अग्निपुराणम्

शूद्रादीन् घातयेद्राजा पापान् विप्रान् प्रवासयेत् । महापातकिनां वित्तं वरुणायोपपादयेत् ।। २२७.

राजाने पापी शूद्र व इतरांना ठार मारावे, पण पापी ब्राह्मणांना देशातून हाकलावे; आणि मोठ्या पाप्यांची संपत्ती वरुणाकडे द्यावी.

ग्रामेष्वपि च ये केचिच्चौराणां भक्तदायकाः । भाण्डार कोषदाश्चैव सर्वांस्तानपि घातयेत् ।। २२७.

गावात जे कोणी चोरांना अन्न देतात किंवा त्यांचे सामान सांभाळतात किंवा त्यांचे खजिनदार असतात, अशा सर्वांना देखील राजा ठार मारावा.

राष्ट्रेषु राष्ट्राधिकृतान् सामन्तान् पापिनोहरेत् । सन्धि कृत्वा तु ये चौर्यं रात्रौ कुर्वन्ति कस्तराः ।। २२७.

राज्याच्या अधिकार्‍यांपैकी जे पापी असतात किंवा सीमावर्ती प्रमुख पाप करतात, त्यांना राजा हटवावा; आणि जे लोक करार करूनही रात्री चोरी करतात, ते अत्यंत दुष्ट समजावेत.

तेषां च्छित्वा नृपो हस्तौ तीक्ष्णे शूले निवेशयेत् । तड़ागदेवतागारभेदकान् घातयेन्नृपः ।। २२७.

राजाने अशा लोकांचे हात छाटून त्यांना तीक्ष्ण शुलावर बसवावे; आणि देवळे किंवा देवस्थान फोडणाऱ्यांना ठार मारावे.

समुत्सृजेद्राजमार्गे यस्त्वमेध्यमनापदि । स हि कार्षापणन्दण्ड्यस्तममेध्यञ्च शोधयेत् ।। २२७.

जो कोणी राजमार्गावर विनाकारण घाण टाकतो, त्याला एक कार्षापण दंड द्यावा लागेल आणि ती घाण स्वतः साफ करावी लागेल.

प्रतिमासङ्‌क्रमभिदो दद्युः पञ्चशतानि ते । समैश्च विषमं यो वा चरतेक मूल्यतोऽपि वा ।। २२७.

कोणी प्रतिमा किंवा तिच्या पायथ्याला तोडले, तर त्यांना पाचशे नाण्यांचा दंड द्यावा लागेल; आणि जो माप, वजन किंवा किमतीत फसवणूक करतो, त्यालाही तसाच दंड द्यावा.

समाप्नुयान्नरः पूर्वं दमं मध्यममेव वा । द्रव्यमादाय वणिजामनर्घेणावरुन्दतां ।। २२७.

जो व्यापाऱ्यांकडून योग्य किंमत न देता माल घेतो, त्याला आधी किंवा मध्यम दंड लावावा आणि त्याला रोखावे.

राजा पृथक्‌ पृथक् कुर्य्याद्दण्डमुत्तमसाहसं । द्रव्याणां दूषको यश्च प्रतिच्छन्दकविक्रयी ।। २२७.

राजाने माल भेसळ करणाऱ्याला आणि खोट्या नावाने विकणाऱ्याला वेगळा, सर्वात मोठा दंड लावावा.

मध्यमं प्राप्नुयाद्दण्डं कूटकर्त्ता तथोत्तमं । कलहापकृतं देयं दण्डश्च द्विगुणस्ततः ।। २२७.

खोटे बनवणाऱ्याला मध्यम दंड, तर बनावट करणाऱ्याला सर्वात मोठा दंड द्यावा; आणि भांडण लावणाऱ्याला त्या रकमेपेक्षा दुप्पट दंड द्यावा.

अभक्ष्यभक्ष्ये विप्रे वा शूद्रे वा कृष्णलो दमः । लुलाशासनकर्त्ता च कूटकृन्नाशकस्य च ।। २२७.

