अग्निपुराणम्

आपनः शोशुचदिति स्तुत्वा मध्ये दिवाकरं । यथा मुञ्चति चेषीकां तथा पापं प्रमुञ्चति ।। २५९.

'आपनः शोषुचद्' या मंत्राने मध्यान्ही सूर्याचे स्तवन केल्यास, जसे सूर्य आपली किरणे टाकतो तसे पापही निघून जाते.

जातवेदस इत्येतज्जपेत् स्वस्त्ययनं पथि । भयैर्व्विमुच्यते सर्व्वः स्वस्तिमानाप्नुयात् गृहान् ।। २५९.

'जातवेदस' या मंत्राचा जप प्रवासात केल्यास शुभता मिळते; सर्व भयातून मुक्त होऊन घरी सुख-समाधान मिळते.

व्युष्टायाञ्च तथा रात्र्यामेतद्‌दुःस्वप्ननाशनं । प्रमन्दिनेति सूयन्त्या जपेद्‌गर्भविमोचनं ।। २५९.

प्रभात आणि रात्री या मंत्राचा जप केल्याने वाईट स्वप्नांचा नाश होतो; 'प्रमन्दिनेति सूयन्त्या' या मंत्राने गर्भातून मुक्ती मिळते.

जपन्निन्द्रमिति स्नातो वै श्वदेवन्तु सप्तकं । मुञ्चत्याज्यं तथा जुह्वत् सकलं किल्विषं नरः ।। २५९.

'इन्द्रम्' हा मंत्र स्नान करताना, आणि 'श्वदेव' या सात ऋचा जपाव्यात; तूप अर्पण केल्याने मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो.

इमामिति जपन् शश्वत् कामानाप्नोत्यभीप्सितान् । मानस्तोक इति द्वाभ्यां त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।। २५९.

'इमाम्' या मंत्राचा जप केल्याने नेहमी इच्छित कामना पूर्ण होतात; 'मानस्तोका' या दोन सूक्तांचा, तीन रात्री उपवास करून, शुद्धतेने जप करावा.

औडुम्बरीश्च जुहुयात्समिधश्चाज्यसंस्कृताः । छित्त्वा सर्व्वान्मृत्युपाशान् जीवेद्रोगविवर्जितः ।। २५९.

उदुंबराच्या समिधा व तुपात संस्कारित लाकूड अर्पण करावे; त्यामुळे सर्व मृत्यूच्या बंधनांपासून मुक्त होऊन, रोगरहित आयुष्य मिळते.

ऊद्‌र्ध्ववाहुरनेनैव स्तुत्वा शम्भुं तथैव च । मानस्तोकेति च ऋचा शिखाबन्धे कृते नरः ।। २५९.

'ऊर्ध्ववाहु' या मंत्राने शंभूचे तसेच स्तवन करावे, आणि 'मानस्तोका' या ऋचेचा जप शिखा बांधताना करावा; अशा पुरुषाला—

अधृष्यः सर्वभूतानां जायते संशयं विना । चित्रमित्युपतिष्ठेत त्रिसन्ध्यं भास्करं तथा ।। २५९.

जो माणूस दिवसातील तिन्ही संध्याकाळी सूर्याची भक्ती करतो, तो सर्व प्राण्यांमध्ये अजिंक्य होतो आणि त्याच्या मनात कधीच शंका राहत नाही. सूर्याला अद्भुत मानून तो नेहमी पूजन करावा.

समित्‌पाणिर्नरो नित्यमीप्सितं धनमाप्नुयात् । अथ स्वप्नेति च जपन् प्रातर्मध्यन्दिने दिने ।। २५९.

जो माणूस हातात समिधा घेऊन नेहमी पूजा करतो, त्याला हवे ते धन मिळते. तसेच, तो 'अथ स्वप्न' हा मंत्र रोज सकाळी आणि दुपारी म्हणत राहावा.

दुःस्वप्नञ्चार्द्दते कृत्स्नं भोजनञ्चाप्नुयाच्छुभम् । उभे पुमानिति तथा रक्षोघ्नः परिकीर्त्तितः ।। २५९.

