अग्निपुराणम्

देशकालादिसम्पत्तौ दुर्न्निमित्तप्रशान्त्ये। होमङ्‌कृत्वा तु मन्त्रज्ञः पूर्णा दत्त्वा शुभावहां

योग्य जागा, वेळ आणि इतर सर्व गोष्टी अनुकूल असताना, तसेच अशुभ शकुन शांत करण्यासाठी, मंत्र जाणणाऱ्याने हवन करावे आणि नंतर पूर्ण व मंगल नैवेद्य द्यावा.

पूर्ववच्चरुकं कृत्वा प्रतिकुण्डं निवेदयेत् । यजमानालङकृतास्तु व्रजेयुः स्नानमण्डपं

पूर्वीप्रमाणे नैवेद्य तयार करून, प्रत्येक अग्निकुंडात तो अर्पण करावा. यजमानांनी सुशोभित होऊन स्नानमंडपाकडे जावे.

भद्रपीठे निधायेशं ताडयित्वावगुण्ठयेत्। स्नापयेत् पूजयित्वा तु मृदा काषायवारिणा

मंगल आसनावर प्रभूला ठेवून, हलकेच स्पर्श करून झाकावे. मग माती आणि केशराच्या पाण्याने स्नान घालून, भक्तीने पूजा करावी.

गोमूत्रैर्गोमयेनापि वारिणा चान्तरान्तरा। भस्माना गन्धतोयेन फडन्तास्त्रेण वारिणा

गायीचे मूत्र, गायीचे शेण आणि पाणी याने एकामागोमाग स्नान करावे. मग भस्म, सुगंधी पाणी आणि मंत्रबळ असलेले पाणी यानेही स्नान घालावे.

देशिको मूर्त्तिपैः सार्द्धं कृत्वा कारणशोधनं । धर्मजप्तेन सञ्छाद्य पीतवर्णेन वाससा

गुरूंनी मूर्तींसह विधीपूर्वक शुद्धी करावी. धर्ममंत्रांनी पावन केलेल्या पिवळ्या वस्त्राने त्या झाकाव्यात.

सम्पूज्य सितपुष्पैश्च नयदुत्तरवेदिकां। तत्र दत्तासनायाञ्च शय्यायां सन्निवेश्य च

पांढऱ्या फुलांनी पूजा करून, त्या मूर्तींना उत्तरेकडील वेदीवर न्यावे. तिथे आसन व शय्या देऊन त्यांची नीट मांडणी करावी.

कुङ्कुमालिप्तसूत्रेण विभज्य गुरुरालिखेत्। शलाकया सुवर्णस्य अक्षिणी शस्त्रकर्मणा

कुंकवाने लिंपलेल्या दोऱ्याने गुरुंनी विभागणी करावी आणि सुवर्ण काडीने शास्त्रानुसार डोळ्यांचे चिन्ह काढावे.

अञ्जयेल्लक्ष्मकृत् पश्चाच्छास्त्रदृष्टेन कर्मणा। कृतकर्मा चशस्त्रेण लक्ष्मी शिल्पी समुत्तक्षिपेत्

नंतर डोळ्यांना काजळ लावावे आणि शास्त्रविधीनुसार कुशल शिल्पकाराने साधनाने शुभ चिन्ह उचलावे.

त्र्यंशादर्द्धोथ पादार्द्धादर्द्धाया अर्द्धतोथवा । सर्वकामप्रसिद्ध्यर्थं शुभं लक्ष्मावतारणं

एक तृतीयांश, अर्धा किंवा पादाचा अर्धा, किंवा त्याच्याही अर्ध्या भागातून, सर्व इच्छापूर्तीसाठी शुभ चिन्ह स्थापन करावे.

लिङ्गदीर्घविकारांशे त्रिभक्ते भागवर्णनात् । विस्तारो लक्ष्म देहस्य भवेल्लिङ्गस्य सर्वतः

लिंगाच्या लांबट भागात, तीन भागांत विभागून, शरीराच्या प्रमाणे सर्वत्र शुभ चिन्हाची रुंदी मोजावी.

यवस्य नवभक्तस्य भागैरष्टाभिरावृता हस्तिके । लक्ष्मरेखा च गाम्भीर्य्याद् विस्तरादपि

नऊ भागांच्या जवाच्या आठ भागांनी, हाताभोवती मोजून, शुभ चिन्हाची रेषा खोली आणि रुंदीने मोजावी.

एवमष्टांशवृद्ध्या तु लिङ्गे सार्द्धकरादिके । भवेदष्टयवा पृथ्वी गम्भीरात्र च हास्तिके

अशा प्रकारे, आठव्या भागाने वाढवून, दीड हाताच्या लिंगात पृथ्वी आठ जवा रुंद आणि खोल असावी.

एवमष्टांशवृद्ध्या तु लिङ्गे सार्द्धकरादिके। भवेदष्टयवा पृथ्वी गम्भीरन्नवहास्तिके

अशाच आठव्या भागाने वाढवून, दीड हाताच्या लिंगात, नऊ हातांवरही पृथ्वी आठ जवा रुंद आणि खोल असावी.

शाम्भवेषु च लिङ्गेषु पादवृद्धेषु सर्वतः। लक्ष्म देहस्य विष्कम्भो भवेद्वै यववर्द्धनात्

शैव लिंगात, जेव्हा पायाच्या प्रमाणे उंची मोजली जाते, तेव्हा सर्वत्र शुभ चिन्हाची रुंदी जवा वाढवून ठरवावी.

गम्भीरत्वपृथुत्वाभ्यां रेशापि त्रयंशवृद्धितः। सर्वेषु च भवेत् सूक्ष्मं लिङ्गमस्तकमस्तकं

खोली आणि रुंदी या दोन्हींत तृतीयांशाने वाढ करून, रेषा आखावी. सर्व लिंग तळापासून टोकापर्यंत सूक्ष्म असावे.

