अग्निपुराणम्

मायावती मत्स्यमध्ये दृष्ट्वा स्वं पतिमादरात्। पपोष सा तं चोवाच रतिस्तेऽहं पतिर्मम

मयावतीने मास्यामध्ये आपल्या पतीला पाहिलं आणि प्रेमाने त्याची काळजी घेतली. तिने त्याला सांगितलं, 'मी तुझी रती आहे, तू माझा पती आहेस.'

कामस्त्वं शम्भुनानङ्गः कृतोहं शम्बरेण च। हृता न तस्य पत्नी त्वं मायाज्ञः शम्बरं जहि

'तू कामदेव आहेस, ज्याला शंकराने देहहीन केलं, आणि मला शांबराने पळवून नेलं. मी त्याची पत्नी नाही. तू मायाज्ञानी आहेस, शांबराचा वध कर.'

तच्छ्रुत्वा शम्बरं हत्वा प्रद्युम्नः सह भार्यया। मा यावत्या ययौ कृष्णं कृष्णो हृष्टोऽथ रुक्मिणी

हे ऐकून प्रद्युम्नाने शांबराचा वध केला आणि मयावतीसह कृष्णाकडे गेला. कृष्ण आणि रुक्मिणी दोघेही आनंदित झाले.

प्रद्युम्नादनिरुद्वोभूदुषापतिरुदारधीः। बाणो बलिसुतस्तस्य सुतोषा शोणितं पुरम्

प्रद्युम्नापासून अनिरुद्ध जन्मला, जो उषेचा पती आणि उत्तम बुद्धीचा होता. बाण, जो बळीचा मुलगा होता, त्याची कन्या उषा शोणितपूरमध्ये होती.

तपसा शिवपुत्रोऽभूद् मायूरध्वजपातितः। युद्धं प्राप्स्यसि बाण त्वं बाणं तुष्टः शिवोभ्यधात्

तपस्येमुळे तो शंकराचा पुत्र झाला आणि त्याच्या ध्वजावर मोर होता. शंकराने प्रसन्न होऊन बाणाला सांगितलं, 'तुला युद्ध मिळेल.'

शिवेन क्रीडतीं गौरीं दृष्ट्वोषा सस्पृहा पतौ। तामाह गौरी भर्त्ता ते निशि सुप्तेति दर्शनात्

उषेने शंकरासोबत खेळणारी गौरी पाहिली आणि तिला पती मिळावा अशी इच्छा झाली. गौरीने तिला सांगितलं, 'रात्री स्वप्नात तुझा पती तुला दिसेल.'

वैशाखमासद्वादश्यां पुंसो भर्त्ता भविष्यति। गौर्य्युक्त हर्षिता चोषा गृहे सुप्ता ददर्श तम्

वैशाख महिन्यातील द्वादशीला एक पुरुष तुझा पती होईल, असं गौरीने सांगितल्यावर उषा आनंदली आणि घरात झोपेत असताना तिने त्याला पाहिलं.

आत्मना सङ्गतं ज्ञात्वा तत्सख्या चित्रलेखया। लिखिताद्वै चित्रपटादनिस्द्धं समानयत्

आपली भेट झाली हे समजल्यावर तिच्या सखी चित्रलेखाने चित्रपटावर त्याचा चेहरा काढून अनिरुद्धाला कुठलीही अडचण न येता आणलं.

कृष्णणौत्रं द्वारकातो दुहिता बाणमन्त्रिणः। कुम्भाण्डस्यानिरुद्धोगाद्रराम ह्युषया सह

कृष्णाचा नातू अनिरुद्ध द्वारकेहून बाणाच्या मंत्री कुंभांडाची कन्या उषा हिच्यासोबत गेला.

बाणध्वजस्य सम्पातै रक्षिभिः स निवेदितः। अनिरुद्धस्य बाणेन युद्धमासीत्सुदारुणम्

बाणाच्या रक्षकांना त्यांचा संबंध समजला आणि त्यांनी ते कळवलं. बाणा आणि अनिरुद्ध यांच्यात भयंकर युद्ध झालं.

