अग्निपुराणम्

अन्नेनान्नपतेत्येवं हुत्वा चान्नमवाप्नुयात् । हंसः शुचिः सदित्येतज्जप्तन्तोयेऽघनाशनं ।। २६०.

'अन्नेन अन्नम्' या मंत्राने अन्न होम केल्यास अन्न मिळते; 'हंसः शुचिः सदा' हा मंत्र पाण्यात पाप नष्ट करतो.

चत्वारि शृङ्गेत्येतत्तु सर्व्वपापहरं जले । देवा यज्ञेति जप्त्वा तु ब्रह्मलोके महीयते ।। २६०.

'चत्वारि शृंगाः' हा मंत्र पाण्यातील सर्व पापे दूर करतो; 'देवा यज्ञ' हा मंत्र जपल्याने ब्रह्मलोकात सन्मान मिळतो.

वसन्तेति च हुत्वाज्यं आदित्याद्वरमाप्नुयात् । सुपर्णोसीति चेत्यस्य कर्मव्याहृतिवद्भवेत् ।। २६०.

'वसंत' या मंत्राने तुपाचा होम केल्यास सूर्याकडून वर मिळतो; 'सुपर्णोऽसि' हा मंत्र कर्मवाचक व्याहृतीसारखा आहे.

नमः स्वाहेति त्रिर्ज्जप्त्वा बन्धनान्मोक्षमाप्नुयात् । अन्तर्ज्जले त्रिरावर्त्य द्रुपदा सर्व्वपापमुक् ।। २६०.

'नमः स्वाहा' हा मंत्र तीनदा जपल्याने बंधनातून मुक्तता मिळते; पाण्यात तीनदा फिरल्यास, द्रुपद, सर्व पापांपासून सुटका होते.

इह गावः प्रजायध्वं मन्त्रोयं बुद्धिवर्द्धनः । हुतन्तु सर्पिषा दध्ना पयसा पायसेन वा ।। २६०.

'इथे गायी वाढोत' हा मंत्र बुद्धी वाढवतो; होम तुप, दही, दूध किंवा दूधभात याने करावा.

शतं य इति चैतेन हुत्वा पर्णफलानि च । आरोग्यं श्रियमाप्नोति जीवतञ्च चिरन्तथा ।। २६०.

‘शतं य’ या मंत्राने आणि पानफळे अर्पण केल्याने, मनुष्याला आरोग्य, संपत्ती आणि दीर्घायुष्य मिळते.

ओषधीः प्रतिमोदध्वं वपने लवनेऽर्थकृत् । तस्मा इति च मन्त्रेण बन्धनस्थो विमुच्यते । युवा सुवासा इत्येव वासांस्याप्नोति चोत्तमम् ।। २६०.

‘औषधीः प्रतिमोदध्वं’ या मंत्राने केस कापताना किंवा मीठ घालताना, धनप्राप्ती होते. ‘तस्मा’ या मंत्राने बांधलेला माणूस मुक्त होतो. ‘युवा सुवासा’ या मंत्राने उत्तम वस्त्रे मिळतात.

मुञ्चन्तु मा शपथ्यानि सर्व्वान्तकविनाशनम् । मा मा हिंसीस्तिलाज्येन हुतं रिपुविनाशनं ।। २६०.

सर्व शाप माझ्यापासून दूर जावोत, जे विनाश घडवतात. मी दुखावला जाऊ नये. तीळ आणि तुपाने होम केल्याने शत्रूंचा नाश होतो.

नमोऽस्तु सर्व्वसर्पेभ्यो घृतेन पायसेन तु । कृणुध्वं पाज इत्येतदभिचारविनाशनं ।। २६०.

सर्व सर्पांना नमस्कार असो. तुप आणि पायस अर्पण करून ‘पाजा’ विधी केल्याने, वाईट जादूचा नाश होतो.

दूर्व्वाकाण्डायुतं हुत्वा काण्डात् काण्डेति मानवः । ग्रामे जनपदे वापि मरकन्तु शमन्नयेत् ।। २६०.

