अग्निपुराणम्

शक्त्यादिशक्तिपर्य्यन्ते विन्यसेदासने शुभे। पश्चिमे पिण्डिकान्तस्यन्यसेद्ब्रह्मशिलान्तदा

शक्तीपासून इतर सर्व शक्तीपर्यंत शुभ आसनावर त्यांची मांडणी करावी; पिंडीच्या पश्चिम टोकाशी ब्रह्मशिला ठेवावी.

शस्त्रमस्त्र शतालब्धनिद्राकुम्भध्रुवासनं । प्राकल्प्य शिवकोणे च दत्वार्घ्यं हृदयेन तु

शस्त्र, अस्त्र, शतपर्णीचे आसन, निद्राकुंभ, आणि स्थिर आसन तयार करावे; शिवकोनात मनाने अर्घ्य अर्पण करावा.

उत्थाप्योक्तासने लिङ्गं शिरसा पूर्वमस्तकं। समारोप्य न्यसेत्तस्मिन् सृष्ट्या धर्मादिनन्दनं

लिंग उचलून, प्रथम डोके आसनावर ठेवावे; तिथे सृष्टीने धर्मादी पुत्रांची स्थापना करावी.

दद्याद्धूपञ्च सम्पूज्य तथा वासांसि वर्मणा। गृहोपकृतिनैवेद्यं हृदा दद्यात् स्वशक्तितः

धूप अर्पण करून पूजा करावी, नंतर वस्त्रे आणि कवच द्यावे; घरगुती नैवेद्य आणि अन्न मनापासून आपल्या शक्तीनुसार अर्पण करावे.

घृतक्षौद्रयुतं पात्रमब्यङ्गाय पदान्तिके। देशिकश्च स्थितस्तत्र षट्‌त्रिंशत्तत्त्वसञ्चयं

तुप आणि मध मिसळलेली पात्र पायाजवळ अभ्यंगासाठी ठेवावी; तिथे गुरु उभा राहून छत्तीस तत्त्वांचे संकलन करतो.

शक्त्यादिभूमिपर्य्यन्तं स्वतत्त्वाधिपसंयुतं। विन्यस्य पुष्पमालाभिस्त्रिशण्डं परिकल्पयेत्

शक्तीपासून भूमीपर्यंत, त्यांच्या त्यांच्या अधिपतींसह, तीन फुलांच्या माळा रचाव्यात.

मायापदेशक्त्यन्तन्तुर्य्याशाष्टांशवर्त्तुलं । तत्रात्मतत्त्वविद्याख्यं शिवं सृष्टिक्रमेण तु

शक्तीच्या शेवटी, मायेच्या प्रदेशात, आठ दिशांनी विभागलेल्या वर्तुळात, तिथे सृष्टीच्या क्रमाने आत्मतत्त्व व विद्या म्हणून ओळखला जाणारा शिव ठेवावा.

एकशः प्रतिभागेषु ब्रह्मविष्णुहरधिपान्। विन्यस्य मूर्त्तिमूर्त्तीशान् पूर्वादिक्रमतो यथा

प्रत्येक भागात, पूर्वेकडून पुढे, ब्रह्मा, विष्णु आणि हर या मूर्त व अमूर्त अधिपतींची स्थापना करावी.

क्ष्मावह्निर्यजमानार्क्कजलवायुनिशाकरान्। आकाशमूर्त्तिरूपांस्तान् न्यसेत्तदधिनायकान्

पृथ्वी, अग्नी, यजमान, सूर्य, पाणी, वारा, चंद्र आणि आकाश यांच्या मूर्ती व त्यांच्या अधिपती देवतांची स्थापना करावी.

सर्वं पशुपति चोग्रं रुद्रं भवमखेश्वरं । महादेवञ्च भीमञ्च मन्त्रास्तद्वाचका इमे

सर्व — पशुपती, उग्र, रुद्र, भव, मखेश्वर, महादेव आणि भीम — हे त्यांचे मंत्र आहेत.