ब्राह्मण किंवा शूद्र यांनी निषिद्ध अन्न खाल्ले, तर त्यांना कृष्णल दंड द्यावा; आणि खोटी आज्ञा देणाऱ्याला किंवा बनावट वस्तू नष्ट करणाऱ्यालाही तसाच दंड द्यावा.

एभिश्च व्यवहर्त्तां यः स दाप्यो दममुत्तमं । विषाग्निदां पतिगुरुविप्रापत्यप्रमापिणीं ।। २२७.

या सर्व प्रकारांनी वागणाऱ्याला सर्वात मोठा दंड द्यावा; तसेच विष, आग देणाऱ्याला किंवा पती, गुरू, ब्राह्मण किंवा मुलाचे प्राण घेणाऱ्यालाही.

विकर्णकरनासौष्ठीं कृत्वा गोभिः प्रवासयेत् । क्षेत्रवेश्मग्रामवनविदारकास्तथा नराः ।। २२७.

जो कान, नाक किंवा बोटे कापतो, त्याला गायींसह देशातून हाकलावे; आणि जे शेत, घर, गाव किंवा जंगल उद्ध्वस्त करतात, त्यांनाही तसेच करावे.

राजपत्न्यभिगामी च दग्धव्यास्तु कटाग्निना । ऊनं वाप्यधिकं वापि लिखेद्यो राजशासनं ।। २२७.

राजपत्नीला स्पर्श करणाऱ्याला चितेच्या आगीत जाळावे; आणि जो राजाज्ञा कमी किंवा जास्त लिहितो, त्यालाही दंड द्यावा.

पारजायिकचौरौ च मुञ्चतो मण्ड उत्तमः । राजयानासनारोढ्‌र्दण्ड उत्तमसाहसः ।। २२७.

पुन्हा पुन्हा चोरी करणाऱ्या चोराला सोडणाऱ्याला सर्वात मोठा दंड द्यावा; आणि राजाच्या रथावर किंवा आसनावर बसणाऱ्यालाही तसाच दंड द्यावा.

यो मन्येताजितोऽस्मीति न्यायेनापि पराजितः । तमायान्तं पराजित्य६ दण्डयेद्‌ द्विगुणं दमं ।। २२७.

जो न्यायाने हरल्यावरही 'मी हरलो नाही' असे समजतो आणि पुन्हा वाद घालायला येतो, त्याला दुप्पट दंड द्यावा.

आह्वानकारी बध्यः स्यादनाहूतमथाह्वयन् । दाण्डिकस्य च यो हस्तादभिमुक्तः पलायते ।। २२७.

जो द्वंद्वयुद्धासाठी आवाहन करतो, त्याला बांधावे. तसेच, ज्याला बोलावले नाही, पण तो स्वतःहून आवाहन करतो, त्यालाही बांधावे. आणि अधिकारीाच्या हातातून सुटून जो पळून जातो, त्यालाही बांधावे.

पुष्कर उवाच यदा मन्येत नृपतिराक्रन्देन बलीयसा । पार्ष्णिग्राहोऽभिभूतो मे तदा यात्रां प्रयोजयेत् ।। २२८.

पुष्कर म्हणाला: जेव्हा राजा मोठ्या आक्रोशामुळे शत्रूने आपल्या मागील फळीवर विजय मिळवला आहे असे मानतो, तेव्हा त्याने मोहिम सुरू करावी.

पुष्टा योधा भृता भृत्याः प्रभूतञ्च बलं मम । मूलरक्षासमर्थोऽस्मि तैर्गत्वा१ शिविरे व्रजेत् ।। २२८.

माझे सैनिक बलवान आहेत, नोकरांना वेतन दिले आहे, माझ्या सैन्यात भरपूर ताकद आहे; मी मुळ ठिकाण सुरक्षित ठेवू शकतो. त्यांच्या सोबत जाऊन छावणीत प्रवेश करावा.

शत्रोर्वा व्यसने यायात् दैवाद्यैः पीडितं परं । भूकम्पो यान्दिशं याति याञ्च केतुर्व्यदूषयत् ।। २२८.