दुर्व्याच्या हजार काड्या अर्पण करून ‘कांडात कांड’ असे म्हणताच, गावात किंवा प्रदेशात रोगराई शांत होते.

रोगार्त्तो मुच्यते रोगात् तथा दुःखात्तु दुःखितः । औडुम्बरीश्च समिधो मधुमान्नो वनस्पतिः ।। २६०.

रोग्याला रोगातून आणि दुःखीला दुःखातून मुक्ती मिळते. इंधन म्हणून गोड फळ असलेल्या औदुंबराच्या झाडाच्या काड्या वापराव्यात.

हुत्वा सहस्रशो राम धनमाप्नोति मानवः । सौभाग्यं महदाप्नोति व्यवहारे तथा जयम् ।। २६०.

हजार वेळा होम केल्याने, हे राम, मनुष्याला धन, मोठे सौभाग्य आणि व्यवहारात विजय मिळतो.

अपां गर्भमिति हुत्वा देवं वर्षापयेद्‌ध्रुवम् । अपः पिबेति च तथा हुत्वा दधि घृतं मधु ।। २६०.

‘अपां गर्भम्’ या मंत्राने होम केल्याने नक्कीच पाऊस पडतो. तसेच ‘अपः पिब’ या मंत्राने दही, तूप आणि मध अर्पण केल्यानेही तोच परिणाम होतो.

प्रवर्त्तयति धर्मज्ञ महावृष्टिमनन्तरं । नमस्ते रुद्र इत्येतत् सर्व्वोपद्रवनाशनं ।। २६०.

धर्म जाणणारा माणूस लगेच मोठा पाऊस पाडू शकतो. ‘नमस्ते रुद्र’ या मंत्राने सर्व संकटांचा नाश होतो.

सर्व्वशान्तिकरं प्रोक्तं महापातकनाशनं । अध्यवोचदित्यनेन रक्षणं व्याधितस्य तु ।। २६०.

हे सर्व शांतता आणणारे आणि मोठ्या पापांचा नाश करणारे सांगितले आहे. ‘अध्यवोचद्’ या मंत्राने आजारी माणसाचे रक्षण होते.

रिपूणां भयदं युद्धे नात्र कार्य्या विचारणा । मानो महान्त इत्येवं बालानां शान्तिकारकं ।। २६०.

युद्धात शत्रूंना भीती वाटते—यात शंका नाही. ‘मानो महान्त’ या मंत्राने मुलांना शांतता मिळते.

असौ यस्ताम्र इत्येतत् पठन्नित्यं दिवाकरं । उपतिष्ठेत धर्मज्ञ सायं प्रातरतन्द्रितः ।। २६०.

जो माणूस रोज ‘असौ यस्ताम्र’ हा मंत्र सूर्याला सकाळ-संध्याकाळ श्रद्धेने म्हणतो, धर्म जाणणाऱ्या, त्याला—

अन्नमक्षयमाप्नोति दीर्घमायुश्च विन्दति । प्रमुञ्च धन्वन्नित्येतत् षड्भिरायुधमन्त्रणं ।। २६०.

—कधीही न संपणारे अन्न मिळते आणि दीर्घायुष्य लाभते. ‘प्रमुञ्च धन्वन्’ हा सहा शस्त्र मंत्र आहे.

रिपूणां भयदं युद्धे नात्र कार्य्या विचारणा । मानो महान्त इत्येवं बालानां शान्तिकारकं ।। २६०.

युद्धात शत्रूंना भीती वाटते—यात शंका नाही. ‘मानो महान्त’ या मंत्राने मुलांना शांतता मिळते.

नमो हिरण्यबाहवे इत्यनुवाकसप्तकम् । राजिकां कटुतैलाक्तां जुहुयाच्छत्रुनाशनीं ।। २६०.

‘नमो हिरण्यबाहवे’ हा सात वेळा म्हणावा आणि कडू तेल लावलेली मोहरी होम करावी, याने शत्रूंचा नाश होतो.

