अग्निपुराणम्

अत्यर्थं भावयेद्देवं ज्ञानखड्गकरो गुरुः। नेर्ऋतीं दिशमासाद्य प्रक्षिपेदुदगाननः

गुरु ज्ञानाचे तलवार हातात घेऊन, देवतेचे मनापासून चिंतन करावे. उत्तर दिशेला तोंड करून, नैऋत्य दिशेला जाऊन तेथे अर्पण करावे.

अर्घ्याम्बुपञ्चगव्यञ्च समस्तान् मखमण्डपे। चतुष्पथान्तसंस्कारैर्वीक्षणाद्यैः सुसंस्कृतैः

अर्घ्याचे पाणी, पंचगव्य आणि इतर सर्व पदार्थ यज्ञमंडपात शिंपडावेत. चौकाच्या ठिकाणी योग्य विधीने, लक्षपूर्वक पाहून आणि इतर कृती कराव्यात.

विक्षिप्य विकिरांस्तत्र कुशकूर्च्चोपसंहरेत् । तानीशदिशि वर्द्धन्यामासनायोपकल्पयेत्

तेथे नैवेद्य विखुरून, कुशाची पेंढी गोळा करावी. ईशान्य दिशेला त्यांच्यासाठी आसन तयार करावे.

नैर्ऋते वास्तुगीर्वाणा द्वारे लक्ष्मीं प्रपूजयेत्। पश्चिमाभिमुखं कुम्भं सर्वदान्योपरि स्थितम्

नैरृत आणि वास्तु या दिशांच्या दाराजवळ लक्ष्मीचे पूजन करावे. पश्चिमेकडे तोंड करून ठेवलेला कलश नेहमी इतर सर्वांपेक्षा वर असावा.

प्रणवेन वृषारूढं सिहस्थां वर्द्धनीन्ततः। कुम्भे शाङ्गं शिवन्देवं वर्द्धन्यामस्त्रमर्च्चयेत्

ॐकाराने वृषभावर बसलेल्या आणि सिंहावर आसन केलेल्या वर्धिनी देवीचे पूजन करावे. त्यानंतर कलशात वर्धिनी मंत्राने धनुष्यधारी शिवाचे पूजन करावे.

दिक्षु शक्रादिदिक्पालान् विष्णुब्रह्मशिवादिकान्। वर्द्धनीं सम्यगादाय घटप्टष्ठानुगामिनीं

सर्व दिशांना इंद्र वगैरे दिक्पाल, विष्णु, ब्रह्मा, शिव आणि इतर देवतांचे पूजन करावे. कलश आणि आठ दिक्पाल यांच्या मागे वर्धिनी देवीचे योग्य प्रकारे आवाहन करावे.

शिवाज्ञां श्रावयेन्मन्त्री पूर्वादीशानगोचरम्। अविच्छिन्नपयोधारां मूलमन्त्रमुदीरयेत्

पूर्व दिशेपासून ईशान्य दिशेपर्यंत शिवाची आज्ञा पुरोहिताने जाहीर करावी. अखंड पाण्याचा प्रवाह सुरू ठेवत मूळ मंत्राचा उच्चार करावा.

समन्ताद् भ्रामयेदेनां रक्षार्थं शस्त्ररूपिणीम्। पूर्वं कलशमारोप्य शस्त्रार्थन्तस्य वामतः

रक्षणासाठी शस्त्ररूपाने तिचे सर्वत्र प्रदक्षिणा करावी. प्रथम कलश ठेवून, शस्त्र त्याच्या डाव्या बाजूला असावे.

समग्रासनके कुम्भे यजेद्देवं स्थिरासने। वर्द्धन्यां प्रणवस्थायामायुधन्तदनु द्वयोः

पूर्ण आसनावर बसवलेल्या कलशात देवतेचे पूजन करावे. वर्धिनीमध्ये ॐकाराच्या स्थानी आणि शस्त्राच्या स्थानी, या दोघांच्या मध्ये पूजन करावे.

