अग्निपुराणम्

गायत्र्या दशसाहस्रो जपो नक्ताशिनो द्विज । बहुस्नातस्य तत्रैव सर्वकल्पमनाशनः ।। २५९.

जो ब्राह्मण रात्री उपवास करून, वारंवार स्नान करून, गायत्रीचा दहा हजार वेळा जप करतो, त्याला सर्व विधींचे फळ मिळते, अन्नाशिवायही.

दशायुतानि जप्त्वाऽथ हविष्याशी स मुक्तिभाक् । प्रणवो हि परं ब्रह्म तज्जपः सर्वपापहा ।। २५९.

दहा हजार वेळा जप करून, केवळ हविष्य अन्न खाल्ल्यास तो मोक्ष प्राप्त करतो; कारण प्रणव म्हणजेच परब्रह्म, त्याचा जप सर्व पापे नष्ट करतो.

ओंकारशतकजप्तन्तु नाभिमात्रोदके स्थितः जलं पिवेत् स सर्वेस्तु पापैर्वै विप्रमुच्यते ।। २५९.

नाभीपर्यंत पाण्यात उभा राहून, 'ॐ' शंभर वेळा जप करून ते पाणी प्यायल्यास, सर्व पापांपासून मुक्ती मिळते.

मात्रात्रयं त्रयो वेदास्त्रयो देवास्त्रयोऽग्नयः । महाव्याहृतयः सप्त लोका होमोऽखिलाघहा ।। २५९.

तीन मात्रा, तीन वेद, तीन देव, तीन अग्नी, सात महाव्याहृती, सात लोक — या सर्वांचे होम केल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.

गायत्री परमा जाप्या महाव्याहृतयस्तथा । अन्तर्ज्जले तथा रामप्रोक्तश्चैवाघमर्षणः ।। २५९.

गायत्री हा सर्वश्रेष्ठ जप आहे, तसेच महाव्याहृतीही; पाण्यात, रामाने सांगितलेल्या प्रकारे, अघमर्षण सूक्तही जपावे.

अग्निमीले पुरोहितं सूक्तोऽयं वह्निदैवतः । शिरसा धारयन् वह्निं यो जपेत्परिवत्सरम् ।। २५९.

'अग्निमीळे पुरोहितम्' हे सूक्त अग्निदेवतेसाठी आहे; जो वर्षभर डोक्यावर अग्नी धारण करून हे जपतो, त्याला त्याचे फळ मिळते.

होमं त्रिषवणं भैक्ष्यमनग्निज्चवलनञ्चरेत् । अतः परमृचः सप्त वाय्वाद्या याः प्रकीर्त्तिताः ।। २५९.

तीन वेळा होम करावा, भिक्षा मागावी आणि अग्निविरहित अन्न टाळावे; त्यानंतर, वायूपासून सुरू होणाऱ्या ऋचांपैकी सात ऋचा सांगितल्याप्रमाणे जपाव्यात.

ता जपन् प्रयतो नित्यमिष्टान् कामान् समश्नुते । मेधाकामो जपेन्नित्यं सदसन्यमितित्यृचम् ।। २५९.

या ऋचा भक्तीने रोज जपल्यास इच्छित सुख मिळते; बुद्धी हवी असेल तर 'सदसन्न्यमिति' ही ऋचा नेहमी जपावी.

अन्वयो यन्निमाः प्रोक्ताः नवर्चो मृत्युनाशनाः । शुनःशेफमृषिं बद्धः सन्निरुद्धोऽथ वा२ जपेत् ।। २५९.

अन्वय आणि अर्थ सांगितलेल्या या नव ऋचा मृत्यू नष्ट करतात; शुनःशेप ऋषीने जसे जपले, तसे जपावे, जरी बांधलेले किंवा अडवलेले असले तरी.

मुच्यते सर्वपापेभ्यो गदी वाप्यगदो भवेत् । य इच्छेच्छाश्वतं कामं मित्रं प्राज्ञं पुरन्दरं ।। २५९.

