अग्निपुराणम्

तद्दशांश्न वर्द्धन्यां रक्षां विज्ञापयेदपि । गणेशं वायवेऽभ्यर्च्य हरं पञ्चामृतादिभिः

वर्धिनीच्या दहाव्या भागात रक्षणाची सूचना द्यावी. गणेश आणि वायूचे पूजन करून, पंचामृत वगैरेने हराचे पूजन करावे.

स्नापयेत् पूर्ववत् प्रार्च्य कुण्डे च शिवपावकम्। विधिवच्च चरुं कृत्वा सम्पाताहुतिशोधितम्

पूर्वीप्रमाणे स्नान घालावे, पूजन करावे आणि कुंडात शिवाच्या पवित्र अग्नीचे पूजन करावे. विधीपूर्वक आहुती घालून शुद्ध केलेले नैवेद्य तयार करावे.

देवाग्न्यात्मविभेदेन दर्व्या तं विभजेत्त्रिधा। दत्वा भागौ शिवाग्निभ्यां संरक्षेद्भागमात्मनि

देव, अग्नी आणि स्वतः असे तीन भाग करीत, त्या नैवेद्याचे विभागन करावे. शिव आणि अग्नीला भाग अर्पण करून, उरलेला भाग स्वतःसाठी राखावा.

शरेण वर्म्मणा देयं पूर्वतो दन्तधावनम्। तस्माद्‌घोरशिखाभ्यां वा दक्षिणे पश्चिमे मृदां

पूर्वेकडे दात घासण्याची काडी आणि कवच अर्पण करावे. त्यानंतर दक्षिण आणि पश्चिम दिशेला भयंकर ज्वाळांसह माती अर्पण करावी.

सद्योजातेन च हृदा चोत्तरे वामनीकृतम् । जलं वामेन शिरसा ईशे गन्धान्वितं जलम्

सद्योजाताच्या हृदयाने आणि उत्तर दिशेला डाव्या हाताने अर्पण करावे. डाव्या हाताने डोक्यावर पाणी, आणि ईशान्य दिशेला सुगंधी पाणी अर्पण करावे.

पञ्चगव्यं पलाशादिपुटकं वै समन्ततः। ऐशान्यां कुसुमं दद्यादाग्नेय्यां दिशि रोचनां

पंचगव्य आणि पलाशाची पुडी सर्वत्र अर्पण करावी. ईशान्य दिशेला फुल द्यावे आणि आग्नेय दिशेला रोचना अर्पण करावी.

अगुरुं निर्ऋताशायां वायव्यां च चतुः समम्। होमद्रव्याणि सर्वाणि सद्योजातैः कुशैः

नैरृत दिशेला अगरु अर्पण करावे आणि वायव्य दिशेला चार भागांत विभागून अर्पण करावे. सर्व हवनद्रव्ये सद्योजाताच्या कुशांनी अर्पण करावी.

दण्डाक्षसूत्रकौपीनभिक्षापात्राणि रूपिणे। कज्जलं कुङ्कुमन्तैलं शलाकां केशशोधनीं

रूपाला दंड, माळ, यज्ञोपवीत, कौपीन, भिक्षापात्र, काजळ, कुंकवाचे तेल, काडी आणि केस स्वच्छ करण्याचे साधन अर्पण करावे.

ताम्बूलं दर्पणं दद्यादुत्तरे रोचनामपि। आसनं पादुके पात्रं योगपट्टातपत्रकम्

तांबूल, आरसा आणि उत्तर दिशेला रोचना अर्पण करावी. आसन, पादुका, पात्र, योगपट्टा आणि छत्र अर्पण करावे.

ऐशान्यामीशमन्त्रेण दद्यादीशानतुष्टये। पूर्वस्याञ्चरुकं साज्यं दद्याद् गन्धादिकं नवे

ईशान्य दिशेला ईश मंत्राने ईशान्याचे समाधान होईल असे अर्पण करावे. पूर्व दिशेला तुपासह चरू अर्पण करावा आणि नवीन दिशेला सुगंधी पदार्थ द्यावे.

