अग्निपुराणम्

एभिश्च व्यवहर्त्तां यः स दाप्यो दममुत्तमं । विषाग्निदां पतिगुरुविप्रापत्यप्रमापिणीं ।। २२७.

या सर्व प्रकारांनी वागणाऱ्याला सर्वात मोठा दंड द्यावा; तसेच विष, आग देणाऱ्याला किंवा पती, गुरू, ब्राह्मण किंवा मुलाचे प्राण घेणाऱ्यालाही.

विकर्णकरनासौष्ठीं कृत्वा गोभिः प्रवासयेत् । क्षेत्रवेश्मग्रामवनविदारकास्तथा नराः ।। २२७.

जो कान, नाक किंवा बोटे कापतो, त्याला गायींसह देशातून हाकलावे; आणि जे शेत, घर, गाव किंवा जंगल उद्ध्वस्त करतात, त्यांनाही तसेच करावे.

राजपत्न्यभिगामी च दग्धव्यास्तु कटाग्निना । ऊनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनं ।। २२७.

राजपत्नीला स्पर्श करणाऱ्याला चितेच्या आगीत जाळावे; आणि जो राजाज्ञा कमी किंवा जास्त लिहितो, त्यालाही दंड द्यावा.

पारजायिकचौरौ च मुञ्चतो मण्ड उत्तमः । राजयानासनारोढ्‌र्दण्ड उत्तमसाहसः ।। २२७.

पुन्हा पुन्हा चोरी करणाऱ्या चोराला सोडणाऱ्याला सर्वात मोठा दंड द्यावा; आणि राजाच्या रथावर किंवा आसनावर बसणाऱ्यालाही तसाच दंड द्यावा.

यो मन्येताजितोऽस्मीति न्यायेनापि पराजितः । तमायान्तं पराजित्य६ दण्डयेद्‌ द्विगुणं दमं ।। २२७.

जो न्यायाने हरल्यावरही 'मी हरलो नाही' असे समजतो आणि पुन्हा वाद घालायला येतो, त्याला दुप्पट दंड द्यावा.

आह्वानकारी बध्यः स्यादनाहूतमथाह्वयन् । दाण्डिकस्य च यो हस्तादभिमुक्तः पलायते ।। २२७.

जो द्वंद्वयुद्धासाठी आवाहन करतो, त्याला बांधावे. तसेच, ज्याला बोलावले नाही, पण तो स्वतःहून आवाहन करतो, त्यालाही बांधावे. आणि अधिकारीाच्या हातातून सुटून जो पळून जातो, त्यालाही बांधावे.

पुष्कर उवाच यदा मन्येत नृपतिराक्रन्देन बलीयसा । पार्ष्णिग्राहोऽभिभूतो मे तदा यात्रां प्रयोजयेत् ।। २२८.

पुष्कर म्हणाला: जेव्हा राजा मोठ्या आक्रोशामुळे शत्रूने आपल्या मागील फळीवर विजय मिळवला आहे असे मानतो, तेव्हा त्याने मोहिम सुरू करावी.

पुष्टा योधा भृता भृत्याः प्रभूतञ्च बलं मम । मूलरक्षासमर्थोऽस्मि तैर्गत्वा१ शिविरे व्रजेत् ।। २२८.

माझे सैनिक बलवान आहेत, नोकरांना वेतन दिले आहे, माझ्या सैन्यात भरपूर ताकद आहे; मी मुळ ठिकाण सुरक्षित ठेवू शकतो. त्यांच्या सोबत जाऊन छावणीत प्रवेश करावा.

शत्रोर्वा व्यसने यायात् दैवाद्यैः पीडितं परं । भूकम्पो यान्दिशं याति याञ्च केतुर्व्यदूषयत् ।। २२८.

शत्रू संकटात असताना, किंवा त्याच्यावर दैवाने आपत्ती ओढवली असताना, भूकंप झाला असता, ध्वज फाटला असता किंवा अपशकुन दिसला असता, पुढे जावे.

शरीरस्फुरणे धन्ये तथा सुस्वप्नदर्शने ।। २२८.

शरीरात शुभ स्पंदन झाले किंवा चांगला स्वप्न पडला, तेव्हा.

निमित्ते शकुने धन्ये जाते शत्रुपुरं व्रजेत् । पदातिनागबहुलां सेनां प्रावृषि योजयेत् ।। २२८.

शुभ शकुन किंवा शुभ पक्षी दिसला असता, शत्रूच्या नगरात प्रवेश करावा; पावसाळ्यात पायदळ आणि हत्ती असलेली सेना पाठवावी.

सेना पदातिबहुला शत्रून् जयति सर्वदा । अङ्गदक्षिणभागे तु शस्तं प्रस्फुरणं भवेत् ।। २२८.

पायदळ असलेली सेना नेहमी शत्रूंवर विजय मिळवते; अंगाच्या उजव्या बाजूला स्पंदन झाले तर ते शुभ असते.

न शस्तन्तु तथा वामे पृष्ठस्य हृदयस्य च । लाञ्छनं पिटकञ्चैव विज्ञेयं स्फुरणं तथा ।। २२८.

पण डाव्या बाजूला, पाठीवर किंवा हृदयावर स्पंदन झाले तर ते शुभ नसते; शरीरावर कुठेही डाग किंवा गाठी, तसेच स्पंदन, ओळखावे.

पुष्कर उवाच स्वप्नं शुभाशुभं वक्ष्ये दुःस्वप्नहरणन्तथा । नाभिं विनान्यत्र गात्रे तृणवृक्षसमुद्भवः ।। २२९.