जो कोणी शाश्वत, प्रिय, बुद्धिमान मित्र पुरंदराची इच्छा करतो, तो पापी असो वा निरोगी, सर्व पापांपासून मुक्त होतो.

ऋग्भिः षोड़शभिः कुर्य्यादिन्द्रस्येति दिने दिने । हिहण्यस्तूपमित्येतज्जपन् शत्रून् प्रबाधते ।। २५९.

रोज इंद्रासाठी ऋग्वेदातील सोळा ऋचा म्हणाव्यात आणि 'हिहण्यस्तूपम्' हा मंत्र जपावा, त्यामुळे शत्रूंचा पराभव होतो.

क्षेमी भवति चाध्वानो ये ते पन्था जपन् नरः । रौद्रीभिः षड्‌भिरीशानं स्तूयाद् यो वै दिने दिने ।। २५९.

जो पुरुष दररोज रौद्र स्वरूपाच्या सहा ऋचा ईशानाचे स्तवन करतो, त्याच्या प्रवासातील वाटा सुरक्षित होतात.

चरुं वा कल्पयेद्रौद्रं तस्यशान्तिः पराभवेत् । उदित्युदन्तमादित्यमुपतिष्ठन् दिने दिने ।। २५९.

किंवा रौद्र चरू तयार करून, रोज उगवत्या आणि मावळत्या सूर्याची पूजा केल्यास त्याला अत्युच्च शांती मिळते.

क्षिपेज्जलाञ्जलीन् सप्त मनोदुःखविनाशनं । द्विषन्तमित्यथार्द्धर्च्चं यद्विप्रान्तं जपन् स्मरेत् ।। २५९.

सात वेळा पाण्याचे अंजली अर्पण करावेत, जे मनातील दुःख दूर करतात. 'द्विषन्तम्' आणि अर्ध ऋचा म्हणत, ऋषींनी सांगितलेले स्मरण करावे.

आगस्कृत् सप्तरात्रेण विद्वेषमधिगच्छति । आरोग्यकामी रोगी वा प्रस्कन्नस्योत्तमं जपेत् ।। २५९.

जे पाप केले असेल, त्याचे निवारण सात रात्रींमध्ये होते. आरोग्याची इच्छा असो वा आजारी असो, पतितांसाठी श्रेष्ठ मंत्र जपावा.

उत्तमस्तस्य चार्द्धर्च्चो जपेद्वै विविधासने । उदयत्यायुरक्ष्यय्यं तेजो मध्यन्दिने जपेत् ।। २५९.

तो पुरुष विविध आसनात श्रेष्ठ अर्ध ऋचा म्हणावा. सूर्य उगवतांना आणि मध्यान्ही जप केल्यास, त्याला अक्षय आयुष्य व तेज मिळते.

अस्तं प्रतिगते सूर्य्ये द्विषन्तं प्रतिबाधते । न वयश्चेति सूक्तानि जपन् शत्रून्नियच्छति ।। २५९.

सूर्य मावळताना 'द्विषन्तम्' म्हणल्याने शत्रू दूर होतात; 'न वयश्' या सूक्तांचा जप केल्याने शत्रूंवर नियंत्रण मिळते.

. एकाद्श सुपर्णस्य सर्व्वकामान्विनिर्द्दिशेत् । आद्यात्मिकी कइत्येता जपन्मोक्षमवाप्नुयात् ।। २५९.

सुपर्णाच्या अकरा ऋचा म्हणल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात; या आत्म्याशी संबंधित म्हणून जपल्यास मोक्ष प्राप्त होतो.

आ नो भद्रा इत्यनेन दीर्घमायुरबाप्नुयात् । त्वं सीमेति च सूक्तेन नवं पश्येन्निशाकरं ।। २५९.

'आ नो भद्राः' या मंत्राने दीर्घायुष्य मिळते; 'त्वं सीम' या सूक्ताने नवीन चंद्रदर्शन होते.

उपतिष्ठेत् समित्पाणिर्व्वासांस्याप्नोत्यसंशयं । आयुरीप्सन्निममिति कौत्स सूक्तं सदा जपे ।। २५९.