लवशषचयसाश्च हकारश्च त्रिमात्रिकः। प्रणवो हृदयाणुर्वा मूलमन्त्रोऽथवा क्कचित्

‘ल’, ‘व’, ‘श’, ‘च’, ‘य’ आणि तीन मात्रा असलेला ‘ह’कार, प्रणव, हृदय, अणु किंवा कधी मूळमंत्र यांचा उपयोग करावा.

पञ्चकुण्डात्मके योगे मूर्त्तीः पञ्चाथवा न्यसेत्। पृथिवीजलतेजांसि वायुमाकाशमेव च

पंचकुंडात्मक योगामध्ये, पाच मूर्ती किंवा पृथ्वी, पाणी, तेज, वायू आणि आकाश या पंचमहाभूतांची स्थापना करावी.

क्रमात्तदधिपान् पञ्च ब्रह्माणं धरणीधरं। रुद्रमीशं सदाख्यञ्च सृष्टिन्यायेन मन्त्रवित्

त्या त्या क्रमाने, त्यांच्या पाच अधिपती — ब्रह्मा, धरनीधर, रुद्र, ईश आणि सदा — सृष्टीच्या नियमानुसार, मंत्र जाणणाऱ्याने स्थापावेत.

मुमुक्षोर्वा निवृत्ताद्याः अजाताद्यास्तदीश्वराः । त्रितत्त्वं वाथ न्यसेद्व्याप्त्यात्मकारणं

मुक्ती इच्छिणाऱ्यासाठी, निवृत्ती किंवा अजाता पासून सुरू होणारी तत्त्वे व त्यांचे ईश्वर, किंवा व्यापणारे तीन तत्त्व कारणरूपाने स्थापावीत.

शुद्धे चात्मनि विद्येशा अशुद्धे लोकनायकाः। द्रष्टव्या मूर्त्तिपाश्चैव भोगिनो मन्त्रनायकाः

शुद्ध आत्म्यात विद्या-अधिपती, अशुद्धात लोकांचे अधिपती, तसेच मूर्ती, बंध, भोक्ता आणि मंत्रांचे अधिपती पाहावेत.

पञ्चविंशत्तथैवाष्टपञ्चत्रीणि यथाक्रमं। एषान्तत्त्वं तदीशानामिन्द्रादीनां ततो यथा

पंचवीस, मग आठ, पाच आणि तीन — या क्रमाने तत्त्वे व त्यांच्या अधिपती, इंद्र वगैरे, योग्य त्या प्रमाणे आहेत.

नम्त्रञ्च मनसा भिन्नं प्राप्तानन्दरसोपमं। द्वादशान्तात्समानीय निष्कलं व्यापकं शिवं

मनात वेगळा व प्राप्त आनंदासारखा जो मंत्र आहे, तो द्वादशांतातून आणून निष्कल, सर्वव्यापी शिवात विलीन करावा.

अष्टत्रिशत्कलोपेतं सहस्रकिरणोज्जवलं। सर्वशक्तिमयं साङ्गं ध्यात्वा लिङ्गे निवेशयेत्

अठ्ठावीस कला असलेला, हजार किरणांनी उजळलेला, सर्व शक्तींनी युक्त व अंगांसह असलेला त्याचा ध्यान करून, त्याची स्थापना लिंगात करावी.

जीवन्यासो भवेदेवं लिङ्गे सर्वार्थसाधकः। पिण्डिकादिषु तु न्यासः प्रोच्यते साम्प्रतं यथा

अशा प्रकारे, सर्वार्थसिद्धी करणारा जीवसंस्कार लिंगात होतो; आता पिंडी वगैरेमध्ये स्थापना कशी करावी ते सांगतो.

पिण्डिकाञ्च कृतस्नानां विलिप्ताञ्चन्दनादिभिः। सद्वस्त्रैश्च समाच्छाद्य रन्ध्रे च भगलक्षणे

पिंडीला स्नान घालून, चंदन वगैरेने लेप करून, चांगल्या वस्त्रांनी झाकावे आणि भगचिन्ह असलेल्या छिद्राजवळ ठेवावे.

