अग्निपुराणम्

लिङ्गं धूपादिभिः प्राच्यं गायेयुर्भर्तृगास्त्रियः। सव्येन चापसव्येन सूत्रेणाथ कुशेन वा

लिंगाला धूप व इतर सुगंधी वस्तूंनी पूजावे; स्वामींच्या पत्नीनी गाणी गावी, आणि उजव्या किंवा डाव्या बाजूने दोरा किंवा कुशा वापरावी.

स्मृत्वा च रोचनं दत्वा कुर्यान्निर्मञ्जनादिकं । गुडलवणधान्याकदानेन विसृजेच्च ताः

रंजन आठवून, ते अर्पण करून शुद्धीकरण व इतर विधी करावेत; गूळ, मीठ आणि धान्य देऊन त्या स्त्रियांना निरोप द्यावा.

गुरुमूर्त्तिधरैः सार्द्धं हृदा वा प्रणवेन वा। मृत्स्नागोमयगोमूत्रभस्मभिः सलिलान्तरं

गुरूंच्या रूपात असणाऱ्यांसोबत, किंवा मनाने किंवा प्रणवाने, माती, गोमय, गोमूत्र, भस्म आणि इतर पाण्यांचा वापर करावा.

स्नापयेत् पञ्चगव्येन पञ्चमृतपुरः सरं । विरूक्षणं कषायैश्च सर्वौषधिजलेन वा

पंचगव्याने, आणि त्याआधी पंचामृताने स्नान करावे; तसेच काढे किंवा सर्व औषधींच्या पाण्याने शुद्धीकरण करावे.

शुभ्रपुष्पफलस्वर्णरत्न श्रृङ्गयवोदकैः। तथा धारासहस्रेण दिव्यौषधिजलेन च

शुद्ध फुले, फळे, सोनं, रत्नं, शिंग, जवाचं पाणी, तसेच हजार धारा आणि दिव्य औषधींच्या पाण्याने स्नान करावे.

तीर्थोदकेन गङ्गेन चन्दनेन च वारिणा। क्षीरार्णवादिभिः कुम्भैः शिवकुम्भजलेन च

तीर्थांचे पाणी, गंगेचे पाणी, चंदनाचे पाणी, क्षीरसागरातील कलश, आणि शिवकलशातील पाण्याने स्नान करावे.

विरूक्षणं विलेपञ्च सुगन्धैश्चन्दनादिभिः। सम्पूज्य ब्रह्मभिः पुष्पैर्वर्मणा रक्तचीवरैः

चंदनासारख्या सुगंधी पदार्थांनी शुद्धीकरण व अभिषेक करावा; ब्राह्मण, फुले, कवच आणि लाल वस्त्रांनी पूजा करावी.

रक्तरूपेण नीराज्य रक्षातिलकपूर्वकं। घृतौघैर्जलदुग्धैश्च कुशाद्यैरर्घ्यसूचितैः

लाल रूपात आरती करावी, आधी रक्षेचे टिळा लावावा; तुप, पाणी, दूध यांच्या धारांनी आणि कुशा व दोऱ्याने दाखवलेल्या अर्घ्याने पूजा करावी.

द्रव्यैः स्तुत्यादिबिस्तुष्टमर्चयेत् पुरुषाणुना । समाचम्य हृदा देवं ब्रूयादुत्थीयतां प्रभो

द्रव्ये, स्तुती आणि इतर स्तोत्रांनी तृप्त लिंगाची पुरुषसूक्ताने पूजा करावी; मनाने देवाला वंदन करून म्हणावे—'उठा, प्रभो'.

देवं ब्रह्मारथेनैव क्षिप्रं द्रव्याणि तन्नयेत् । मण्डपे पश्चिमद्वारे शय्यायां विनिवेशयेत्

देवतेला ब्रह्मरथाने आणि त्याच्या द्रव्यांसह लवकर आणावे; मंडपात पश्चिम दरवाजाजवळ पलंगावर ठेवावे.

शक्त्यादिशक्तिपर्य्यन्ते विन्यसेदासने शुभे। पश्चिमे पिण्डिकान्तस्यन्यसेद्ब्रह्मशिलान्तदा

शक्तीपासून इतर सर्व शक्तीपर्यंत शुभ आसनावर त्यांची मांडणी करावी; पिंडीच्या पश्चिम टोकाशी ब्रह्मशिला ठेवावी.

शस्त्रमस्त्र शतालब्धनिद्राकुम्भध्रुवासनं । प्राकल्प्य शिवकोणे च दत्वार्घ्यं हृदयेन तु

शस्त्र, अस्त्र, शतपर्णीचे आसन, निद्राकुंभ, आणि स्थिर आसन तयार करावे; शिवकोनात मनाने अर्घ्य अर्पण करावा.

उत्थाप्योक्तासने लिङ्गं शिरसा पूर्वमस्तकं। समारोप्य न्यसेत्तस्मिन् सृष्ट्या धर्मादिनन्दनं

लिंग उचलून, प्रथम डोके आसनावर ठेवावे; तिथे सृष्टीने धर्मादी पुत्रांची स्थापना करावी.

दद्याद्धूपञ्च सम्पूज्य तथा वासांसि वर्मणा। गृहोपकृतिनैवेद्यं हृदा दद्यात् स्वशक्तितः

धूप अर्पण करून पूजा करावी, नंतर वस्त्रे आणि कवच द्यावे; घरगुती नैवेद्य आणि अन्न मनापासून आपल्या शक्तीनुसार अर्पण करावे.

