अग्निपुराणम्

कुञ्जरोपरिगौ स्यातां सांवत्सरपुरोहितौ । मन्त्रितांश्च समारुह्य तोरणेन विनिर्गमेत् ।। २६८.

वर्षभरासाठी नेमलेले दोन मुख्य पुरोहित हत्तीवर बसावे. विधीपूर्वक अभिषेक केलेल्यांना देखील चढवून, मग तो मुख्य दरवाजातून बाहेर पडावा.

निष्क्रम्य नागमारुह्य तोरणेनाथ निर्गमेत् । बलिं विभज्य विधिवद्राजा कुञ्जरधूर्गतः ।। २६८.

बाहेर गेल्यावर, राजा हत्तीवर चढावा आणि मग तो मुख्य दरवाजातून बाहेर पडावा. हत्तीवर बसलेल्या राजाने, योग्य पद्धतीने बलि वाटावी.

उन्मूकानान्तु निचयमादीपितदिगन्तरं । राजा प्रदक्षइणं कुय्यात्त्रीन् वारान् सुसमाहितः ।। २६८.

राजाने एकाग्र मनाने, मूक लोक, सभा आणि दर्शवलेल्या दिशा यांची तीन वेळा प्रदक्षिणा करावी.

चतुरङ्गबलोपेतः सर्वसैन्येन नादयन् । एवं कृत्वा गृहं गच्छेद्विसर्जितजलाञ्जलिः ।। २६८.

चारही अंगातील सैन्य आणि सर्व फौजांसह गजर करीत, हे सर्व विधी पार पाडल्यावर, राजा जल अर्पण करून घरी परतावा.

पुष्कर उवाच छत्रादिमन्त्रान् वक्ष्यामि यैस्तत् पूज्य जयादिकम् । ब्रह्मणः सत्यवाक्येन सोमस्य वरुणस्य च ।। २६९.

पुष्कर म्हणाला: छत्र वगैरेच्या पूजेचे मंत्र मी सांगतो, ज्यामुळे विजय वगैरे फल मिळते. हे ब्रह्मा, सोम आणि वरुण यांच्या सत्य वचनांनी युक्त आहेत.

सूर्य्यस्य च प्रभावेन वर्द्धस्व त्वं महामते । पाण्डराभप्रतीकाश हिमकुन्देन्दुसुप्रभ ।। २६९.

सूर्याच्या तेजाने, हे बुद्धिमान छत्रा, तू वाढत जावेस. बर्फ, कुंद आणि पूर्ण चंद्रासारखी शुभ्र कांति तुझ्यात असो.

यथाम्बुदश्छादयते शिवायैनां वसुन्धरां । तथाच्छादय राजानं विजयारोग्यवृद्धये ।। २६९.

जसा मेघ पृथ्वीला तिच्या कल्याणासाठी झाकतो, तसाच तू राजाला विजय, आरोग्य आणि वृद्धीसाठी झाक.

गन्धर्वकुलजातस्त्वं माभूयाः कुलदूषकः । ब्रह्मणः सत्यवाक्येन सोमस्य वरुणस्य च ।। २६९.

गंधर्वांच्या कुळात जन्मलेला छत्रा, तू आपल्या कुळाचे कलंक करू नकोस. हे ब्रह्मा, सोम आणि वरुण यांच्या सत्य वचनांनी युक्त आहे.

प्रभावाच्च हुताशस्य वर्द्धस्व त्वं तुरङ्गम । तेजसा चैव सूर्य्यस्य मुनीनां तपसा तथा ।। २६९.

अग्नीच्या प्रभावाने, हे घोड्या, तू वाढत जावेस. सूर्याच्या तेजाने आणि ऋषींच्या तपश्चर्येनेही तुझ्यात बल वाढो.

रुद्रस्य ब्रह्मचर्य्येण पवनस्य बलेन च । स्मर त्वं राजपुत्रोऽसि कौस्तुभन्तु मणिं स्मर ।। २६९.

रुद्राच्या ब्रह्मचर्याने आणि वाऱ्याच्या बळाने, तू राजपुत्र आहेस हे नेहमी लक्षात ठेव. कौस्तुभ मणीचेही स्मरण कर.

यां गतिं ब्रहाहा गच्छेत् पितृहा मातृहा मातृहा तथा । भूम्यर्थेऽनृतवादी च क्षत्रियश्च पराङ्मुखः ।। २६९.

ज्या मार्गाने ब्रह्महत्यारा, पितृहत्यारा, मातृहत्यारा, भूमीसाठी खोटे बोलणारा आणि रणभूमीतून पळणारा क्षत्रिय जातो—

ब्रजेस्त्वन्तां गतिं क्षिप्रं मा तत् पापं भवेत्तव । विकृतिं मापगच्छेस्त्वं युद्धेऽध्वनि तुरङ्गम ।। २६९.

तो मार्ग तुला लवकर मिळू नये, ते पाप तुझ्या वाट्याला येऊ नये. युद्धात किंवा प्रवासात, हे घोड्या, तुला कधीही अपाय किंवा विकृती होऊ नये.

रिपून् विनिघ्नन् समरे सह भर्त्रा सुखी भव । शक्रकेतो महावीर्य्यः सुवर्णस्त्वामुपाश्रितः ।। २६९.

समरात शत्रूंचा नाश करून, आपल्या मालकासोबत सुखी रहा. शक्राचा सुवर्णध्वज, मोठ्या पराक्रमाचा, तुझ्यावर विसंबून आहे.

पतत्रिराड्वैनतेयस्तथा नारायणध्वजः । काश्यपेयोऽमृताहर्त्ता नागादिर्विष्णुवाहनः ।। २६९.