पञ्चरत्नादिसंयुक्तां लिङ्गस्योत्तरतः स्थितां। लिङ्गवत्कृतवनिन्यासां विधिवत्सम्प्रपूजयेत्

पंचरत्न वगैरेने युक्त, लिंगाच्या उत्तरेस ठेवलेली, लिंगासारखी स्थापना करून, विधिपूर्वक तिची पूजा करावी.

कृतस्नानादिकान्तत्र लिङ्गमूले शिलां न्यसेत्। कृतस्नानादिसंस्कारं शक्त्यन्तं वृष्भं तथा

स्नानादी विधी करून, लिंगाच्या मुळाशी शिळा ठेवावी; स्नानादी संस्कार करून, शक्तीपर्यंत व वृषभाचीही स्थापना करावी.

प्रणवपूर्वं हुं पूं ह्रीं मध्यादन्यतमेन च। क्रियाशक्तियुतां पिण्डीं शिलामाधाररूपिणीं

'ॐ' या अक्षराने सुरुवात करून, 'हुं', 'पुं', 'ह्रीं' किंवा यातील कोणतेही एक मधे घेऊन, कृतीची शक्ती असलेली आणि दगडाच्या आधारावर असलेली एक गोळी तयार करावी.

भस्मदर्भतिलैः कुर्य्यात् प्राकारत्रितयन्ततः। रक्षायै लोकपालांश्च सायुधान्याजयेद्वहिः

भस्म, दुर्वा आणि तीळ यांच्या सहाय्याने तीन तट तयार करावेत; संरक्षणासाठी, बाहेर दिशांचे रक्षक शस्त्रधारी देवतांची पूजा करावी.

ओं हूं ह्रं क्रियाशक्तये नमः। ओं हूं ह्रां हः महागौरी रुद्रदयिते स्वाहेति च पिण्ड़िकायां। ओं हां आदारशक्तये नमः। ओं हां वृषभाय नमः। धारिका दीप्तिमत्युग्रा ज्योत्स्ना चैता बलोत्कटाः। तथा धात्री विधात्री च न्यसेद्वा पञ्चनायिकाः

'ॐ हुं ह्रं, कृतीशक्तीस नमस्कार; ॐ हुं ह्रां हः, महागौरी, रुद्राची प्रियतमा, स्वाहा' असे त्या गोळीवर म्हणावे; 'ॐ हां, आधारशक्तीस नमस्कार; ॐ हां, वृषभास नमस्कार.' धारण करणारी, तेजस्वी, प्रखर, ज्योत्स्ना, बलवान, तसेच धात्री आणि विधात्री या पाच देवींची स्थापना करावी.

वामा ज्येष्ठा क्रिया ज्ञाना बेधा तिस्रोथवा न्यसेत्। क्रियाज्ञाना तथेच्छा च पूर्ववच्छान्तिमूर्त्तिषु

वामा, ज्येष्ठा आणि कृती, ज्ञान, भेद या तीन शक्तींची स्थापना करावी; तसेच कृती, ज्ञान आणि इच्छा या पूर्वीप्रमाणे शांत रूपात ठेवाव्यात.

तमी मोहा क्षमी निष्ठा मृत्युर्मायाभवज्वराः पञ्च चाथ महामोहा घोरा च त्रितयज्वरा

अंधार, मोह, क्षमा, स्थिती, मृत्यू आणि मायेपासून उत्पन्न झालेले ताप हे पाच ठेवावेत; नंतर महा-मोह आणि तीन भयंकर ताप यांचीही स्थापना करावी.

तिस्रोथवा क्रियाज्ञाना तथा बाधाधिनायिका। आत्मादित्रिषु तत्त्वेषु तीव्रमूर्त्तिषु विन्यसेत्

कृती, ज्ञान आणि विघ्न दूर करणाऱ्या या तीन देवींची आत्मा पासून सुरू होणाऱ्या तीन तत्त्वांत, त्यांच्या तीव्र रूपात स्थापना करावी.