घृतक्षौद्रयुतं पात्रमब्यङ्गाय पदान्तिके। देशिकश्च स्थितस्तत्र षट्‌त्रिंशत्तत्त्वसञ्चयं

तुप आणि मध मिसळलेली पात्र पायाजवळ अभ्यंगासाठी ठेवावी; तिथे गुरु उभा राहून छत्तीस तत्त्वांचे संकलन करतो.

शक्त्यादिभूमिपर्य्यन्तं स्वतत्त्वाधिपसंयुतं। विन्यस्य पुष्पमालाभिस्त्रिशण्डं परिकल्पयेत्

शक्तीपासून भूमीपर्यंत, त्यांच्या त्यांच्या अधिपतींसह, तीन फुलांच्या माळा रचाव्यात.

मायापदेशक्त्यन्तन्तुर्य्याशाष्टांशवर्त्तुलं । तत्रात्मतत्त्वविद्याख्यं शिवं सृष्टिक्रमेण तु

शक्तीच्या शेवटी, मायेच्या प्रदेशात, आठ दिशांनी विभागलेल्या वर्तुळात, तिथे सृष्टीच्या क्रमाने आत्मतत्त्व व विद्या म्हणून ओळखला जाणारा शिव ठेवावा.

एकशः प्रतिभागेषु ब्रह्मविष्णुहरधिपान्। विन्यस्य मूर्त्तिमूर्त्तीशान् पूर्वादिक्रमतो यथा

प्रत्येक भागात, पूर्वेकडून पुढे, ब्रह्मा, विष्णु आणि हर या मूर्त व अमूर्त अधिपतींची स्थापना करावी.

क्ष्मावह्निर्यजमानार्क्कजलवायुनिशाकरान्। आकाशमूर्त्तिरूपांस्तान् न्यसेत्तदधिनायकान्

पृथ्वी, अग्नी, यजमान, सूर्य, पाणी, वारा, चंद्र आणि आकाश यांच्या मूर्ती व त्यांच्या अधिपती देवतांची स्थापना करावी.

सर्वं पशुपति चोग्रं रुद्रं भवमखेश्वरं । महादेवञ्च भीमञ्च मन्त्रास्तद्वाचका इमे

सर्व — पशुपती, उग्र, रुद्र, भव, मखेश्वर, महादेव आणि भीम — हे त्यांचे मंत्र आहेत.

लवशषचयसाश्च हकारश्च त्रिमात्रिकः। प्रणवो हृदयाणुर्वा मूलमन्त्रोऽथवा क्कचित्

‘ल’, ‘व’, ‘श’, ‘च’, ‘य’ आणि तीन मात्रा असलेला ‘ह’कार, प्रणव, हृदय, अणु किंवा कधी मूळमंत्र यांचा उपयोग करावा.

पञ्चकुण्डात्मके योगे मूर्त्तीः पञ्चाथवा न्यसेत्। पृथिवीजलतेजांसि वायुमाकाशमेव च

पंचकुंडात्मक योगामध्ये, पाच मूर्ती किंवा पृथ्वी, पाणी, तेज, वायू आणि आकाश या पंचमहाभूतांची स्थापना करावी.

क्रमात्तदधिपान् पञ्च ब्रह्माणं धरणीधरं। रुद्रमीशं सदाख्यञ्च सृष्टिन्यायेन मन्त्रवित्

त्या त्या क्रमाने, त्यांच्या पाच अधिपती — ब्रह्मा, धरनीधर, रुद्र, ईश आणि सदा — सृष्टीच्या नियमानुसार, मंत्र जाणणाऱ्याने स्थापावेत.

मुमुक्षोर्वा निवृत्ताद्याः अजाताद्यास्तदीश्वराः । त्रितत्त्वं वाथ न्यसेद्व्याप्त्यात्मकारणं

मुक्ती इच्छिणाऱ्यासाठी, निवृत्ती किंवा अजाता पासून सुरू होणारी तत्त्वे व त्यांचे ईश्वर, किंवा व्यापणारे तीन तत्त्व कारणरूपाने स्थापावीत.

शुद्धे चात्मनि विद्येशा अशुद्धे लोकनायकाः। द्रष्टव्या मूर्त्तिपाश्चैव भोगिनो मन्त्रनायकाः

शुद्ध आत्म्यात विद्या-अधिपती, अशुद्धात लोकांचे अधिपती, तसेच मूर्ती, बंध, भोक्ता आणि मंत्रांचे अधिपती पाहावेत.

पञ्चविंशत्तथैवाष्टपञ्चत्रीणि यथाक्रमं। एषान्तत्त्वं तदीशानामिन्द्रादीनां ततो यथा

पंचवीस, मग आठ, पाच आणि तीन — या क्रमाने तत्त्वे व त्यांच्या अधिपती, इंद्र वगैरे, योग्य त्या प्रमाणे आहेत.

नम्त्रञ्च मनसा भिन्नं प्राप्तानन्दरसोपमं। द्वादशान्तात्समानीय निष्कलं व्यापकं शिवं

मनात वेगळा व प्राप्त आनंदासारखा जो मंत्र आहे, तो द्वादशांतातून आणून निष्कल, सर्वव्यापी शिवात विलीन करावा.

अष्टत्रिशत्कलोपेतं सहस्रकिरणोज्जवलं। सर्वशक्तिमयं साङ्गं ध्यात्वा लिङ्गे निवेशयेत्

अठ्ठावीस कला असलेला, हजार किरणांनी उजळलेला, सर्व शक्तींनी युक्त व अंगांसह असलेला त्याचा ध्यान करून, त्याची स्थापना लिंगात करावी.