अग्निपुराणम्

भक्ष्यताम्बूलपुष्पाद्यं मन्त्रितन्तु प्रयच्छति । यस्य धर्मज्ञ वशगः सोस्य शीघ्रं भविष्यति ।। २६०.

भोजन, पान, फुले इत्यादी मंत्रित करून दिल्यास, हे धर्म जाणण्या, ज्याला दिले त्याच्यावर तो लवकरच वश होतो.

शन्नो मित्र इतीत्येतत् सदा सर्व्वत्र शान्तिदं । गणानां त्वा गणपतिं कृत्वा होमञ्चतुष्पथे ।। २६०.

'शन्नो मित्र' या मंत्राचा जप सर्वत्र आणि नेहमी केल्याने मनाला शांतता मिळते. गणांचा प्रमुख म्हणून तुझी प्रार्थना करून, चौकात हवन करावे.

वशीकुर्य्याज्जगत्सर्वं सर्वधान्यैरसंशयम् । हिरण्यवर्णाः शुचयो मन्त्रोयमभिषेचने ।। २६०.

सर्व प्रकारचे धान्य अर्पण केल्याने संपूर्ण जगावर सहज वश करता येते, यात शंका नाही. हे सुवर्णवर्णी, पवित्र मंत्र अभिषेकासाठी आहेत.

शन्नो देवीरभिष्टये तथा शान्तिकारः परः । एकचक्रेति मन्त्रेण हुतेनाज्येन भागशः ।। २६०.

'शन्नो देवीरभिष्टये' या मंत्रानेही श्रेष्ठ शांतता मिळते. 'एकचक्र' या मंत्राने तुपाचे भाग भाग करून हवन करावे.

ग्रहेभ्यः शान्तिमाप्नोति प्रसादं न च संशयः । गावो भग इति द्वाभ्यां हुत्वाज्यं गा अवाप्नुयात् ।। २६०.

ग्रहांपासून शांतता आणि कृपा मिळते, यात शंका नाही. 'गावो भग' या दोन मंत्रांनी तुपाचे हवन केल्यास गायी मिळतात.

प्रवादांषः सोपदिति गृहयज्ञे विधीयते । देवेभ्यो वनस्पत इति द्रुमयज्ञे विधीयते ।। २६०.

'प्रवादांशः सोप' हा मंत्र गृहयज्ञात सांगितला आहे. 'देवेभ्यो वनस्पते' हा मंत्र वृक्षयज्ञात वापरावा.

पुष्कर उवाच यजुर्व्विधानङ्कथितं वक्ष्ये साम्नां विधानकं । संहितां वैष्णवीञ्जप्त्वा हुत्वा स्यात् सर्व्वकामभाक् ।। २६१.

पुष्कर म्हणाला: यजुर्वेदाची विधी सांगितली. आता मी सामवेदाच्या विधी सांगतो. वैष्णव संहिता जपून, हवन केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

संहिताञ्छान्दसीं साधु जप्त्वा प्रीणाति शङ्करं । स्कान्दीं पैत्र्यां संहिताञ्च जप्त्वा स्यात्तु प्रसादवान् ।। २६१.

छांदस संहिता नीट जपल्याने शंकर प्रसन्न होतो. स्कांद आणि पितृ संहिता जपल्याने कृपा मिळते.

यत इन्द्र भजामहे हिंसादोषविनाशनं । अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति वै जपन् ।। २६१.

'यत इन्द्र भजामहे' या मंत्राचा जप हिंसेचे दोष दूर करतो. 'अवकीर्णी मुच्यते च अग्निस्तिग्मेति' या मंत्रांनी यज्ञ विखुरळत नाही.

सर्व्वंपापहरं ज्ञेयं परितोयञ्च तासु च । अविक्रेयञ्च विक्रीय जपेद्‌घृतवतीति च ।। २६१.

हे सर्व मंत्र पाप नष्ट करणारे आणि समाधान देणारे आहेत. हे विक्रीस ठेवू नयेत; विकले तर 'घृतवतीति' मंत्र जपावा.