भगलिङ्गसमायोगं विदध्याल्लिङ्गमुद्रया। कुम्भे निवेद्य बोधासिं मूलमन्त्रजपन्तथा

लिंगमुद्रेने भग आणि लिंग यांचा संयोग करावा. तो कलशात समर्पित करून, ज्ञान जागृत करावे आणि मूळ मंत्राचा जप करावा.

तद्दशांश्न वर्द्धन्यां रक्षां विज्ञापयेदपि । गणेशं वायवेऽभ्यर्च्य हरं पञ्चामृतादिभिः

वर्धिनीच्या दहाव्या भागात रक्षणाची सूचना द्यावी. गणेश आणि वायूचे पूजन करून, पंचामृत वगैरेने हराचे पूजन करावे.

स्नापयेत् पूर्ववत् प्रार्च्य कुण्डे च शिवपावकम्। विधिवच्च चरुं कृत्वा सम्पाताहुतिशोधितम्

पूर्वीप्रमाणे स्नान घालावे, पूजन करावे आणि कुंडात शिवाच्या पवित्र अग्नीचे पूजन करावे. विधीपूर्वक आहुती घालून शुद्ध केलेले नैवेद्य तयार करावे.

देवाग्न्यात्मविभेदेन दर्व्या तं विभजेत्त्रिधा। दत्वा भागौ शिवाग्निभ्यां संरक्षेद्भागमात्मनि

देव, अग्नी आणि स्वतः असे तीन भाग करीत, त्या नैवेद्याचे विभागन करावे. शिव आणि अग्नीला भाग अर्पण करून, उरलेला भाग स्वतःसाठी राखावा.

शरेण वर्म्मणा देयं पूर्वतो दन्तधावनम्। तस्माद्‌घोरशिखाभ्यां वा दक्षिणे पश्चिमे मृदां

पूर्वेकडे दात घासण्याची काडी आणि कवच अर्पण करावे. त्यानंतर दक्षिण आणि पश्चिम दिशेला भयंकर ज्वाळांसह माती अर्पण करावी.

सद्योजातेन च हृदा चोत्तरे वामनीकृतम् । जलं वामेन शिरसा ईशे गन्धान्वितं जलम्

सद्योजाताच्या हृदयाने आणि उत्तर दिशेला डाव्या हाताने अर्पण करावे. डाव्या हाताने डोक्यावर पाणी, आणि ईशान्य दिशेला सुगंधी पाणी अर्पण करावे.

पञ्चगव्यं पलाशादिपुटकं वै समन्ततः। ऐशान्यां कुसुमं दद्यादाग्नेय्यां दिशि रोचनां

पंचगव्य आणि पलाशाची पुडी सर्वत्र अर्पण करावी. ईशान्य दिशेला फुल द्यावे आणि आग्नेय दिशेला रोचना अर्पण करावी.

अगुरुं निर्ऋताशायां वायव्यां च चतुः समम्। होमद्रव्याणि सर्वाणि सद्योजातैः कुशैः

नैरृत दिशेला अगरु अर्पण करावे आणि वायव्य दिशेला चार भागांत विभागून अर्पण करावे. सर्व हवनद्रव्ये सद्योजाताच्या कुशांनी अर्पण करावी.

दण्डाक्षसूत्रकौपीनभिक्षापात्राणि रूपिणे। कज्जलं कुङ्कुमन्तैलं शलाकां केशशोधनीं

रूपाला दंड, माळ, यज्ञोपवीत, कौपीन, भिक्षापात्र, काजळ, कुंकवाचे तेल, काडी आणि केस स्वच्छ करण्याचे साधन अर्पण करावे.

ताम्बूलं दर्पणं दद्यादुत्तरे रोचनामपि। आसनं पादुके पात्रं योगपट्टातपत्रकम्

तांबूल, आरसा आणि उत्तर दिशेला रोचना अर्पण करावी. आसन, पादुका, पात्र, योगपट्टा आणि छत्र अर्पण करावे.

