अग्निपुराणम्

जरासन्धस्य ते पुत्रयौ जरासन्धस्तदीरितः। चक्रेस मथुरारोधं यादवैर्युयुधे च कंसगे

ते दोघे जरासंधाचे पुत्र होते. जरासंधाने हे कळताच त्याने मथुरेचा वेढा घातला आणि कंसासाठी यादवांशी युद्ध केले.

रामकृष्णौ च मथुरां त्यक्त्वा गोमन्तमागतौ। जरासन्धं विजित्याजौ पौण्ड्रकं वासुदेवकम्

राम आणि कृष्ण मथुरा सोडून गोमंताकडे गेले. युद्धात जरासंधाचा पराभव करून त्यांनी पौंड्रक वासुदेवावरही विजय मिळवला.

पुरीं च द्वारकां कृत्वा न्यवसद् यादवैर्वृतः। भौमं तु नाकं हत्वा तेनानीताश्च कन्यकाः

द्वारका नगरी वसवून कृष्ण यादवांसह तिथे राहिला. भौमाचा वध करून तिथून कन्या आणल्या.

देवगन्धर्वयक्षाणां ता उवाह जनार्द्दनः। षोडशस्त्रीसहस्त्राणि रुक्मिण्याद्यास्तथाष्ट च

जनार्दनाने त्या कन्यांशी विवाह केला, त्या देव, गंधर्व आणि यक्ष यांच्यातील होत्या. रुक्मिणीपासून सुरू होणाऱ्या सोळा हजार पत्नी आणि आणखी आठ होत्या.

सत्यभामासमायुक्तो गरुडे नरकार्दनः। मणिशैलं सन्त्यश्च इन्द्रं जित्वा हरिर्दिवि

सत्यभामेसोबत नरकासुराचा संहार करणारा हरि गरुडावर बसून मणी पर्वतावर गेला. तिथे त्याने इंद्राचा पराभव करून दैवी रत्न मिळवले.

पारिजातं समानीय सत्यभामागृहेऽकरोत्। सान्दीपनेश्च शश्त्रास्त्रं ज्ञात्वा, तद्बालकं ददौ

त्याने पारिजाताचं झाड आणून सत्यभामाच्या घरी लावलं. सांदीपनीकडून शस्त्रविद्या शिकून त्याचा मुलगा त्याला परत दिला.

जित्वा पञ्चजनं दैत्यं यमेन च सुपूजितः। अवधीत् कालयवनं मुचुकुन्देन पूजितः

त्याने पंचजन नावाच्या दैत्याचा पराभव केला आणि यमाने त्याचा मोठा सन्मान केला. त्याने कालयवनाचा वध केला आणि मुचुकुंदाने त्याचा सत्कार केला.

वसुदेवं देवकीञ्च भक्तविप्रांश्च सोर्च्चयत्। रेवत्यां बलभद्राच्च यज्ञाते निशठोन्मुकौ

त्याने वसुदेव, देवकी आणि भक्त ब्राह्मणांचा सन्मान केला. बलभद्र आणि रेवती यांनी यज्ञ करून निघण्यास तयार झाले.

कृष्णात् शाम्बो जाम्बवत्यामन्यास्वन्येऽभवन् सुताः । प्रद्युम्नोऽभूच्च रुक्मिण्यां षष्ठेऽह्नि स हृतो बलात्

कृष्णापासून जांबवतीला शांब नावाचा मुलगा झाला आणि इतर पत्नींना इतर मुले झाली. रुक्मिणीपासून प्रद्युम्न जन्मला आणि सहाव्या दिवशी त्याला जबरदस्तीने पळवून नेलं.

शम्बरेणाम्बुधौ क्षिप्तोमत्स्योजग्राह धीवरः। तं मत्स्यं शम्बरायादान्मायावत्यैच शम्बरः

शांबराने त्याला समुद्रात टाकलं, तिथे एक मच्छीमाराने त्याला मासा म्हणून पकडलं. तो मासा शांबराकडे नेण्यात आला आणि मयावती तिथेच होती.