पुष्कर म्हणाला: मी शुभ आणि अशुभ स्वप्न सांगतो, तसेच वाईट स्वप्न दूर करण्याचे उपायही. नाभी सोडून, शरीराच्या कुठल्याही भागावर गवत किंवा झाड उगवले तर.

चूर्णनं मूद्‌र्ध्नि कांस्यानां मुण्डनं नग्नता तथा । मलिनाम्बरधारित्वमभ्यङ्गः पङ्कदिग्धता ।। २२९.

डोक्यावर दळणे, तांब्याच्या भांड्यांचे मुंडन करणे, डोके मुंडणे, नग्न राहणे, मळकट कपडे घालणे, अंगाला तेल लावणे आणि चिखलाने माखलेले असणे.

उच्चात् प्रपतनञ्चैव विवाहो गीतमेव च । तन्त्रीवाद्यविनोदश्च दालारोहणमेव च ।। २२९.

उंचावरून पडणे, लग्न करणे, गाणे, तंतुवाद्य वाजवून आनंद घेणे आणि फांदीवर चढणे.

अर्जनं पद्मलोहानां सर्पाणामथ मारणं । रक्तपुष्पद्रुमाणाञ्च चण्डालस्य तथैव च ।। २२९.

कमळे किंवा तांबे मिळवणे, साप मारणे, रक्तासारखी फुले येणारी झाडे, आणि चांडाळाशी संबंध येणे.

मातुः प्रवेशो जठरे चितारोहणमेव च । शक्रध्वजाभिपतनं पतनं शशिसूर्य्ययोः ।। २२९.

आईच्या पोटात प्रवेश करणे, चितेवर चढणे, इंद्रध्वजावर पडणे, चंद्र किंवा सूर्यावर पडणे.

दिव्यान्तरीक्षभौमानामुत्पातानाञ्च दर्शनं । देवद्विजातिभूपानां गुरूणाङ्कोप एव च ।। २२९.

देव, आकाशातील किंवा पृथ्वीवरील अद्भुत घटना पाहणे, तसेच देव, ब्राह्मण, राजा किंवा गुरू यांचा राग ओढवणे.

तन्त्रीवाद्यविहीनानां वाद्यानामपि वादनं ।। २२९.

तंतुवाद्यांशिवाय वाद्य वाजवणे, किंवा सूर नसलेली वाद्ये वाजवणे.

स्त्रोतोवहाधोगमनं स्नानं गोमयवारिणा । पङ्कोदकेन च तथा मशीतोयेन वाप्यथ ।। २२९.

ओढ्यात खाली उतरणे, गायीच्या शेणाच्या पाण्याने स्नान करणे, चिखलाच्या पाण्याने किंवा शाईच्या पाण्याने स्नान करणे.

हानिश्चैव स्वगात्राणां विरेको वमनक्रिया ।। २२९.

स्वतःच्या अंगाचा भाग गमावणे, जुलाब होणे किंवा उलटी करणे.

दक्षिणाशाप्रगमनं व्याधिनाभिभवस्तथा । फलानामुपहानिश्च धातूनां भेदनं तथा ।। २२९.

दक्षिण दिशेला जाणे, आजाराने त्रस्त होणे, फळांची हानी होणे आणि धातू तुटणे.

गृहाणाञ्चैव पतनं गृहसम्मार्जनन्तथा । क्रोडा पिशाचक्रव्यादवानरान्त्यनरैरपि ।। २२९.

घरातून पडणे, घर झाडणे, तसेच डुक्कर, भूत, मांसाहारी, माकड किंवा अस्पृश्य लोकांनी उचलले जाणे हे अशुभ आहे.

स्रेहपानावगाहौ च रक्तमाल्यानुलेपनं । इत्यधन्यानि स्वप्नानि तेषामकथनं शुभं ।। २२९.

तेल पिणे, स्नान करणे, रक्ताने माखलेल्या फुलांच्या हार घालणे, अंगाला रक्त लावणे — हे अशुभ स्वप्न आहेत; ते दुसऱ्यांना सांगितल्याने शुभ होते.

भूयश्च स्वपनं तद्वत् कार्य्यं स्नानं द्विजार्च्चनं । तिलैर्होमो हरिब्रह्मशिवार्कगणपूजनं ।। २२९.

अशा स्वप्नानंतर स्नान करावे, ब्राह्मणांची पूजा करावी, तीळांनी होम करावा, तसेच हरि, ब्रह्मा, शिव, सूर्य आणि गणेश यांची पूजा करावी.

तथा स्तुतिप्रपठनं पुंसूक्तादिजपस्तथा । स्वप्नास्तु प्रथमे यामे५ संवत्सरविपाकिनः ।। २२९.

स्तुती म्हणणे आणि पुरुषसूक्त वगैरे जप करणे; रात्रीच्या पहिल्या प्रहरात दिसलेले स्वप्न वर्षभराने फलित होते.

षड्‌भिर्मासैर्द्वितीये तु त्रिभिर्मासैस्त्रियामिकाः । चतुर्थे त्वर्द्धमासेन दशाहादरुणोदये ।। २२९.

दुसऱ्या प्रहरात दिसलेले स्वप्न सहा महिन्यांनी फलित होते; तिसऱ्या प्रहरात तीन महिन्यांनी; चौथ्या प्रहरात पंधरा दिवसांनी किंवा दहा दिवसांनी, सूर्य उगवल्यावर.

एकस्यामथ चेद्रात्रौ शुभं वा यदि वाऽशुभं । पश्चाद् दृष्टस्तु यस्तत्र तस्य पाकं विनिर्दिशेत् ।। २२९.

एका रात्रीत शुभ आणि अशुभ दोन्ही स्वप्न दिसली, तर शेवटी जे स्वप्न दिसले त्यावर फल ठरते.