लक्ष्मक्षेत्रेष्टधाभक्ते मूद्‌र्ध्नि भागद्वये शुभे । षड्‌भागपरिवर्त्तेन मुक्त्वा भागद्वयन्त्वधः

शुभ चिन्हाच्या क्षेत्रात, आठ भागांत विभागून, वरच्या दोन शुभ भागांत, सहाव्या भागाने मध्ये ठेवून, खाली दोन भाग सोडावेत.

रेखात्रयेण सम्बद्धं कारयेत् पृष्ठदेशगं। रत्नजे लक्षणोद्धारो यवौ हेमसमुद्भवे

मागच्या बाजूने तीन रेषांनी जोडून चिन्ह करावे. रत्नमय लिंगात, जर ते सोन्याचे असेल तर, चिन्ह दोन जवा रुंद असावे.

स्वरूपं लक्षणन्तेषां प्रभा रत्नेषु निर्मला। नयनोन्मीलनं वक्त्रे सान्निध्याय च लक्ष्म तत्

त्यांच्या खऱ्या रूपाची ओळख त्यांच्या अंगावरील चिन्हांनी होते; रत्नांमध्ये असलेली तेजस्विता निर्मळ असते. चेहऱ्यावर डोळे उघडलेले असणे, हे उपस्थितीचे लक्षण आहे.

लक्ष्मणोद्धाररेखाञ्च घृतेन मधुना तथा। मृत्युञ्जयेन सम्पूज्य शिल्पिदोषनिवृत्तये

त्या चिन्हे आणि रेषा ओळखण्यासाठी तुप व मध वापरावे, आणि मृत्युञ्जय मंत्राने पूजा करून शिल्पातील दोष दूर करावेत.

अर्च्चयेच्च तता लिङ्गं स्नापयित्वा मृदादिभिः। शिल्पिनन्तोषयित्वा तु दद्याद् गां गुरवो ततः

मृत्तिका व इतर पदार्थांनी लिंगाचे स्नान करून त्याची पूजा करावी; शिल्पकारांना संतुष्ट करून नंतर गुरूंना गायी द्याव्यात.

लिङ्गं धूपादिभिः प्राच्यं गायेयुर्भर्तृगास्त्रियः। सव्येन चापसव्येन सूत्रेणाथ कुशेन वा

लिंगाला धूप व इतर सुगंधी वस्तूंनी पूजावे; स्वामींच्या पत्नीनी गाणी गावी, आणि उजव्या किंवा डाव्या बाजूने दोरा किंवा कुशा वापरावी.

स्मृत्वा च रोचनं दत्वा कुर्यान्निर्मञ्जनादिकं । गुडलवणधान्याकदानेन विसृजेच्च ताः

रंजन आठवून, ते अर्पण करून शुद्धीकरण व इतर विधी करावेत; गूळ, मीठ आणि धान्य देऊन त्या स्त्रियांना निरोप द्यावा.

गुरुमूर्त्तिधरैः सार्द्धं हृदा वा प्रणवेन वा। मृत्स्नागोमयगोमूत्रभस्मभिः सलिलान्तरं

गुरूंच्या रूपात असणाऱ्यांसोबत, किंवा मनाने किंवा प्रणवाने, माती, गोमय, गोमूत्र, भस्म आणि इतर पाण्यांचा वापर करावा.

स्नापयेत् पञ्चगव्येन पञ्चमृतपुरः सरं । विरूक्षणं कषायैश्च सर्वौषधिजलेन वा

पंचगव्याने, आणि त्याआधी पंचामृताने स्नान करावे; तसेच काढे किंवा सर्व औषधींच्या पाण्याने शुद्धीकरण करावे.

शुभ्रपुष्पफलस्वर्णरत्न श्रृङ्गयवोदकैः। तथा धारासहस्रेण दिव्यौषधिजलेन च

शुद्ध फुले, फळे, सोनं, रत्नं, शिंग, जवाचं पाणी, तसेच हजार धारा आणि दिव्य औषधींच्या पाण्याने स्नान करावे.

तीर्थोदकेन गङ्गेन चन्दनेन च वारिणा। क्षीरार्णवादिभिः कुम्भैः शिवकुम्भजलेन च

तीर्थांचे पाणी, गंगेचे पाणी, चंदनाचे पाणी, क्षीरसागरातील कलश, आणि शिवकलशातील पाण्याने स्नान करावे.

विरूक्षणं विलेपञ्च सुगन्धैश्चन्दनादिभिः। सम्पूज्य ब्रह्मभिः पुष्पैर्वर्मणा रक्तचीवरैः

चंदनासारख्या सुगंधी पदार्थांनी शुद्धीकरण व अभिषेक करावा; ब्राह्मण, फुले, कवच आणि लाल वस्त्रांनी पूजा करावी.

रक्तरूपेण नीराज्य रक्षातिलकपूर्वकं। घृतौघैर्जलदुग्धैश्च कुशाद्यैरर्घ्यसूचितैः

लाल रूपात आरती करावी, आधी रक्षेचे टिळा लावावा; तुप, पाणी, दूध यांच्या धारांनी आणि कुशा व दोऱ्याने दाखवलेल्या अर्घ्याने पूजा करावी.

द्रव्यैः स्तुत्यादिबिस्तुष्टमर्चयेत् पुरुषाणुना । समाचम्य हृदा देवं ब्रूयादुत्थीयतां प्रभो

द्रव्ये, स्तुती आणि इतर स्तोत्रांनी तृप्त लिंगाची पुरुषसूक्ताने पूजा करावी; मनाने देवाला वंदन करून म्हणावे—'उठा, प्रभो'.