श्रुत्वा तु नारदात् कृष्णः प्रद्युम्नबलभद्रवान्। गरुडस्थोथ जित्वाग्नीञ्ज्वरं माहेश्वरन्तथा

नारदाकडून हे ऐकून कृष्ण, प्रद्युम्न आणि बलभद्रासह गरुडावर बसला. त्याने अग्नी आणि महेश्वराचा ज्वर यांचा पराभव केला.

हरिशङ्करयोर्युद्धं बभूवाथ शराशरि। नन्दिविनायकस्कन्दमुखास्ताक्षर्यादिभिर्जिताः

हरि आणि शंकर यांच्यात बाणांची लढाई झाली. नंदी, विनायक, स्कंद आणि इतरांना कृष्णाच्या साथीदारांनी हरवलं.

जृम्भिते शङ्करे नष्टे जृम्भणास्त्रेण विष्णुना। छिन्नं सहस्त्रं बाहूनां रुद्रेणाभयमर्थितम्

शंकराला विष्णूच्या जृंभणास्त्राने जिंकण्यात आलं आणि बाणाची हजार हात छाटली गेली. रुद्राने शरण मागितली आणि त्याला अभय मिळालं.

विष्णुना जीवितो बाणो द्विबाहुः प्राब्रवीच्छिवम्। त्वया यदभयं दत्तं बाणस्यास्य मया च तत्

विष्णूच्या कृपेने बाणाचा जीव वाचला. तेव्हा दोन भुजा असलेल्या विष्णूने शंकराला सांगितले, "तुझ्या आणि माझ्या दोघांच्या वचनामुळे या बाणाला दिलेली भीतीमुक्ती कायम आहे."

आवयोर्नास्ति भेदो वै भेदी नरकमाप्नुयात्। शिवाद्यैः पूजितो विष्णुः सोनिरुद्ध उषादियुक्

आपल्यात काहीही भेद नाही; जो भेद करतो तो नरकात जातो. शंकर आणि इतरांनी ज्या विष्णूची पूजा केली, तो अनिरुद्ध आणि उषा यांच्यासह आहे.

द्वारकान्तु गतो रेमे उग्रसेनादियादवैः। अनिरुद्धात्मजो वज्रो मार्कण्डेयात्तु सर्ववित्

तो द्वारकेत गेला आणि उग्रसेन व यादवांसोबत आनंदाने राहिला. अनिरुद्धाचा मुलगा वज्र, जो मर्कंडेयाच्या वंशातला आणि सर्वज्ञ आहे.

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो यमुनाकर्षणोऽभवत्। द्विविदस्य कपेर्भेत्ता कौरवोन्मादनाशनः

बलरामाने प्रलंबासुराचा नाश केला, यमुनाला खेचले, द्विविद नावाच्या वानराचा पराभव केला आणि कौरवांचा गर्व मोडून काढला.

हरी रेमेनेकमूर्त्ती रुक्मिण्यादिभिरीश्वरः। पुत्रानुत्पादयामास त्वसंख्यातान् स यादवान्

हरी, जो सर्वांचा स्वामी आहे, त्याने एकाच रूपात रुक्मिणी आणि इतरांसोबत आनंद घेतला आणि यादवांमध्ये असंख्य पुत्र जन्माला घातले.

अग्निरुवाच भारतं सम्प्रवक्षयामि कृष्णमाहात्म्यलक्षणम्। भूभारमहरद्विष्णुनिमित्तीकृत्य पाण्डवान्

अग्नी म्हणाले, "मी भारतकथेचे वर्णन करतो, ज्यात कृष्णाचे माहात्म्य सांगितले आहे. विष्णूने पांडवांना निमित्त करून पृथ्वीवरील भार दूर केला."