पवित्राणि समादाय प्रोक्षितान्यर्घ्यवारिणा। संहितामन्त्रपूतानि नीत्वा पावकसन्निधिं

पवित्र वस्तू घेऊन, अर्घ्याच्या पाण्याने शिंपडून आणि संहितामंत्रांनी शुद्ध करून त्या अग्नीच्या सान्निध्यात न्याव्यात.

कृष्णाजिनादिनाऽऽच्छाद्य स्मरन् संवत्सरात्मकम्। साक्षइणं सर्वकृत्यानां गोप्तारं शिवमव्ययं

काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीने झाकून, वर्षस्वरूपाचा स्मरण करून, सर्व कर्मांचे थेट रक्षण करणारा, मंगल आणि अविनाशी अशा शिवाचे ध्यान करावे.

स्वेति हेति प्रयोगेण मन्त्रसंहितया पुनः। शोधयेच्च पवित्राणि वाराणामेकविंशतिं

‘स्वेति हेति’ या मंत्रसंहितेच्या वापराने, पवित्र धागे एकवीस वेळा पाण्याने शुद्ध करावेत.

गृहादि वेष्टयेत्सूत्रैर्गन्धाद्यं रवये ददेत्। पूजिताय समाचम्य कृतन्यासः कृतार्घ्यकः

घर आणि इतर वस्तूंना धाग्यांनी गुंडाळून, सुगंधी द्रव्ये सूर्याला अर्पण करावीत. पूजा करून, पाणी पिऊन, न्यास आणि अर्घ्य विधी पूर्ण करावेत.

नन्द्यादिब्योऽथ गन्धाख्यं वास्तोश्चाथ प्रविश्य च । शस्त्रेभ्यो लोकपालेब्यः स्वनाम्ना शिवकुम्भके

नंदी आणि इतरांना, सुगंधाच्या देवतेला, घरात प्रवेश केल्यावर शस्त्रांना, दिशांचे रक्षक आणि स्वतःच्या नावाने शुभ कलशात अर्पण करावे.

वर्द्धन्यै विघ्नराजाय गुरवे ह्यात्मने यजेत्। अथ सर्वौषधीलिप्तं धूपितं पुष्पदूर्वया

वर्धनी, विघ्नराज, गुरु आणि आत्म्याची पूजा करावी. मग सर्व औषधी लावून, फुलांनी आणि दुर्व्यांनी धूप करावा.

आमन्त्रय च पवित्रं तत् विधायाञ्जलिमध्यगम्। आसस्तविधिच्छिद्रपूरणे च विधि प्रति

ते पवित्र धागे बोलून, ते जोडलेल्या हातांच्या मध्ये ठेवावेत आणि विधीतील उणीव भरून काढण्यासाठी, नियमानुसार त्याचा उपयोग करावा.

प्रभवामन्त्रयामि त्वां त्वदिच्छावाप्तिकारिकां। तत्सिद्धिमनुजानीहि यजतश्चिदचित्पते

हे सामर्थ्यशाली, मी तुला आमंत्रित करतो. तू इच्छा पूर्ण करणारा आहेस. साधकाच्या यशासाठी, चेतन-अचेतनांच्या अधिपती, कृपया संमती दे.

सर्वथा सर्वदा शम्भो नमस्तेऽस्तु प्रसीद मे। आमन्त्रितोऽसि देवेश सह देव्या गणेश्वरैः

शंभो, सर्व काळ आणि प्रत्येक प्रसंगी तुला नमस्कार असो. माझ्यावर कृपा कर. देवी आणि गणेश्वरांसह, देवाधिदेव, तुला आमंत्रण देतो.