शत्रू संकटात असताना, किंवा त्याच्यावर दैवाने आपत्ती ओढवली असताना, भूकंप झाला असता, ध्वज फाटला असता किंवा अपशकुन दिसला असता, पुढे जावे.

शरीरस्फुरणे धन्ये तथा सुस्वप्नदर्शने ।। २२८.

शरीरात शुभ स्पंदन झाले किंवा चांगला स्वप्न पडला, तेव्हा.

निमित्ते शकुने धन्ये जाते शत्रुपुरं व्रजेत् । पदातिनागबहुलां सेनां प्रावृषि योजयेत् ।। २२८.

शुभ शकुन किंवा शुभ पक्षी दिसला असता, शत्रूच्या नगरात प्रवेश करावा; पावसाळ्यात पायदळ आणि हत्ती असलेली सेना पाठवावी.

सेना पदातिबहुला शत्रून् जयति सर्वदा । अङ्गदक्षिणभागे तु शस्तं प्रस्फुरणं भवेत् ।। २२८.

पायदळ असलेली सेना नेहमी शत्रूंवर विजय मिळवते; अंगाच्या उजव्या बाजूला स्पंदन झाले तर ते शुभ असते.

न शस्तन्तु तथा वामे पृष्ठस्य हृदयस्य च । लाञ्छनं पिटकञ्चैव विज्ञेयं स्फुरणं तथा ।। २२८.

पण डाव्या बाजूला, पाठीवर किंवा हृदयावर स्पंदन झाले तर ते शुभ नसते; शरीरावर कुठेही डाग किंवा गाठी, तसेच स्पंदन, ओळखावे.

पुष्कर उवाच स्वप्नं शुभाशुभं वक्ष्ये दुःस्वप्नहरणन्तथा । नाभिं विनान्यत्र गात्रे तृणवृक्षसमुद्भवः ।। २२९.

पुष्कर म्हणाला: मी शुभ आणि अशुभ स्वप्न सांगतो, तसेच वाईट स्वप्न दूर करण्याचे उपायही. नाभी सोडून, शरीराच्या कुठल्याही भागावर गवत किंवा झाड उगवले तर.

चूर्णनं मूद्‌र्ध्नि कांस्यानां मुण्डनं नग्नता तथा । मलिनाम्बरधारित्वमभ्यङ्गः पङ्कदिग्धता ।। २२९.

डोक्यावर दळणे, तांब्याच्या भांड्यांचे मुंडन करणे, डोके मुंडणे, नग्न राहणे, मळकट कपडे घालणे, अंगाला तेल लावणे आणि चिखलाने माखलेले असणे.

उच्चात् प्रपतनञ्चैव विवाहो गीतमेव च । तन्त्रीवाद्यविनोदश्च दालारोहणमेव च ।। २२९.

उंचावरून पडणे, लग्न करणे, गाणे, तंतुवाद्य वाजवून आनंद घेणे आणि फांदीवर चढणे.

अर्जनं पद्मलोहानां सर्पाणामथ मारणं । रक्तपुष्पद्रुमाणाञ्च चण्डालस्य तथैव च ।। २२९.

कमळे किंवा तांबे मिळवणे, साप मारणे, रक्तासारखी फुले येणारी झाडे, आणि चांडाळाशी संबंध येणे.

मातुः प्रवेशो जठरे चितारोहणमेव च । शक्रध्वजाभिपतनं पतनं शशिसूर्य्ययोः ।। २२९.

आईच्या पोटात प्रवेश करणे, चितेवर चढणे, इंद्रध्वजावर पडणे, चंद्र किंवा सूर्यावर पडणे.

दिव्यान्तरीक्षभौमानामुत्पातानाञ्च दर्शनं । देवद्विजातिभूपानां गुरूणाङ्कोप एव च ।। २२९.

देव, आकाशातील किंवा पृथ्वीवरील अद्भुत घटना पाहणे, तसेच देव, ब्राह्मण, राजा किंवा गुरू यांचा राग ओढवणे.