मायावती मत्स्यमध्ये दृष्ट्वा स्वं पतिमादरात्। पपोष सा तं चोवाच रतिस्तेऽहं पतिर्मम

मयावतीने मास्यामध्ये आपल्या पतीला पाहिलं आणि प्रेमाने त्याची काळजी घेतली. तिने त्याला सांगितलं, 'मी तुझी रती आहे, तू माझा पती आहेस.'

कामस्त्वं शम्भुनानङ्गः कृतोहं शम्बरेण च। हृता न तस्य पत्नी त्वं मायाज्ञः शम्बरं जहि

'तू कामदेव आहेस, ज्याला शंकराने देहहीन केलं, आणि मला शांबराने पळवून नेलं. मी त्याची पत्नी नाही. तू मायाज्ञानी आहेस, शांबराचा वध कर.'

तच्छ्रुत्वा शम्बरं हत्वा प्रद्युम्नः सह भार्यया। मा यावत्या ययौ कृष्णं कृष्णो हृष्टोऽथ रुक्मिणी

हे ऐकून प्रद्युम्नाने शांबराचा वध केला आणि मयावतीसह कृष्णाकडे गेला. कृष्ण आणि रुक्मिणी दोघेही आनंदित झाले.

प्रद्युम्नादनिरुद्वोभूदुषापतिरुदारधीः। बाणो बलिसुतस्तस्य सुतोषा शोणितं पुरम्

प्रद्युम्नापासून अनिरुद्ध जन्मला, जो उषेचा पती आणि उत्तम बुद्धीचा होता. बाण, जो बळीचा मुलगा होता, त्याची कन्या उषा शोणितपूरमध्ये होती.

तपसा शिवपुत्रोऽभूद् मायूरध्वजपातितः। युद्धं प्राप्स्यसि बाण त्वं बाणं तुष्टः शिवोभ्यधात्

तपस्येमुळे तो शंकराचा पुत्र झाला आणि त्याच्या ध्वजावर मोर होता. शंकराने प्रसन्न होऊन बाणाला सांगितलं, 'तुला युद्ध मिळेल.'

शिवेन क्रीडतीं गौरीं दृष्ट्वोषा सस्पृहा पतौ। तामाह गौरी भर्त्ता ते निशि सुप्तेति दर्शनात्

उषेने शंकरासोबत खेळणारी गौरी पाहिली आणि तिला पती मिळावा अशी इच्छा झाली. गौरीने तिला सांगितलं, 'रात्री स्वप्नात तुझा पती तुला दिसेल.'

वैशाखमासद्वादश्यां पुंसो भर्त्ता भविष्यति। गौर्य्युक्त हर्षिता चोषा गृहे सुप्ता ददर्श तम्

वैशाख महिन्यातील द्वादशीला एक पुरुष तुझा पती होईल, असं गौरीने सांगितल्यावर उषा आनंदली आणि घरात झोपेत असताना तिने त्याला पाहिलं.

आत्मना सङ्गतं ज्ञात्वा तत्सख्या चित्रलेखया। लिखिताद्वै चित्रपटादनिस्द्धं समानयत्

आपली भेट झाली हे समजल्यावर तिच्या सखी चित्रलेखाने चित्रपटावर त्याचा चेहरा काढून अनिरुद्धाला कुठलीही अडचण न येता आणलं.

कृष्णणौत्रं द्वारकातो दुहिता बाणमन्त्रिणः। कुम्भाण्डस्यानिरुद्धोगाद्रराम ह्युषया सह

कृष्णाचा नातू अनिरुद्ध द्वारकेहून बाणाच्या मंत्री कुंभांडाची कन्या उषा हिच्यासोबत गेला.