मन्त्रेसैर्ल्लेकपालैश्च सहितः परिचारकैः। निमन्त्रयाम्यहन्तुभ्यं प्रभाते तु पवित्रकम्

मंत्रधारी, कपालधारी आणि सेवकांसह, मी तुम्हा सर्वांना आमंत्रित करतो. सकाळी पवित्र धाग्याचे आमंत्रण करावे.

नियमञ्च करिष्यामि परमेश तवाज्ञया। इत्येवन्देवमामन्त्र्य रेचकेनामृतीकृतम्

परमेश्वरा, तुझ्या आज्ञेने मी नियम पाळीन. अशा प्रकारे आमंत्रण करून, श्वासाने अमृत केले जावे.

शिवान्तं मूलमुच्चार्य्य तच्छिवाय निवेदयेत्। जपं स्तोत्रं प्रणामञ्च कृत्वा शम्भुं क्षमापयेत्

‘शिव’ या शब्दाने संपणारा मूलमंत्र उच्चारून, तो शिवाला अर्पण करावा. जप, स्तोत्र आणि नमस्कार करून, शंभूची क्षमा मागावी.

हुत्वा चरोस्तृतीयांशं तद्ददीत शिवाग्नये । दिग्वासिब्यो दिगीशेभ्यो भूतमातृगणेभ्य उ

तिसरा भाग होम करून, तो शिवाग्नीला अर्पण करावा. दिशांचे रक्षक, दिग्पती आणि भूतमातेच्या गणांना द्यावा.

रुद्रेभ्यः क्षेत्रपादिभ्यो नमः स्वाहा बलिस्त्वयं। दिङ्नागाद्यैश्च पूर्वादौ क्षेत्राय चाग्नये बलिः

रुद्र आणि क्षेत्रपालांना नमस्कार आणि स्वाहा, ही बलि आहे. पूर्व दिशेला, दिग्गज आणि इतर दिक्पती, क्षेत्र आणि अग्नी यांना बलि द्यावी.

तत ओमग्नये स्वाहा स्वाहा सोमाय चैव हि। ओमग्नीषोमाभ्यां स्वाहाऽग्नये स्विष्टकृते तथा

मग ‘ॐ अग्नये स्वाहा, सोमाय स्वाहा, ॐ अग्नीषोमाभ्यां स्वाहा, अग्नीला स्विष्टकृत’ असे म्हणावे.

इत्याहुतिच्तुष्कन्तु दत्वा कुर्य्यात्तु योजनाम्। वह्निकुण्डार्च्चितं देवं मण्डलाभ्यर्च्चिते शिवे

ही चार आहुती दिल्यावर, संयोग करावा. अग्निकुंडात पूजिलेला देव आणि मंडलात पूजिलेला शिव यांना अर्पण करावे.

नाडीसन्धानरूपेण विधिना योजयेत्तत्तः। वंशादिपात्रे विन्यस्य अस्त्रञ्च हृदयन्ततः

नाडी संधानाच्या पद्धतीने त्यांचा संयोग करावा. मग वंशादी पात्रात ठेवावे आणि हृदयावर अस्त्र मंत्र लावावा.

अधिरोप्य पवित्राणि कलाभिर्वाऽथ मन्त्रयेत्। षडङ्गं ब्रह्ममूलैर्व्वां हृद्वर्म्मास्त्रञ्च योजयेत्

पवित्र धागे ठेवून किंवा कलांनी मंत्र म्हणावे. सहा अंग आणि ब्रह्ममूल मंत्रांनी हृदय, कवच आणि अस्त्र लावावे.

विधाय सूत्रैः संवेष्ट्य पूजयित्वाऽङ्गसम्भवैः । रक्षार्थं जगदीशाय भक्तिनम्रः समर्पयेत्

धाग्यांनी गुंडाळून, अंगज मंत्रांनी पूजा करून, रक्षणासाठी, भक्तिभावाने वाकून जगदीशाला अर्पण करावे.