त्रियम्बकं यजामहे होमः सौभाग्यवर्द्धनः ।। २६०.
'त्र्यंबकं यजामहे' या मंत्राने यज्ञ केल्यास सौभाग्य वाढते.
कन्यानाम गृहीत्वा तु कन्यालाभकरः परः । भयेषु तु जपेन्नित्यं भयेभ्यो विप्रमुच्यते ।। २६०.
कन्यांचे नाव घेतल्याने कन्या मिळते. भीतीच्या वेळी हा जप सतत केल्यास सर्व भयातून मुक्ती मिळते.
धुस्तूरपुष्पं सघृतं हुत्वा स्यात् सर्वकामभाक् । हुत्वा तु गुग्गुलं राम स्वप्ने पश्यति शङ्करं ।। २६०.
धोत्र्याची फुले तुपासह अर्पण केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात. गूगुळ अर्पण केल्यास, राम, स्वप्नात शंकराचे दर्शन होते.
युञ्चते मनोऽनुवाकं जप्त्वा दीर्घायुराप्नुयात् । विष्णोरराटमित्येतत् सर्वबाधाविनाशनं ।। २६०.
'युञ्चते मनः' हा अनुक्रमणिका जप केल्याने दीर्घायुष्य मिळते. 'विष्णोरराटम्' हा मंत्र सर्व बाधा दूर करतो.
रक्षोघ्नञ्च यशस्यञ्च तथैव विजयप्रदं । अयन्नो अग्निरित्येतत् संग्रामे विजयप्रदं ।। २६०.
हे मंत्र रक्षण, कीर्ती आणि विजय देणारे आहेत. 'अयन्नो अग्निः' हा मंत्र युद्धात विजय देतो.
इदमापः प्रवहत स्नाने पापापनोदनं । विश्वकर्मन्नु हविषा सूचीं लौहीन्दशाङ्गुलाम् ।। २६०.
स्नान करताना, 'हे पाण्यांनो, पाप वाहून न्या' असं म्हणावं. 'हे विश्वकर्मा, यज्ञात दहा बोटांची लोखंडी सुई वापरावी.'
कन्याया निखनेद् द्वारि साऽन्यस्मै न प्रदीयते । देव सवितरेतेन हुतेनैतेन चान्नवान् ।। २६०.
ही सुई कन्येच्या दारात पुरावी आणि ती दुसऱ्याला दिली जाऊ नये. हे देवा सविता, या अर्पणाने अन्न मिळते.
अग्नौ स्वाहेति जुहुयाद्बलकामो द्विजोत्तम । तिलैर्यवैश्च धर्मज्ञ तथापामार्गतण्डुलैः ।। २६०.
हे श्रेष्ठ द्विज, बलाची इच्छा असल्यास 'स्वाहा' म्हणत अग्नीत तिळ, ज्वारी आणि आपामार्गाचे तांदूळ अर्पण करावेत, धर्मज्ञ.
सहस्रमन्त्रितां कृत्वातथा गोरोचनां द्विज । तिलकञ्च तथा कृत्वा जनस्यप्रियकामियात् ।। २६०.
हजार वेळा मंत्रांनी सिद्ध केलेला रंग आणि गायीच्या गोरोचनाचा टिळा कपाळावर लावून, द्विजा, जो कोणी लोकांची कृपा मिळवू इच्छितो तो बाहेर जाऊ शकतो.
रुद्राणाञ्च तथा जप्यं सर्व्वाघविनिसूदनं । सर्व्वकर्मकरो होमस्तथा सर्व्वत्र शान्तिदः ।। २६०.
रुद्राच्या मंत्रांचे जप सर्व पापांचा नाश करतात आणि होम केल्याने सर्व कामे पूर्ण होतात, तसेच सर्वत्र शांती मिळते.
अजाविकानामश्वानां कुञ्जराणां तथा गवां । मनुष्याणान्नरेन्द्राणां बालानां योषितामपि ।। २६०.