अयानो देव सवितर्ज्ञेयन्दुःस्वप्ननाशनं । अबोध्यग्निरितिमन्त्रेण घृतं राम यथाविधि ।। २६१.

'अयानो देव सवितर' हा मंत्र वाईट स्वप्नांचा नाश करतो. 'अबोध्यग्नि' या मंत्राने योग्य पद्धतीने तुपाचे हवन कर, राम.

अभ्युक्ष्य घृतशेषेण मेखलाबन्ध इष्यते । स्त्रीणां यासान्तु गर्भाणि पतन्ति भृगुसत्तम ।। २६१.

शिल्लक तुपाने अभिषेक करून मग कमरबंध बांधावा. भृगुकुळातील श्रेष्ठा, ज्या स्त्रियांचे गर्भ पडतात त्यांच्यासाठी हे सांगितले आहे.

मणिं जातस्य बालस्य वध्नीयात्तदनन्तरं । सोमं राजानमेतेन व्याधिभिर्विप्रमुच्यते ।। २६१.

नवजात बाळाच्या गळ्यात लगेच मणी बांधावा. यामुळे सोमराजा रोगांपासून मुक्त होतो.

सर्पसाम प्रयुञ्चानो नाप्नुयात् सर्पजम्भयं । माद्य त्वा वाद्यतेत्येतद्‌धुत्वा विप्रः सहस्रशः ।। २६१.

सर्पसाम मंत्राचा उपयोग केल्यास सर्पदंश होत नाही. 'माद्य त्वा वाद्यते' या मंत्राने हवन केल्यास ब्राह्मणास हजारो मिळतात.

सतावरिमणिम्बद्‌ध्वा नाप्नुयाच्छस्त्रतो भयं । दीर्घतससोर्क्क इति हुत्वान्नं प्राप्नुयाद्वहु ।। २६१.

सतावरीचा मणी बांधल्यास शस्त्राचा भयं राहत नाही. 'दीर्घतससोरक' या मंत्राने हवन केल्यास पुष्कळ अन्न मिळते.

स्वमध्यायन्तीति जपन्न म्रियेत् पिपासया । त्वमिमा ओषधी ह्येतज्‌जप्त्वा ब्याधिंन वाप्नुयात् ।। २६१.

'स्वमध्यायंती' या मंत्राचा जप केल्यास तहानेने मृत्यू येत नाही. 'त्वमिमा औषधी' या मंत्राचा जप केल्यास रोग होत नाही.

पथि देवव्रतञ्जप्त्वा भयेब्यो विप्रमुच्यते । यदिन्द्रो मुनये त्वेति हुतं सौभाग्यवर्द्धनं ।। २६१.

'पथि देवव्रत' या मंत्राचा जप केल्यास सर्व भीती दूर होते. 'यदिन्द्रो मुनये' या मंत्राने हवन केल्यास सौभाग्य वाढते.

भगो न चित्र हत्येवं नेत्रयो रञ्जनं हितं । सौभाग्यवर्द्धनं राम नात्र कार्य्या विचारणा ।। २६१.

'भगो न चित्र हत्येवं' हा मंत्र डोळ्यांना रंग येण्यासाठी उपयुक्त आहे. राम, 'सौभाग्यवर्धन' मंत्राने सौभाग्य वाढते—यात शंका नाही.

जपेदिन्द्रेति वर्गञ्च तथा सौभाग्यवर्द्धनं । परि प्रिया हि वः कारिः काभ्यां संश्रावयेत् स्त्रियं ।। २६१.

'इन्द्रेति' आणि इतर मंत्रांचा जप केल्यास सौभाग्य वाढते. 'परि प्रिया हि वः कारिः' या दोन मंत्रांनी स्त्रीला ऐकवावे.

सा तङ्कामयते राम नात्र कार्य्या विचारणा । रथन्तरं वामदेव्यं ब्रह्मवर्च्चसवर्द्धनं ।। २६१.