तो माणूस सर्व वाईट स्वप्नांवर मात करतो आणि शुभ अन्न मिळवतो. 'उभे पुमान' हा मंत्र म्हणताना तो राक्षसांचा नाश करणारा म्हणून ओळखला जातो.

उभे वासा इति ऋचो जपन् कामानवाप्नुयात् । न सागान्निति च जपन् मुच्यते चाततायिनः ।। २५९.

'उभे वासा' हा ऋचा म्हणताना, तो आपल्या सर्व इच्छा पूर्ण करतो. 'ना सागान्' हा मंत्र म्हणताना, तो शत्रूंच्या त्रासातून मुक्त होतो.

कया शुभेति च जपन् जातिश्रैष्ठमवाप्नुयात् । इमन्नृसोममित्येतत् सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् ।। २५९.

'कया शुभे' हा मंत्र म्हणताना, तो उत्तम जन्म मिळवतो. 'इमं नृसोमम' हा मंत्र म्हणताना, तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो.

पितरित्युपतिष्ठेत नित्यमर्थमुपस्थितं । अग्ने नयेति सूक्तेन घृतहोमश्च मार्गगः ।। २५९.

तो माणूस आपल्या गरजांसाठी नेहमी पितरांची पूजा करावी. 'अग्ने नय' या सूक्ताने आणि तुपाचा होम करून, तो योग्य मार्गावर चालतो.

वीरान्नयमवाप्नोति सुश्लोकं यो जपेत् सदा। सङ्कतो नेति सूक्तेन विषान् सर्व्वान् व्यपोहति ।। २५९.

जो नेहमी 'वीरान् नयम्' हा मंत्र म्हणतो, त्याला कीर्ती मिळवणारी संतती होते. 'संकटो नेति' या सूक्ताने तो सर्व विषारी गोष्टी दूर करतो.

यो जात इति सूक्तेन सर्व्वान् कामानवाप्नुयात् । गणानामिति सूक्तेन स्निग्धमाप्नोत्यनुत्तमं ।। २५९.

'यो जात' या सूक्ताने तो सर्व इच्छा पूर्ण करतो. 'गणानाम्' या सूक्ताने त्याला सर्वोच्च आणि टिकणारे प्रेम मिळते.

यो मे राजन्नितीमांन्तु दुःस्वप्नशमनीमृचं । अध्वनि प्रस्थितो यस्तु पश्येच्छत्रुं समुत्थितं ।। २५९.

जो माणूस 'यो मे राजन्' हा मंत्र वाईट स्वप्न दूर करण्यासाठी म्हणतो, प्रवासाला निघताना किंवा शत्रू समोर उभा राहिला असता—

अप्रसस्तं प्रशस्तं वा कुविदङ्ग इमं जपेत् । द्वाविंशकं जपन् सूक्तमाध्यात्मिकमनुत्तमं ।। २५९.

परिस्थिती अनुकूल असो वा नसो, त्याने हा मंत्र म्हणावा. बायावींसाठी सर्वोत्तम असा दोनवीसावा सूक्त तो म्हणावा.

पर्वसु प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते । कृणुष्वेति जपन् सूक्तं जुह्वदाज्यं समाहितः ।। २५९.

जो माणूस नेहमी पवित्र राहतो आणि पर्वकाळी पूजा करतो, त्याला हवी ती फळे मिळतात. 'कृणुष्व' हा सूक्त म्हणत, तो एकाग्रतेने तुपाचा होम करावा.

अरातीनां हरेत् प्राणान् रक्षांस्यपि विनाशयेत् । उपतिष्ठेत् स्वयं वह्निं परित्यचा दिने दिने ।। २५९.

तो शत्रूंचे प्राण घेतो आणि राक्षसांचा नाश करतो. त्याने स्वतः अग्नीची पूजा करावी आणि दररोज त्याग करावा.