नमो वः किरिकेभ्यश्च पद्मलक्षाहुतैर्न्नरः । राज्यलक्ष्मीमवाप्नोति तथा बिल्वैः सुवर्णकम् ।। २६०.

‘नमो वः किरिकेभ्यः’ या मंत्राने आणि लक्ष वेळा होम केल्याने, मनुष्याला राजसत्ता मिळते; तसेच बेलफळे आणि सोने अर्पण केल्यानेही.

इमा रुद्रायेति तिलैर्होमाच्च धनमाप्यते । दूर्वाहोमेन चान्येन सर्वव्याधिविवर्ज्जितः ।। २६०.

‘इमा रुद्राय’ या मंत्राने तीळ होम केल्याने धन मिळते. दुसऱ्या मंत्राने दुर्वा होम केल्याने सर्व रोग दूर होतात.

आशुः शिशान इत्येतदायुधानाञ्च रक्षणे। संग्रामे कथितं राम सर्वशत्रुनिबर्हणं ।। २६०.

‘आशुः शिशान’ हा मंत्र शस्त्रांचे रक्षण करण्यासाठी आहे. हे राम, युद्धात सर्व शत्रूंचा नाश करतो असे सांगितले आहे.

राजसामेति जुहुयात् सहस्रं पञ्चभिर्द्विज । आज्याहुतीनां धर्मज्ञ चक्षूरोगाद्विमुच्यते ।। २६०.

धर्म जाणणाऱ्या ब्राह्मणाने 'राजसामेति' या मंत्राने तूपाच्या हजार-पाच आहुती द्याव्यात; त्यामुळे डोळ्यांचे आजार नाहीसे होतात.

शन्नो वनस्पते गेहे होमः स्याद्वास्तुदोषनुत् । अग्न आयूंषि हुत्वाज्यं द्वेषं नाप्नोति केनचित् ।। २६०.

हे वनस्पतींच्या अधिपती, घरात केलेला होम शांतता देणारा आणि वास्तूचे दोष दूर करणारा असो; अग्नीला तूप अर्पण केल्यावर कोणाच्याही द्वेषाला आपण बळी पडत नाही.

अपां फेनेति लाजाभिर्हुत्वा जयमवाप्नुयात् । भद्रा इतीन्द्रियैर्हीनो जपन् स्यात् सकलेन्द्रियः ।। २६०.

'अपां फेनेति' या मंत्राने लाह्या अर्पण केल्यावर विजय मिळतो; 'भद्रा इति' हा मंत्र जपल्याने ज्याच्याकडे इंद्रिये नाहीत त्याला सर्व इंद्रिये प्राप्त होतात.

अग्निश्च पृथिवी चेति वशीकरणमुत्तमम् । अध्वनेति जपन् मन्त्रं व्यवहारे जयी भवेत् ।। २६०.

'अग्नी' आणि 'पृथ्वी' हे मंत्र श्रेष्ठ वशीकरणासाठी आहेत; 'अध्वनेति' हा मंत्र जपल्याने व्यवहारात विजय मिळतो.

ब्रह्म राजन्यमिति च कर्मारम्भे तु सिद्धिकृत् । संवत्सरोसीति धृतैलक्षहोमादरोगवान् ।। २६०.

'ब्रह्म' आणि 'राजन्य' हे मंत्र कर्म सुरू करताना यश देतात; एक वर्ष तेलाच्या एक लाख आहुती दिल्यास रोग नाहीसा होतो.

केतुं कृण्वन्नितीत्येतत् संग्रामे जयवर्द्धनम् । इन्द्रोग्निर्धर्म इत्येतद्रणे धर्मनिबन्धनम् ।। २६०.

'केतुं कृण्वन्' हा मंत्र युद्धात विजय वाढवतो; 'इंद्र', 'अग्नी' आणि 'धर्म' हे मंत्र युद्धात धर्माचे रक्षण करतात.