हातात समिध घेऊन उपासना केल्यास नक्की वस्त्रप्राप्ती होते; आयुष्याची इच्छा असेल तर 'इमम्' हे कौत्स सूक्त नेहमी जपावे.

आपनः शोशुचदिति स्तुत्वा मध्ये दिवाकरं । यथा मुञ्चति चेषीकां तथा पापं प्रमुञ्चति ।। २५९.

'आपनः शोषुचद्' या मंत्राने मध्यान्ही सूर्याचे स्तवन केल्यास, जसे सूर्य आपली किरणे टाकतो तसे पापही निघून जाते.

जातवेदस इत्येतज्जपेत् स्वस्त्ययनं पथि । भयैर्व्विमुच्यते सर्व्वः स्वस्तिमानाप्नुयात् गृहान् ।। २५९.

'जातवेदस' या मंत्राचा जप प्रवासात केल्यास शुभता मिळते; सर्व भयातून मुक्त होऊन घरी सुख-समाधान मिळते.

व्युष्टायाञ्च तथा रात्र्यामेतद्‌दुःस्वप्ननाशनं । प्रमन्दिनेति सूयन्त्या जपेद्‌गर्भविमोचनं ।। २५९.

प्रभात आणि रात्री या मंत्राचा जप केल्याने वाईट स्वप्नांचा नाश होतो; 'प्रमन्दिनेति सूयन्त्या' या मंत्राने गर्भातून मुक्ती मिळते.

जपन्निन्द्रमिति स्नातो वै श्वदेवन्तु सप्तकं । मुञ्चत्याज्यं तथा जुह्वत् सकलं किल्विषं नरः ।। २५९.

'इन्द्रम्' हा मंत्र स्नान करताना, आणि 'श्वदेव' या सात ऋचा जपाव्यात; तूप अर्पण केल्याने मनुष्य सर्व पापांतून मुक्त होतो.

इमामिति जपन् शश्वत् कामानाप्नोत्यभीप्सितान् । मानस्तोक इति द्वाभ्यां त्रिरात्रोपोषितः शुचिः ।। २५९.

'इमाम्' या मंत्राचा जप केल्याने नेहमी इच्छित कामना पूर्ण होतात; 'मानस्तोका' या दोन सूक्तांचा, तीन रात्री उपवास करून, शुद्धतेने जप करावा.

औडुम्बरीश्च जुहुयात्समिधश्चाज्यसंस्कृताः । छित्त्वा सर्व्वान्मृत्युपाशान् जीवेद्रोगविवर्जितः ।। २५९.

उदुंबराच्या समिधा व तुपात संस्कारित लाकूड अर्पण करावे; त्यामुळे सर्व मृत्यूच्या बंधनांपासून मुक्त होऊन, रोगरहित आयुष्य मिळते.

ऊद्‌र्ध्ववाहुरनेनैव स्तुत्वा शम्भुं तथैव च । मानस्तोकेति च ऋचा शिखाबन्धे कृते नरः ।। २५९.

'ऊर्ध्ववाहु' या मंत्राने शंभूचे तसेच स्तवन करावे, आणि 'मानस्तोका' या ऋचेचा जप शिखा बांधताना करावा; अशा पुरुषाला—

अधृष्यः सर्वभूतानां जायते संशयं विना । चित्रमित्युपतिष्ठेत त्रिसन्ध्यं भास्करं तथा ।। २५९.

जो माणूस दिवसातील तिन्ही संध्याकाळी सूर्याची भक्ती करतो, तो सर्व प्राण्यांमध्ये अजिंक्य होतो आणि त्याच्या मनात कधीच शंका राहत नाही. सूर्याला अद्भुत मानून तो नेहमी पूजन करावा.

समित्‌पाणिर्नरो नित्यमीप्सितं धनमाप्नुयात् । अथ स्वप्नेति च जपन् प्रातर्मध्यन्दिने दिने ।। २५९.

जो माणूस हातात समिधा घेऊन नेहमी पूजा करतो, त्याला हवे ते धन मिळते. तसेच, तो 'अथ स्वप्न' हा मंत्र रोज सकाळी आणि दुपारी म्हणत राहावा.