अग्निपुराणम्

उभे वासा इति ऋचो जपन् कामानवाप्नुयात् । न सागान्निति च जपन् मुच्यते चाततायिनः ।। २५९.

'उभे वासा' हा ऋचा म्हणताना, तो आपल्या सर्व इच्छा पूर्ण करतो. 'ना सागान्' हा मंत्र म्हणताना, तो शत्रूंच्या त्रासातून मुक्त होतो.

कया शुभेति च जपन् जातिश्रैष्ठमवाप्नुयात् । इमन्नृसोममित्येतत् सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् ।। २५९.

'कया शुभे' हा मंत्र म्हणताना, तो उत्तम जन्म मिळवतो. 'इमं नृसोमम' हा मंत्र म्हणताना, तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो.

पितरित्युपतिष्ठेत नित्यमर्थमुपस्थितं । अग्ने नयेति सूक्तेन घृतहोमश्च मार्गगः ।। २५९.

तो माणूस आपल्या गरजांसाठी नेहमी पितरांची पूजा करावी. 'अग्ने नय' या सूक्ताने आणि तुपाचा होम करून, तो योग्य मार्गावर चालतो.

वीरान्नयमवाप्नोति सुश्लोकं यो जपेत् सदा। सङ्कतो नेति सूक्तेन विषान् सर्व्वान् व्यपोहति ।। २५९.

जो नेहमी 'वीरान् नयम्' हा मंत्र म्हणतो, त्याला कीर्ती मिळवणारी संतती होते. 'संकटो नेति' या सूक्ताने तो सर्व विषारी गोष्टी दूर करतो.

यो जात इति सूक्तेन सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् । गणानामिति सूक्तेन स्निग्धमाप्नोत्यनुत्तमं ।। २५९.

'यो जात' या सूक्ताने तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो. 'गणानाम्' या सूक्ताने त्याला सर्वोच्च आणि टिकणारे प्रेम मिळते.

यो मे राजन्नितीमांन्तु दुःस्वप्नशमनीमृचं । अध्वनि प्रस्थितो यस्तु पश्येच्छत्रुं समुत्थितं ।। २५९.

जो माणूस 'यो मे राजन्' हा मंत्र वाईट स्वप्न दूर करण्यासाठी म्हणतो, प्रवासाला निघताना किंवा शत्रू समोर उभा राहिला असता—

अप्रसस्तं प्रशस्तं वा कुविदङ्ग इमं जपेत् । द्वाविंशकं जपन् सूक्तमाध्यात्मिकमनुत्तमं ।। २५९.

परिस्थिती अनुकूल असो वा नसो, त्याने हा मंत्र म्हणावा. बायावींसाठी सर्वोत्तम असा दोनवीसावा सूक्त तो म्हणावा.

पर्वसु प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते । कृणुष्वेति जपन् सूक्तं जुह्वदाज्यं समाहितः ।। २५९.

जो माणूस नेहमी पवित्र राहतो आणि पर्वकाळी पूजा करतो, त्याला हवी ती फळे मिळतात. 'कृणुष्व' हा सूक्त म्हणत, तो एकाग्रतेने तुपाचा होम करावा.

अरातीनां हरेत् प्राणान् रक्षांस्यपि विनाशयेत् । उपतिष्ठेत् स्वयं वह्निं परित्यचा दिने दिने ।। २५९.

तो शत्रूंचे प्राण घेतो आणि राक्षसांचा नाश करतो. त्याने स्वतः अग्नीची पूजा करावी आणि दररोज त्याग करावा.

तं रक्षति स्वयं वह्निर्व्विश्वतो विश्वतोमुखः । हंसः शुचिः सदित्येतच्छुचिरीक्षेद्दिवाकरं ।। २५९.

तो अग्नी सर्व दिशांनी त्याचे रक्षण करतो. 'हंसः शुचिः' हा मंत्र म्हणत, तो शुद्ध आणि तेजस्वी सूर्याकडे पाहावा.

कृषिं प्रपद्यमानस्तु स्थालीपाकं यथाविधि । जुहुयात् क्षेत्रमध्ये तु स्वनीस्वाहास्तु पञ्चभिः ।। २५९.

शेती करताना, योग्य पद्धतीने शेताच्या मध्यभागी स्थालीपाकाचा यज्ञ करावा आणि पाच वेळा 'स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी.

इन्द्राय च मरुद्‌ब्यस्तु पर्ज्जन्याय भगाय च । यथालिङ्गन्तु विहरेल्लाङ्गलन्तु कृषीबलः ।। २५९.

इंद्र, मरुत, पर्जन्य आणि भग यांना योग्य प्रकारे मान देत, शेतकरी नांगर हलवावा.

युक्तो धान्याय सीतायै सुनासीरमथोत्तरं । गन्धमाल्यैर्नमस्कारैर्यजेदेताश्च देवताः ।। २५९.

धान्यासाठी आणि सीतेसाठी, नीट तयार केलेल्या सरीत, सुगंध, फुलं आणि नमस्कार याने त्या देवतांची पूजा करावी.

प्रवापने प्रलवने खलसीतापहारयोः । अमोघङ्गर्म्म भवति वर्द्धते सर्व्वदा कृषिः ।। २५९.

पेरणी, झाकण आणि सरीचे रक्षण करताना, हा विधी अचूक ठरतो आणि शेती नेहमी भरभराटीला येते.

समुद्रादिति सूक्तेन कामानाप्नोति पावकात् । विश्वानर इति द्वाभ्यां य ऋग्भ्यां वह्निमर्हति ।। २५९.

'समुद्र' या सूक्ताने तो अग्नीकडून इच्छा पूर्ण करतो. 'विश्वानर' या दोन ऋचांनी तो अग्नीला पात्र ठरतो.