बाणध्वजस्य सम्पातै रक्षिभिः स निवेदितः। अनिरुद्धस्य बाणेन युद्धमासीत्सुदारुणम्

बाणाच्या रक्षकांना त्यांचा संबंध समजला आणि त्यांनी ते कळवलं. बाणा आणि अनिरुद्ध यांच्यात भयंकर युद्ध झालं.

श्रुत्वा तु नारदात् कृष्णः प्रद्युम्नबलभद्रवान्। गरुडस्थोथ जित्वाग्नीञ्ज्वरं माहेश्वरन्तथा

नारदाकडून हे ऐकून कृष्ण, प्रद्युम्न आणि बलभद्रासह गरुडावर बसला. त्याने अग्नी आणि महेश्वराचा ज्वर यांचा पराभव केला.

हरिशङ्करयोर्युद्धं बभूवाथ शराशरि। नन्दिविनायकस्कन्दमुखास्ताक्षर्यादिभिर्जिताः

हरि आणि शंकर यांच्यात बाणांची लढाई झाली. नंदी, विनायक, स्कंद आणि इतरांना कृष्णाच्या साथीदारांनी हरवलं.

जृम्भिते शङ्करे नष्टे जृम्भणास्त्रेण विष्णुना। छिन्नं सहस्त्रं बाहूनां रुद्रेणाभयमर्थितम्

शंकराला विष्णूच्या जृंभणास्त्राने जिंकण्यात आलं आणि बाणाची हजार हात छाटली गेली. रुद्राने शरण मागितली आणि त्याला अभय मिळालं.

विष्णुना जीवितो बाणो द्विबाहुः प्राब्रवीच्छिवम्। त्वया यदभयं दत्तं बाणस्यास्य मया च तत्

विष्णूच्या कृपेने बाणाचा जीव वाचला. तेव्हा दोन भुजा असलेल्या विष्णूने शंकराला सांगितले, "तुझ्या आणि माझ्या दोघांच्या वचनामुळे या बाणाला दिलेली भीतीमुक्ती कायम आहे."

आवयोर्नास्ति भेदो वै भेदी नरकमाप्नुयात्। शिवाद्यैः पूजितो विष्णुः सोनिरुद्ध उषादियुक्

आपल्यात काहीही भेद नाही; जो भेद करतो तो नरकात जातो. शंकर आणि इतरांनी ज्या विष्णूची पूजा केली, तो अनिरुद्ध आणि उषा यांच्यासह आहे.

द्वारकान्तु गतो रेमे उग्रसेनादियादवैः। अनिरुद्धात्मजो वज्रो मार्कण्डेयात्तु सर्ववित्

तो द्वारकेत गेला आणि उग्रसेन व यादवांसोबत आनंदाने राहिला. अनिरुद्धाचा मुलगा वज्र, जो मर्कंडेयाच्या वंशातला आणि सर्वज्ञ आहे.

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो यमुनाकर्षणोऽभवत्। द्विविदस्य कपेर्भेत्ता कौरवोन्मादनाशनः

बलरामाने प्रलंबासुराचा नाश केला, यमुनाला खेचले, द्विविद नावाच्या वानराचा पराभव केला आणि कौरवांचा गर्व मोडून काढला.

हरी रेमेनेकमूर्त्ती रुक्मिण्यादिभिरीश्वरः। पुत्रानुत्पादयामास त्वसंख्यातान् स यादवान्

हरी, जो सर्वांचा स्वामी आहे, त्याने एकाच रूपात रुक्मिणी आणि इतरांसोबत आनंद घेतला आणि यादवांमध्ये असंख्य पुत्र जन्माला घातले.

अग्निरुवाच भारतं सम्प्रवक्षयामि कृष्णमाहात्म्यलक्षणम्। भूभारमहरद्विष्णुनिमित्तीकृत्य पाण्डवान्

अग्नी म्हणाले, "मी भारतकथेचे वर्णन करतो, ज्यात कृष्णाचे माहात्म्य सांगितले आहे. विष्णूने पांडवांना निमित्त करून पृथ्वीवरील भार दूर केला."