्वमगमद्‌धुन्धोर्न्नाम्ना च वै पुरा ।। २७३.

श्रावंतापासून वृहत्श्व, त्याच्यापासून कुबलाश्व, आणि त्याच्यापासून राजा धुंधुमार, ज्याला पूर्वी धुंधु म्हणत.

धुन्धुमारास्त्रयो भूपा दृढ़ाश्वो दण्ड एव च । कपिलोऽथ दृढ़ाश्वात्तु हर्य्यश्वश्च चप्रमोदकः ।। २७३.

धुंधुमाराचे तीन पुत्र होते – दृढाश्व, दंड आणि कपिल. दृढाश्वापासून हर्यश्व आणि प्रमोदक हे दोघे जन्मले.

हर्यश्वाच्च निकुम्भोऽभूत् संहताश्वो निकुम्भतः । अकृशाश्वश्च संहताश्वसुतावुभौ ।। २७३.

हर्यश्वापासून निकुंभ, निकुंभापासून संहताश्व, आणि संहताश्वापासून अकृशाश्व आणि संहताश्व हे दोघे पुत्र झाले.

युवनाश्वो रणाश्वस्य मान्धाता युवनाश्वतः । मान्धातुः पुरुकुत्सोऽभून्मुचुकुन्दो द्वितीयकः ।। २७३.

रणाश्वाचा पुत्र युवनाश्व, युवनाश्वापासून मांधाता, मांधातापासून पुरुकुत्स आणि दुसरा पुत्र मुचुकुंद.

पुरुकुत्सादसस्युश्च सम्भूतो नर्मदाभवः । सम्भूतस्य सुधन्वाऽभूत्त्रिधन्वाथ सुधन्वनः ।। २७३.

पुरुकुत्सापासून नर्मदेच्या पोटी त्रसदस्यु जन्मला. त्रसदस्युपासून सुधन्वा, आणि सुधन्वापासून त्रिधन्वा.

त्रिधन्वनस्तु तरुणस्तस्य सत्यव्रतः सुतः । सत्यव्रतात्सत्यरथो हरिश्चन्द्रश्च तत्‌ सुतः ।। २७३.

त्रिधन्वापासून तरुण, त्याचा पुत्र सत्यव्रत, सत्यव्रतापासून सत्यरथ, आणि त्याचा पुत्र हरिश्चंद्र.

हरिश्चन्द्राद्रोहिताश्वो रोहिताश्वाद्‌वृकोऽभवत् । वृकाद्वाहुश्च वाहोश्च सगरस्तस्य च प्रिया ।। २७३.

हरिश्चंद्रापासून रोहिताश्व, रोहिताश्वापासून वृक, वृकापासून वाही, आणि वाहीपासून सगर, ज्याची प्रिय पत्नी प्रभा होती.

प्रबा षष्टिसहस्राणां सुतानां जननी ह्यऽभूत् । तुष्टादौर्वान्नृपादेकं भानुमत्यसमञ्जसम् ।। २७३.

प्रभा ही साठ हजार पुत्रांची जननी झाली. तुष्टा आणि और्व यांच्या योगे, भानुमतीने असमंजस नावाचा एकमेव राजा जन्माला घातला.

खनन्तः पृथिवीं दग्धा विष्णुना बहुसागराः । असमञ्जसोंऽशुमांश्च दिलीपोंऽशुमतोऽभवत् ।। २७३.

पुत्रांनी पृथ्वी खणली म्हणून ते सर्व विष्णूने जाळले. असमंजसाचा पुत्र अंशुमान, आणि अंशुमानापासून दिलीप.

भगीरथो दिलीपात्तु येन गङ्गावतारिता । भगीरथात्तु नाभागो नाभागादम्बरीषकः ।। २७३.

दिलीपापासून भागीरथ, ज्याने गंगा पृथ्वीवर आणली. भागीरथापासून नाभाग, आणि नाभागापासून अंबरीष.

सिन्धुद्वीपोऽम्बरीषात्तु श्रुतायुस्तत्सुतः स्मृतः । श्रुतायोर्ऋतपर्णोऽभूत्तस्य कल्माषपादकः ।। २७३.

अंबरीषापासून सिंधुद्वीप, त्याचा पुत्र श्रुतायू, श्रुतायूपासून ऋतपर्ण, आणि त्याचा पुत्र कल्माषपाद.

कल्माषाङ्‌घ्रेः सर्व्वकर्म्मा ह्यनरण्यस्ततोऽभवत् । अनरण्यात्तु निघ्नोऽथ अनमित्रस्ततो रघुः ।। २७३.

कल्माषपाद, ज्याला कल्माषांघ्रि म्हणतात, त्याचा पुत्र अनरण्य, अनरण्यापासून निघ्न, त्याचा पुत्र अनमित्र, आणि त्याच्यापासून रघु.

रघोरभूद्दिलीपस्तु दिलीपाच्चाप्यजो नृपः । दीर्घवाहुरजात् कालस्त्वजापालस्ततोऽभवत् ।। २७३.

रघुपासून दिलीप, दिलीपापासून राजा अज, अजानंतर दीर्घवाहु, त्याचा पुत्र काळ, आणि त्याच्यापासून अजापाल.

तथा दशरथो जातस्तस्य पुत्रचतुष्टयम् । नारायणात्मकाः सर्वे रामस्तस्याग्रजोऽभवत् ।। २७३.

अशा प्रकारे दशरथ जन्मला. त्याला चार पुत्र झाले. ते सर्व नारायणस्वरूप होते, आणि त्यात राम हा ज्येष्ठ होता.

रावणान्तकरो राजा ह्ययोध्यायां रघूत्तमः । वाल्मीकिर्यस्य चरितं चक्रे तन्नारदश्रवात् ।। २७३.

अयोध्येतील रघुकुळातील श्रेष्ठ राजा, ज्याने रावणाचा नाश केला, त्याची कथा वाल्मिकीने नारदाकडून ऐकून रचली.

रामपुत्रौ कुशलवौ सीतायां कुलवर्द्धनौ । अतिथिश्च कुशाज्जज्ञे निषधस्तस्य चात्मजः ।। २७३.

रामाच्या सीतेपासून झालेल्या कुश आणि लव या दोन मुलांनी वंश वाढवला. कुशापासून अतिथी, आणि अतिथीपासून निषध जन्माला आला.

निषधात्तु नलो जज्ञे नभोऽजायत वै नलात् । नभसः पुण्डरीकोऽभूत् सुधन्वा च ततोऽभवत् ।। २७३.

निषधापासून नल, नलापासून नभ, नभापासून पुंडरीक, आणि पुंडरीकापासून सुधन्वा जन्मला.

सुधन्वनो देवानीको ह्यहीनाश्वश्च तुत्सुतः । अहीनाश्वात् सहस्राश्वश्चन्द्रालोकस्ततोऽभवत् ।। २७३.

सुधन्वाचा मुलगा देवानिक, त्याचा मुलगा अहिनाश्व, अहिनाश्वापासून सहस्राश्व, आणि त्याच्यापासून चंद्रावलोक जन्माला आला.