स तरत्यापदः सर्व्वा यशः प्राप्नोति चाक्षयं । विपुलां श्रियमाप्नोति जयं प्राप्नोत्यनुत्तमं ।। २५९.

जो हा स्तोत्राचा जप करतो, तो सर्व संकटांवर मात करतो, त्याला कधीही न संपणारी कीर्ती मिळते, विपुल संपत्ती मिळते आणि श्रेष्ठ विजय प्राप्त होतो.

. अग्ने त्वमिति च स्तुत्वा धनमाप्नोति वाञ्छितं । प्रजाकामो जपेन्नित्यं वरुणदैवतत्रयं ।। २५९.

'अग्ने, तूच' असे म्हणून स्तुती केल्यास इच्छित धन मिळते; ज्याला संतती हवी असेल त्याने नेहमी वरुणाच्या तीन ऋचा जपाव्यात.

स्वस्त्या त्रयं जपेत् प्रातः सदा स्वस्त्ययनं महत् । स्वस्ति पन्था इति प्रोच्य स्वस्तिमान् व्रजतेऽध्वनि ।। २५९.

कल्याणासाठी, सकाळी तीन ऋचा जपाव्यात; नेहमीच मोठे कल्याण मिळते. 'मार्ग शुभ असो' असे म्हणून, तो सुखरूप प्रवास करतो.

विजीगीषुर्वनस्पते शत्रणां व्याधितं भवेत् । स्त्रिया गर्भप्रमूढाया गर्भमोक्षणमुत्तमं ।। २५९.

जो जिंकायची इच्छा ठेवतो त्याने 'वनस्पतीच्या अधिपती' या मंत्राचा जप करून शत्रूंचा नाश करावा; ज्या स्त्रीला गर्भधारणेत अडथळा आहे तिला उत्तम प्रसूती होते.

अच्छावदेति सूक्तञ्च वृष्टिकामः प्रयोजयेत् । निराहारः क्लिन्नवासा न चिरेण प्रवर्षति ।। २५९.

पाऊस हवाय असेल तर 'अच्छावदत' हे सूक्त वापरावे; उपवास करून ओले वस्त्र घालावे, आणि लवकरच पाऊस पडतो.

मनसः काम इत्येतां पशुकामो नरो जपेत् । कर्द्दमेन इति स्नायात्प्रजाकामः शुचिव्रतः ।। २५९.

जो पशुधनाची इच्छा करतो त्याने 'मनसः काम' हा मंत्र जपावा; संतती हवी असेल तर शुद्ध व्रत पाळून 'कर्दमेन' म्हणत स्नान करावे.

अश्वपूर्वा इति स्नायाद्राज्यकामस्तु मानवः । रोहिते चर्म्मणि स्नायात् ब्राह्मणस्तु यथाविधि ।। २५९.

राज्यसत्ता हवी असेल तर 'अश्वपूर्वा' म्हणत स्नान करावे; ब्राह्मणाने योग्य पद्धतीने लाल कातडीवर स्नान करावे.

राजा चर्म्मणि वैयाघ्रे छागे वैश्यस्तथैव च । दशसाहस्रिको होमः प्रत्येकं परिकीर्त्तितः ।। २५९.

राजाने वाघाच्या कातडीवर, तर वैश्याने शेळीच्या कातडीवर स्नान करावे; प्रत्येक होम दहा हजाराचा फल देतो असे सांगितले आहे.

आगार इति सूक्तेन गोष्ठे गां लोकमातरं । उपतिष्ठेद् व्रजेच्चैव यदिच्छेत्ताः सदाक्षयाः ।। २५९.

'आगार' या सूक्ताने गायीला, जी जगाची आई आहे, गोठ्यात आणि चरण्यात पुजावे, जर अखंड संपत्ती हवी असेल.

उपेतितिसृभी राज्ञो दुन्दुभिमभिमन्त्रयेत् । तेजो बलञ्ज प्राप्नोति शत्रुञ्चैव नियच्छति ।। २५९.

तीन ऋचांनी जवळ जाऊन, राजाने रणडंका अभिमंत्रित करावा; त्यामुळे तेज, बळ मिळते आणि शत्रूवर नियंत्रण मिळवता येते.

जमूतमृक्तेन तथा सेनाङ्गान्यभिमन्त्रयेत् । यधा लिङ्गं ततो राजा विनिहन्ति रणे रिपून् ।। २५९.

मेघाच्या रसाने तसेच सैन्याच्या विभागांना अभिमंत्रित करावे; जसे चिन्ह असेल तसे राजा रणात शत्रूंचा नाश करतो.

आग्नेयेति त्रिभिः सूक्तैर्धनमाप्नोति चाक्षयं । अमीवहेति सूक्तेन भूतानि स्थापयेन्निशि ।। २५९.

अग्नीच्या तीन सूक्तांनी अखंड धन मिळते; 'अमीवाह' या सूक्ताने रात्री सर्व जीवांना स्थिर करता येते.

संबाधे विषमे दुर्गे बन्धो वा निर्गतः क्कचित् । पलायन् वा गृहीतो वा सूक्तमेतत्तथा जपेत् ।। २५९.

गर्दीत, कठीण प्रसंगी, किल्ल्यात, किंवा कुठेही बांधले गेले असता, पळताना किंवा पकडले गेले असता, हे सूक्त जपावे.

त्रिरात्रं नियतोपोष्य श्रापयेत् पायसञ्चरुं । तेनाहुतिशतं पूर्णं जुहुयात् त्र्यम्बकेत्यृचा ।। २५९.

तीन रात्र संयमाने उपवास करून, पायसाचा शंभर आहुती 'त्र्यंबक' ऋचांनी द्याव्यात.