अग्निपुराणम्

यवस्य नवभक्तस्य भागैरष्टाभिरावृता हस्तिके । लक्ष्मरेखा च गाम्भीर्य्याद् विस्तरादपि

नऊ भागांच्या जवाच्या आठ भागांनी, हाताभोवती मोजून, शुभ चिन्हाची रेषा खोली आणि रुंदीने मोजावी.

एवमष्टांशवृद्ध्या तु लिङ्गे सार्द्धकरादिके । भवेदष्टयवा पृथ्वी गम्भीरात्र च हास्तिके

अशा प्रकारे, आठव्या भागाने वाढवून, दीड हाताच्या लिंगात पृथ्वी आठ जवा रुंद आणि खोल असावी.

एवमष्टांशवृद्ध्या तु लिङ्गे सार्द्धकरादिके। भवेदष्टयवा पृथ्वी गम्भीरन्नवहास्तिके

अशाच आठव्या भागाने वाढवून, दीड हाताच्या लिंगात, नऊ हातांवरही पृथ्वी आठ जवा रुंद आणि खोल असावी.

शाम्भवेषु च लिङ्गेषु पादवृद्धेषु सर्वतः। लक्ष्म देहस्य विष्कम्भो भवेद्वै यववर्द्धनात्

शैव लिंगात, जेव्हा पायाच्या प्रमाणे उंची मोजली जाते, तेव्हा सर्वत्र शुभ चिन्हाची रुंदी जवा वाढवून ठरवावी.

गम्भीरत्वपृथुत्वाभ्यां रेशापि त्रयंशवृद्धितः। सर्वेषु च भवेत् सूक्ष्मं लिङ्गमस्तकमस्तकं

खोली आणि रुंदी या दोन्हींत तृतीयांशाने वाढ करून, रेषा आखावी. सर्व लिंग तळापासून टोकापर्यंत सूक्ष्म असावे.

लक्ष्मक्षेत्रेष्टधाभक्ते मूद्‌र्ध्नि भागद्वये शुभे । षड्‌भागपरिवर्त्तेन मुक्त्वा भागद्वयन्त्वधः

शुभ चिन्हाच्या क्षेत्रात, आठ भागांत विभागून, वरच्या दोन शुभ भागांत, सहाव्या भागाने मध्ये ठेवून, खाली दोन भाग सोडावेत.

रेखात्रयेण सम्बद्धं कारयेत् पृष्ठदेशगं। रत्नजे लक्षणोद्धारो यवौ हेमसमुद्भवे

मागच्या बाजूने तीन रेषांनी जोडून चिन्ह करावे. रत्नमय लिंगात, जर ते सोन्याचे असेल तर, चिन्ह दोन जवा रुंद असावे.

स्वरूपं लक्षणन्तेषां प्रभा रत्नेषु निर्मला। नयनोन्मीलनं वक्त्रे सान्निध्याय च लक्ष्म तत्

त्यांच्या खऱ्या रूपाची ओळख त्यांच्या अंगावरील चिन्हांनी होते; रत्नांमध्ये असलेली तेजस्विता निर्मळ असते. चेहऱ्यावर डोळे उघडलेले असणे, हे उपस्थितीचे लक्षण आहे.

लक्ष्मणोद्धाररेखाञ्च घृतेन मधुना तथा। मृत्युञ्जयेन सम्पूज्य शिल्पिदोषनिवृत्तये

त्या चिन्हे आणि रेषा ओळखण्यासाठी तुप व मध वापरावे, आणि मृत्युञ्जय मंत्राने पूजा करून शिल्पातील दोष दूर करावेत.

अर्च्चयेच्च तता लिङ्गं स्नापयित्वा मृदादिभिः। शिल्पिनन्तोषयित्वा तु दद्याद् गां गुरवो ततः

मृत्तिका व इतर पदार्थांनी लिंगाचे स्नान करून त्याची पूजा करावी; शिल्पकारांना संतुष्ट करून नंतर गुरूंना गायी द्याव्यात.

लिङ्गं धूपादिभिः प्राच्यं गायेयुर्भर्तृगास्त्रियः। सव्येन चापसव्येन सूत्रेणाथ कुशेन वा

लिंगाला धूप व इतर सुगंधी वस्तूंनी पूजावे; स्वामींच्या पत्नीनी गाणी गावी, आणि उजव्या किंवा डाव्या बाजूने दोरा किंवा कुशा वापरावी.

स्मृत्वा च रोचनं दत्वा कुर्यान्निर्मञ्जनादिकं । गुडलवणधान्याकदानेन विसृजेच्च ताः

रंजन आठवून, ते अर्पण करून शुद्धीकरण व इतर विधी करावेत; गूळ, मीठ आणि धान्य देऊन त्या स्त्रियांना निरोप द्यावा.

गुरुमूर्त्तिधरैः सार्द्धं हृदा वा प्रणवेन वा। मृत्स्नागोमयगोमूत्रभस्मभिः सलिलान्तरं

गुरूंच्या रूपात असणाऱ्यांसोबत, किंवा मनाने किंवा प्रणवाने, माती, गोमय, गोमूत्र, भस्म आणि इतर पाण्यांचा वापर करावा.

स्नापयेत् पञ्चगव्येन पञ्चमृतपुरः सरं । विरूक्षणं कषायैश्च सर्वौषधिजलेन वा

पंचगव्याने, आणि त्याआधी पंचामृताने स्नान करावे; तसेच काढे किंवा सर्व औषधींच्या पाण्याने शुद्धीकरण करावे.

शुभ्रपुष्पफलस्वर्णरत्न श्रृङ्गयवोदकैः। तथा धारासहस्रेण दिव्यौषधिजलेन च

शुद्ध फुले, फळे, सोनं, रत्नं, शिंग, जवाचं पाणी, तसेच हजार धारा आणि दिव्य औषधींच्या पाण्याने स्नान करावे.