विष्णुनाभ्यब्जजो ब्रह्मा ब्रह्मापुत्रोऽत्रिरत्रितः। सोमः सोमाद् बुधस्तस्मादैल आसीत् पुरूरवाः

विष्णूपासून ब्रह्मा जन्मला; ब्रह्माचा पुत्र अत्री, अत्रीपासून सोम, सोमापासून बुध, बुधापासून ऐल, आणि ऐलापासून पुरूरवा झाला.

तस्मादायुस्ततो राजा नहुषोऽतो ययातिकः। ततः पुरुस्तस्य वंशे भरतोऽथ नृपः कुरुः

त्याच्यापासून आयू, मग राजा नहुष, त्यानंतर ययाति. पुरूच्या वंशात भरत आणि मग राजा कुरू झाला.

तद्वंशे शान्तनुस्तस्माद्भीष्मो गङ्गासुतोऽनुजौ। चित्राङ्गदौ विचित्रश्च सत्यवत्याञ्च शान्तनोः

त्या वंशात शांतनू जन्मला; त्याच्यापासून गंगेचा पुत्र भीष्म आणि त्याचे दोन भाऊ चित्रांगद व विचित्रवीर्य, तसेच सत्यवतीचा पुत्र शांतनू.

स्वर्गं गते शान्तनौ च भीष्मो भार्य्याविवर्ज्जितः। अपालयत् भ्रातृराज्यं बालश्चि त्राङ्गदो हतः

शांतनू स्वर्गात गेल्यावर, भीष्माने पत्नी न ठेवता भावांच्या राज्याचे रक्षण केले; चित्रांगद लहान असतानाच मारला गेला.

चित्राङ्गदेन द्वे कन्ये काशिराजस्य चाम्बिका। अम्बालिका च भीष्मेण आनीते विजितारिणा

चित्रांगदाने काशीच्या राजाच्या दोन कन्या, अंबिका आणि अंबालिका, जिंकून आणल्या; विजयी भीष्माने त्या आणल्या.

भार्ये विचित्रवीर्यस्य यक्ष्मणा स दिवङ्गतः। सत्यवत्या ह्यनुमतादम्बिकायां नृपोभवत्

विचित्रवीर्याच्या पत्नी, त्याच्या मृत्यूनंतर, सत्यवतीच्या संमतीने, अंबिकेच्या पोटी राजा झाला.

धृतराष्ट्रोऽम्बालिकायां पाण्डुश्च व्यासतः सुतः। गान्धार्य्यां धृतराष्ट्राच्च दुर्योंधनमुखं शतम्

धृतराष्ट्र अंबालिकेच्या पोटी, पांडू हा व्यासाचा पुत्र. धृतराष्ट्र आणि गांधारीपासून दुर्योधनासह शंभर पुत्र झाले.

शतश्रृङ्गाश्रमपदे भार्यायोगाद् यतो मृतिः। ऋषिशापात्ततो धर्म्मात् कुन्त्यां पाण्डोर्युधिष्ठिरः

शतश्रृंग आश्रमात, पत्नी नसल्यामुळे मृत्यू आला; ऋषीच्या शापामुळे धर्माने कुंतीच्या पोटी पांडूसाठी युधिष्ठिरास जन्म दिला.

वाताद्भीमोऽर्जुनः शक्रान्माद्र्यामश्विकुमारतः। नकुलः सहदेवश्च पाण्डुर्म्माद्रीयुतो मृतः

वायूपासून भीम, इंद्रापासून अर्जुन, आणि माद्रीपासून अश्विनीकुमारांनी नकुल व सहदेव हे दोन पुत्र दिले. पांडू माद्रीसोबत असताना मरण पावला.

कर्णः कुन्त्यां हि कन्यायां जातो दुर्योधनाश्रितः। कुरुपाण्डवयोर्वैरन्दैवयोगाद् बभूव ह

कुंतीने कुमारवयात कर्णाला जन्म दिला; तो दुर्योधनाच्या बाजूने राहिला. कुरु आणि पांडव यांच्यातील वैर हे दैवयोगाने झाले.