मेंढ्या, घोडे, हत्ती, गायी, माणसं, राजे, लहान मुले आणि स्त्रिया—
ग्रामाणां नगराणाञ्च देशानामपि भार्गव । उपद्रुतानां धर्मज्ञ व्याधितानां तथैव च ।। २६०.
गावे, नगरे आणि प्रदेश, हे भार्गव, तसेच संकटात सापडलेले किंवा आजारी असलेले—
मरके समनुप्राप्ते रिपुजे च तथा भये । रुद्रहोमः परा शान्तिः पायसेन घृतेन च ।। २६०.
मृत्यू जवळ आल्यावर, शत्रू किंवा भीतीमुळे, दूधभात किंवा तुपाचा रुद्रहोम केला तर उत्तम शांती मिळते.
कुष्माण्डघृतहोमेन सर्व्वान् पापान् व्यपोहति । शक्तुयावकभैक्षाशी नक्तं मनुजसत्तम ।। २६०.
कुश्मांड आणि तुपाचा होम केल्याने सर्व पापे नाहीशी होतात; श्रेष्ठ पुरुषाने रात्री जवसाचे किंवा भिक्षेचे अन्न घ्यावे.
बहिःस्नानरतो मासान्मुच्यते ब्रह्यहत्यया । मधुवातेति मन्त्रेण होमादितोऽखिलं लभेत् ।। २६०.
बाहेर स्नान करत राहिल्यास एक महिन्यात ब्रह्महत्या या पापातून मुक्ती मिळते; 'मधुवात' या मंत्राने होम केल्याने सर्व काही प्राप्त होते.
दधिक्राव्णेति हुत्वा तु पुत्रान् प्राप्नोत्यसंशयं । तथा घृतवतीत्येतदायुष्यं स्यात् घृतेन तु ।। २६०.
'दधिक्रावण' या मंत्राने होम केल्यास नक्कीच पुत्र प्राप्त होतो; तसेच 'घृतवती' या मंत्राने तुपाने दीर्घायुष्य मिळते.
स्वस्ति न इन्द्र इत्येतत्सर्व्वबाधाविनाशनं । इह गावः प्रजायध्वमिति पुष्टिविवर्धनम् ।। २६०.
'स्वस्ति न इंद्र' हा मंत्र सर्व संकटांचा नाश करतो; 'इथे गायी वाढोत' या मंत्राने समृद्धी वाढते.
घृताहुतिसहस्रेण तथाऽलक्ष्मीविनाशनं । स्रुवेण देवस्य त्वेति हुत्वापामार्गतण्डुलं ।। २६०.
हजार वेळा तुपाने होम केल्याने दरिद्रता नाहीशी होते; 'देवाचा' असे म्हणून स्रुवाने अपामार्ग तांदूळ होम केल्यास—
मुच्यते विकृताच्छीघ्रमभिचारान्न संशयः । रुद्र पातु पलाशस्य समिद्भिः कनकं लभेत् ।। २६०.
लवकरच विकृती आणि अभिचारापासून मुक्ती मिळते, यात शंका नाही; पळसाच्या समिधेने रुद्रहोम केल्यास सोने मिळते.
शिवो भवेत्यग्न्युत्पाते व्रीहिभिर्जुहुयान्नरः । याः सेना इति चैतच्च तस्करेभ्यो भयापहम् ।। २६०.
अग्नि प्रकट झाल्यावर 'शिवो भव' या मंत्राने तांदूळ होम करावेत; 'या सेना' या मंत्राने चोरांपासून भीती दूर होते.
यो अस्मभ्यमरातीयाद्धुत्वा कृष्णतिलान्नरः । सहस्रशोऽभिचारच्च मुच्यते विकृताद् द्विज ।। २६०.
जो आपल्यावर वैर धरतो, त्याच्यावरील शाप किंवा विकृती दूर करण्यासाठी काळ्या तीळाचा हजार वेळा होम केल्यास मुक्ती मिळते, द्विजा.