ऐशान्यामीशमन्त्रेण दद्यादीशानतुष्टये। पूर्वस्याञ्चरुकं साज्यं दद्याद् गन्धादिकं नवे

ईशान्य दिशेला ईश मंत्राने ईशान्याचे समाधान होईल असे अर्पण करावे. पूर्व दिशेला तुपासह चरू अर्पण करावा आणि नवीन दिशेला सुगंधी पदार्थ द्यावे.

पवित्राणि समादाय प्रोक्षितान्यर्घ्यवारिणा। संहितामन्त्रपूतानि नीत्वा पावकसन्निधिं

पवित्र वस्तू घेऊन, अर्घ्याच्या पाण्याने शिंपडून आणि संहितामंत्रांनी शुद्ध करून त्या अग्नीच्या सान्निध्यात न्याव्यात.

कृष्णाजिनादिनाऽऽच्छाद्य स्मरन् संवत्सरात्मकम्। साक्षइणं सर्वकृत्यानां गोप्तारं शिवमव्ययं

काळ्या कृष्णमृगाच्या कातडीने झाकून, वर्षस्वरूपाचा स्मरण करून, सर्व कर्मांचे थेट रक्षण करणारा, मंगल आणि अविनाशी अशा शिवाचे ध्यान करावे.

स्वेति हेति प्रयोगेण मन्त्रसंहितया पुनः। शोधयेच्च पवित्राणि वाराणामेकविंशतिं

‘स्वेति हेति’ या मंत्रसंहितेच्या वापराने, पवित्र धागे एकवीस वेळा पाण्याने शुद्ध करावेत.

गृहादि वेष्टयेत्सूत्रैर्गन्धाद्यं रवये ददेत्। पूजिताय समाचम्य कृतन्यासः कृतार्घ्यकः

घर आणि इतर वस्तूंना धाग्यांनी गुंडाळून, सुगंधी द्रव्ये सूर्याला अर्पण करावीत. पूजा करून, पाणी पिऊन, न्यास आणि अर्घ्य विधी पूर्ण करावेत.

नन्द्यादिब्योऽथ गन्धाख्यं वास्तोश्चाथ प्रविश्य च । शस्त्रेभ्यो लोकपालेब्यः स्वनाम्ना शिवकुम्भके

नंदी आणि इतरांना, सुगंधाच्या देवतेला, घरात प्रवेश केल्यावर शस्त्रांना, दिशांचे रक्षक आणि स्वतःच्या नावाने शुभ कलशात अर्पण करावे.

वर्द्धन्यै विघ्नराजाय गुरवे ह्यात्मने यजेत्। अथ सर्वौषधीलिप्तं धूपितं पुष्पदूर्वया

वर्धनी, विघ्नराज, गुरु आणि आत्म्याची पूजा करावी. मग सर्व औषधी लावून, फुलांनी आणि दुर्व्यांनी धूप करावा.

आमन्त्रय च पवित्रं तत् विधायाञ्जलिमध्यगम्। आसस्तविधिच्छिद्रपूरणे च विधि प्रति

ते पवित्र धागे बोलून, ते जोडलेल्या हातांच्या मध्ये ठेवावेत आणि विधीतील उणीव भरून काढण्यासाठी, नियमानुसार त्याचा उपयोग करावा.

प्रभवामन्त्रयामि त्वां त्वदिच्छावाप्तिकारिकां। तत्सिद्धिमनुजानीहि यजतश्चिदचित्पते

हे सामर्थ्यशाली, मी तुला आमंत्रित करतो. तू इच्छा पूर्ण करणारा आहेस. साधकाच्या यशासाठी, चेतन-अचेतनांच्या अधिपती, कृपया संमती दे.

सर्वथा सर्वदा शम्भो नमस्तेऽस्तु प्रसीद मे। आमन्त्रितोऽसि देवेश सह देव्या गणेश्वरैः

शंभो, सर्व काळ आणि प्रत्येक प्रसंगी तुला नमस्कार असो. माझ्यावर कृपा कर. देवी आणि गणेश्वरांसह, देवाधिदेव, तुला आमंत्रण देतो.