ती त्याच्यावर प्रेम करते, हे निश्चित आहे, राम. यात काहीच शंका नाही. रथंतर आणि वामदेव्य या स्तोत्रांचे पठण केल्याने ब्रह्मतेज वाढते.

प्राशयेद्वालकं नित्यं वचाचूर्णं घृतप्लुतं । इन्द्रमिद्‌गाथिनं जप्त्वा भवेच्छ्रुतिधरस्त्वसौ ।। २६१.

दररोज लहान मुलाला तुपात मिसळलेले वाचा-चूर्ण द्यावे. 'इंद्रमिद्' गाथा म्हणल्यावर तो ऐकलेली सर्व गोष्ट लक्षात ठेवू शकतो.

हुत्वा रथन्तरञ्जप्त्वा पुत्रमाप्नोत्यसंशयं । मयि श्रीरिति मन्त्रोयं जप्तव्यः श्रीविवर्द्धनः ।। २६१.

रथंतर यज्ञ करून आणि त्याचे पठण केल्यावर नक्कीच पुत्रप्राप्ती होते. 'मयि श्री' हा मंत्र म्हणावा, कारण तो श्रीमंती वाढवतो.

वैरूप्यस्याष्टकं नित्यं प्रयुञ्जानः श्रियं लभेत् । सप्ताष्टकं प्रयुञ्चानः सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् ।। २६१.

विकृती निवारणासाठी आठ भागांचा विधी रोज केल्यास श्री मिळते. सात किंवा आठ भागांचा विधी केल्यास सर्व इच्छा पूर्ण होतात.

गव्येषुणेति यो नित्यं सायं प्रातरतन्त्रितः । उपस्थानं गवां कुर्य्यात्तस्य स्युस्ताः सदा गृहे ।। २६१.

जो कोणी शिस्तीने रोज सकाळ-संध्याकाळ 'गव्येषुणेति' म्हणतो आणि गायींची सेवा करतो, त्याच्या घरी गायी नेहमी राहतात.

घृताक्तन्तु यवद्रोणं वात आवातु भेषजं । अनेन हुत्वा विधिवत् सर्व्वां मायां व्यपोहति ।। २६१.

जितके वेळा तुपाचा एक द्रोण असेल, तितके वेळा वारा औषध आणावा. हा विधी नीट केला तर सर्व माया दूर होते.

प्रदेवो दासेन तिलान् हुत्वा कार्म्मणकृन्तनं । अभि त्वा पूर्व्वपीतये वषट़कारसमन्वितं ।। २६१.

प्रदेवाने आपल्या नोकरामार्फत तिळांचे हवन केल्यावर, 'अभि त्वा पूर्वपीतये' या मंत्रासह वषट् म्हणावे, त्यामुळे कर्माचे फळ नष्ट होते.

वासकेध्मसहस्रन्तु हुतं युद्‌धे जयप्रदं । हस्त्यश्वपुरुषान् कुर्य्याद् बुधः पिष्टमयान् शुभान् ।। २६१.

युद्धात हजार लाकडांच्या राशींचे हवन केल्यास विजय मिळतो. बुद्धिमानाने पीठाचे शुभ हत्ती, घोडे आणि माणसांचे पुतळे तयार करावेत.

परकीयानथोद्देश्य प्रधानपुरुषांस्तथा । सुस्विन्नान् पिष्टकवरान् क्षुरेणोत्‌कृत्य भागशः ।। २६१.

इतरांसाठी आणि मुख्य व्यक्तींसाठी, नीट भाजलेले पीठाचे पुतळे तयार करून, त्यांना धारदार वस्तूने तुकडे करावेत.

अभि त्वा शूर णोनुमो मन्त्रेणानेन मन्त्रवित् । कृत्वा सर्षपतैलाक्तान् क्रोधेन जुहुयात्ततः ।। २६१.

हे वीर, मंत्र जाणणाऱ्याने हा मंत्र म्हणावा. नंतर ती पुतळे मोहरीच्या तेलाने चोळून, क्रोधपूर्वक हवन करावे.