पक्षीराज गरुड, नारायणाचा ध्वज, कश्यपाचा वंशज, अमृत आणणारा, नागांचा अधिपती आणि विष्णूचे वाहन—

अप्रमेयो दुराधर्षो रणे देवारिसूदनः । महाबलो महावेगे महाकायोऽमृताशनः ।। २६९.

जो मोजता येत नाही, जिंकता येत नाही, युद्धात देवांच्या शत्रूंचा नाश करणारा, मोठ्या बळाचा, वेगवान, विशाल आणि अमृतभक्षक—

गरुत्माम्मारुतगतिस्त्वयि सन्निहितः स्थितः । विष्णुना देवदेवेन शक्रार्थं स्थापितो ह्यसि ।। २६९.

गरुड, वाऱ्यासारखा वेगवान, तुझ्यात वास करतो. देवांचा देव विष्णू, शक्रासाठी तुला येथे स्थापन करतो.

जयाय भव मे नित्यं वृद्धयेऽथ बलस्य च । साश्ववर्मायुधान्योधान् रक्षास्माकं रिपून् दह ।। २६९.

तू नेहमी माझ्या विजयासाठी, बळवृद्धीसाठी असावास. घोडे, कवच, शस्त्रे आणि सैनिकांसह आमचे रक्षण कर. आमचे शत्रू जाळून टाक.

कुमुदैरावणौ पद्मः पुष्पदन्तोऽथ वामनः २६९.

कुमुद, ऐरावत, पद्म, पुष्पदंत आणि वामन हे आहेत.

तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च बलान्यष्टौ समाश्रिताः । भद्रो मन्दो मृगश्चैव गजः संकीर्ण एव च ।। २६९.

त्यांच्या मुलांमध्ये आणि नातवंडांमध्ये, आठ बलवान आहेत — भद्र, मंद, मृग, गज आणि संकीर्ण हे देखील.

वने वने प्रसूतास्ते स्मर योनिं महागजाः । पान्तु त्वां वसवो रुद्रा आदित्याः समरुद्गणाः ।। २६९.

हे महागज प्रत्येक जंगलात जन्मलेले आहेत, आणि आपली उत्पत्ती आठवतात. वसु, रुद्र, आदित्य आणि मरुतगण तुझी रक्षा करो.

भर्त्तारं रक्ष नागेन्द्र समयः परिपाल्यतां । ऐरावताधिरूढ़स्तु वज्रहस्तः शतक्रतुः ।। २६९.

नागराजा, आपल्या स्वामीचे रक्षण कर आणि केलेला करार पाळ. ऐरावतावर आरूढ असलेला, वज्रधारी शतक्रतु तुझ्या मागे आहे.

पृष्ठतोऽनुगतस्त्वेष रक्षतु त्वां स देवराट् । अवाप्नुहि जयं युद्धे सुस्थश्चैव सदा व्रज ।। २६९.

हा देवराज तुझ्या मागे चालत आहे, तो तुझे रक्षण करो. युद्धात विजय मिळव आणि नेहमी आरोग्याने पुढे जा.

अवाप्नुहि बलञ्चैव ऐरावतसमं युधि । श्रीस्ते सोमाद्‌बलं विष्णोस्तेजः सूर्य्याज्जवोऽनिलात् ।। २६९.

युद्धात तुला ऐरावतासारखे बळ मिळो. सोमाकडून श्री, विष्णूकडून बळ, सूर्यापासून तेज, आणि वायूपासून वेग तुला मिळो.

स्थैर्य्यं गिरेर्जयं रुद्राद् यशो देवात् पुरन्दरात् । युद्धे रक्षन्तु नागास्त्वां दिशश्च सह दैवतैः ।। २६९.

डोंगरासारखे स्थैर्य, रुद्राकडून विजय, पुरंदर देवाकडून कीर्ती तुला मिळो. युद्धात नाग आणि दिशांसह देवता तुझे रक्षण करो.

अश्विनौ सह गन्धर्वैः पान्तु त्वां सर्वतो दिशः । मनवो वसवो रुद्रा वायुः सोमो महर्षयः ।। २६९.

अश्विनी आणि गंधर्व सर्व दिशांनी तुझे रक्षण करो. मनु, वसु, रुद्र, वायु, सोम आणि महर्षी तुझ्या सोबत असोत.

नागकिन्नरगन्धर्वयक्षभूतगणा ग्रहाः । प्रमथास्तु सहादित्यैर्भूतेशो मातृभिः सह ।। २६९.

नाग, किन्नर, गंधर्व, यक्ष, भूतगण आणि ग्रह; प्रमथ आणि आदित्यांसह, तसेच भूतनाथ मातांसह तुझ्या रक्षणासाठी आहेत.

शक्रः सेनापतिः स्कन्दो वरुणश्चाश्रितस्त्वयि । प्रदहन्तु रिपून् सर्वान् राजा विजयमृच्छतु ।। २६९.

शक्र, सेनापती स्कंद आणि वरुण हे तुझे रक्षक आहेत. ते सर्व शत्रूंना जाळून टाकोत आणि राजाला विजय मिळो.

यानि प्रयुक्तान्यरिभिर्भूषणानि समन्ततः । पतन्तु तव शत्रणां हतानि तव तेजसा ।। २६९.

शत्रूंनी वापरलेली सर्व दागिने, तुझ्या तेजाने पराभूत होऊन, तुझ्या शत्रूंवर पडोत.

कालनेमिबधे यद्वत् युद्धे त्रिपुरघातने । हिरण्यकशिपोर्युद्धे बधे सर्वासुरेषु च ।। २६९.

जसे कालनेमिच्या वधात, त्रिपुराच्या युद्धातील संहारात, हिरण्यकशिपूच्या युद्धात आणि सर्व असुरांच्या वधात घडले तसेच.