तीर्थोदकेन गङ्गेन चन्दनेन च वारिणा। क्षीरार्णवादिभिः कुम्भैः शिवकुम्भजलेन च

तीर्थांचे पाणी, गंगेचे पाणी, चंदनाचे पाणी, क्षीरसागरातील कलश, आणि शिवकलशातील पाण्याने स्नान करावे.

विरूक्षणं विलेपञ्च सुगन्धैश्चन्दनादिभिः। सम्पूज्य ब्रह्मभिः पुष्पैर्वर्मणा रक्तचीवरैः

चंदनासारख्या सुगंधी पदार्थांनी शुद्धीकरण व अभिषेक करावा; ब्राह्मण, फुले, कवच आणि लाल वस्त्रांनी पूजा करावी.

रक्तरूपेण नीराज्य रक्षातिलकपूर्वकं। घृतौघैर्जलदुग्धैश्च कुशाद्यैरर्घ्यसूचितैः

लाल रूपात आरती करावी, आधी रक्षेचे टिळा लावावा; तुप, पाणी, दूध यांच्या धारांनी आणि कुशा व दोऱ्याने दाखवलेल्या अर्घ्याने पूजा करावी.

द्रव्यैः स्तुत्यादिबिस्तुष्टमर्चयेत् पुरुषाणुना । समाचम्य हृदा देवं ब्रूयादुत्थीयतां प्रभो

द्रव्ये, स्तुती आणि इतर स्तोत्रांनी तृप्त लिंगाची पुरुषसूक्ताने पूजा करावी; मनाने देवाला वंदन करून म्हणावे—'उठा, प्रभो'.

देवं ब्रह्मारथेनैव क्षिप्रं द्रव्याणि तन्नयेत् । मण्डपे पश्चिमद्वारे शय्यायां विनिवेशयेत्

देवतेला ब्रह्मरथाने आणि त्याच्या द्रव्यांसह लवकर आणावे; मंडपात पश्चिम दरवाजाजवळ पलंगावर ठेवावे.

शक्त्यादिशक्तिपर्य्यन्ते विन्यसेदासने शुभे। पश्चिमे पिण्डिकान्तस्यन्यसेद्ब्रह्मशिलान्तदा

शक्तीपासून इतर सर्व शक्तीपर्यंत शुभ आसनावर त्यांची मांडणी करावी; पिंडीच्या पश्चिम टोकाशी ब्रह्मशिला ठेवावी.

शस्त्रमस्त्र शतालब्धनिद्राकुम्भध्रुवासनं । प्राकल्प्य शिवकोणे च दत्वार्घ्यं हृदयेन तु

शस्त्र, अस्त्र, शतपर्णीचे आसन, निद्राकुंभ, आणि स्थिर आसन तयार करावे; शिवकोनात मनाने अर्घ्य अर्पण करावा.

उत्थाप्योक्तासने लिङ्गं शिरसा पूर्वमस्तकं। समारोप्य न्यसेत्तस्मिन् सृष्ट्या धर्मादिनन्दनं

लिंग उचलून, प्रथम डोके आसनावर ठेवावे; तिथे सृष्टीने धर्मादी पुत्रांची स्थापना करावी.

दद्याद्धूपञ्च सम्पूज्य तथा वासांसि वर्मणा। गृहोपकृतिनैवेद्यं हृदा दद्यात् स्वशक्तितः

धूप अर्पण करून पूजा करावी, नंतर वस्त्रे आणि कवच द्यावे; घरगुती नैवेद्य आणि अन्न मनापासून आपल्या शक्तीनुसार अर्पण करावे.

घृतक्षौद्रयुतं पात्रमब्यङ्गाय पदान्तिके। देशिकश्च स्थितस्तत्र षट्‌त्रिंशत्तत्त्वसञ्चयं

तुप आणि मध मिसळलेली पात्र पायाजवळ अभ्यंगासाठी ठेवावी; तिथे गुरु उभा राहून छत्तीस तत्त्वांचे संकलन करतो.

शक्त्यादिभूमिपर्य्यन्तं स्वतत्त्वाधिपसंयुतं। विन्यस्य पुष्पमालाभिस्त्रिशण्डं परिकल्पयेत्

शक्तीपासून भूमीपर्यंत, त्यांच्या त्यांच्या अधिपतींसह, तीन फुलांच्या माळा रचाव्यात.

मायापदेशक्त्यन्तन्तुर्य्याशाष्टांशवर्त्तुलं । तत्रात्मतत्त्वविद्याख्यं शिवं सृष्टिक्रमेण तु

शक्तीच्या शेवटी, मायेच्या प्रदेशात, आठ दिशांनी विभागलेल्या वर्तुळात, तिथे सृष्टीच्या क्रमाने आत्मतत्त्व व विद्या म्हणून ओळखला जाणारा शिव ठेवावा.

एकशः प्रतिभागेषु ब्रह्मविष्णुहरधिपान्। विन्यस्य मूर्त्तिमूर्त्तीशान् पूर्वादिक्रमतो यथा

प्रत्येक भागात, पूर्वेकडून पुढे, ब्रह्मा, विष्णु आणि हर या मूर्त व अमूर्त अधिपतींची स्थापना करावी.

क्ष्मावह्निर्यजमानार्क्कजलवायुनिशाकरान्। आकाशमूर्त्तिरूपांस्तान् न्यसेत्तदधिनायकान्

पृथ्वी, अग्नी, यजमान, सूर्य, पाणी, वारा, चंद्र आणि आकाश यांच्या मूर्ती व त्यांच्या अधिपती देवतांची स्थापना करावी.