तं रक्षति स्वयं वह्निर्व्विश्वतो विश्वतोमुखः । हंसः शुचिः सदित्येतच्छुचिरीक्षेद्दिवाकरं ।। २५९.

तो अग्नी सर्व दिशांनी त्याचे रक्षण करतो. 'हंसः शुचिः' हा मंत्र म्हणत, तो शुद्ध आणि तेजस्वी सूर्याकडे पाहावा.

कृषिं प्रपद्यमानस्तु स्थालीपाकं यथाविधि । जुहुयात् क्षेत्रमध्ये तु स्वनीस्वाहास्तु पञ्चभिः ।। २५९.

शेती करताना, योग्य पद्धतीने शेताच्या मध्यभागी स्थालीपाकाचा यज्ञ करावा आणि पाच वेळा 'स्वाहा' म्हणत आहुती द्यावी.

इन्द्राय च मरुद्‌ब्यस्तु पर्ज्जन्याय भगाय च । यथालिङ्गन्तु विहरेल्लाङ्गलन्तु कृषीबलः ।। २५९.

इंद्र, मरुत, पर्जन्य आणि भग यांना योग्य प्रकारे मान देत, शेतकरी नांगर हलवावा.

युक्तो धान्याय सीतायै सुनासीरमथोत्तरं । गन्धमाल्यैर्नमस्कारैर्यजेदेताश्च देवताः ।। २५९.

धान्यासाठी आणि सीतेसाठी, नीट तयार केलेल्या सरीत, सुगंध, फुलं आणि नमस्कार याने त्या देवतांची पूजा करावी.

प्रवापने प्रलवने खलसीतापहारयोः । अमोघङ्गर्म्म भवति वर्द्धते सर्व्वदा कृषिः ।। २५९.

पेरणी, झाकण आणि सरीचे रक्षण करताना, हा विधी अचूक ठरतो आणि शेती नेहमी भरभराटीला येते.

समुद्रादिति सूक्तेन कामानाप्नोति पावकात् । विश्वानर इति द्वाभ्यां य ऋग्भ्यां वह्निमर्हति ।। २५९.

'समुद्र' या सूक्ताने तो अग्नीकडून इच्छा पूर्ण करतो. 'विश्वानर' या दोन ऋचांनी तो अग्नीला पात्र ठरतो.

स तरत्यापदः सर्व्वा यशः प्राप्नोति चाक्षयं । विपुलां श्रियमाप्नोति जयं प्राप्नोत्यनुत्तमं ।। २५९.

जो हा स्तोत्राचा जप करतो, तो सर्व संकटांवर मात करतो, त्याला कधीही न संपणारी कीर्ती मिळते, विपुल संपत्ती मिळते आणि श्रेष्ठ विजय प्राप्त होतो.

. अग्ने त्वमिति च स्तुत्वा धनमाप्नोति वाञ्छितं । प्रजाकामो जपेन्नित्यं वरुणदैवतत्रयं ।। २५९.

'अग्ने, तूच' असे म्हणून स्तुती केल्यास इच्छित धन मिळते; ज्याला संतती हवी असेल त्याने नेहमी वरुणाच्या तीन ऋचा जपाव्यात.

स्वस्त्या त्रयं जपेत् प्रातः सदा स्वस्त्ययनं महत् । स्वस्ति पन्था इति प्रोच्य स्वस्तिमान् व्रजतेऽध्वनि ।। २५९.

कल्याणासाठी, सकाळी तीन ऋचा जपाव्यात; नेहमीच मोठे कल्याण मिळते. 'मार्ग शुभ असो' असे म्हणून, तो सुखरूप प्रवास करतो.

विजीगीषुर्वनस्पते शत्रणां व्याधितं भवेत् । स्त्रिया गर्भप्रमूढाया गर्भमोक्षणमुत्तमं ।। २५९.

जो जिंकायची इच्छा ठेवतो त्याने 'वनस्पतीच्या अधिपती' या मंत्राचा जप करून शत्रूंचा नाश करावा; ज्या स्त्रीला गर्भधारणेत अडथळा आहे तिला उत्तम प्रसूती होते.