अन्नेनान्नपतेत्येवं हुत्वा चान्नमवाप्नुयात् । हंसः शुचिः सदित्येतज्जप्तन्तोयेऽघनाशनं ।। २६०.
'अन्नेन अन्नम्' या मंत्राने अन्न होम केल्यास अन्न मिळते; 'हंसः शुचिः सदा' हा मंत्र पाण्यात पाप नष्ट करतो.
चत्वारि शृङ्गेत्येतत्तु सर्व्वपापहरं जले । देवा यज्ञेति जप्त्वा तु ब्रह्मलोके महीयते ।। २६०.
'चत्वारि शृंगाः' हा मंत्र पाण्यातील सर्व पापे दूर करतो; 'देवा यज्ञ' हा मंत्र जपल्याने ब्रह्मलोकात सन्मान मिळतो.
वसन्तेति च हुत्वाज्यं आदित्याद्वरमाप्नुयात् । सुपर्णोसीति चेत्यस्य कर्मव्याहृतिवद्भवेत् ।। २६०.
'वसंत' या मंत्राने तुपाचा होम केल्यास सूर्याकडून वर मिळतो; 'सुपर्णोऽसि' हा मंत्र कर्मवाचक व्याहृतीसारखा आहे.
नमः स्वाहेति त्रिर्ज्जप्त्वा बन्धनान्मोक्षमाप्नुयात् । अन्तर्ज्जले त्रिरावर्त्य द्रुपदा सर्व्वपापमुक् ।। २६०.
'नमः स्वाहा' हा मंत्र तीनदा जपल्याने बंधनातून मुक्तता मिळते; पाण्यात तीनदा फिरल्यास, द्रुपद, सर्व पापांपासून सुटका होते.
इह गावः प्रजायध्वं मन्त्रोयं बुद्धिवर्द्धनः । हुतन्तु सर्पिषा दध्ना पयसा पायसेन वा ।। २६०.
'इथे गायी वाढोत' हा मंत्र बुद्धी वाढवतो; होम तुप, दही, दूध किंवा दूधभात याने करावा.
शतं य इति चैतेन हुत्वा पर्णफलानि च । आरोग्यं श्रियमाप्नोति जीवतञ्च चिरन्तथा ।। २६०.
‘शतं य’ या मंत्राने आणि पानफळे अर्पण केल्याने, मनुष्याला आरोग्य, संपत्ती आणि दीर्घायुष्य मिळते.
ओषधीः प्रतिमोदध्वं वपने लवनेऽर्थकृत् । तस्मा इति च मन्त्रेण बन्धनस्थो विमुच्यते । युवा सुवासा इत्येव वासांस्याप्नोति चोत्तमम् ।। २६०.
‘औषधीः प्रतिमोदध्वं’ या मंत्राने केस कापताना किंवा मीठ घालताना, धनप्राप्ती होते. ‘तस्मा’ या मंत्राने बांधलेला माणूस मुक्त होतो. ‘युवा सुवासा’ या मंत्राने उत्तम वस्त्रे मिळतात.
मुञ्चन्तु मा शपथ्यानि सर्व्वान्तकविनाशनम् । मा मा हिंसीस्तिलाज्येन हुतं रिपुविनाशनं ।। २६०.
सर्व शाप माझ्यापासून दूर जावोत, जे विनाश घडवतात. मी दुखावला जाऊ नये. तीळ आणि तुपाने होम केल्याने शत्रूंचा नाश होतो.
नमोऽस्तु सर्व्वसर्पेभ्यो घृतेन पायसेन तु । कृणुध्वं पाज इत्येतदभिचारविनाशनं ।। २६०.
सर्व सर्पांना नमस्कार असो. तुप आणि पायस अर्पण करून ‘पाजा’ विधी केल्याने, वाईट जादूचा नाश होतो.