अग्निपुराणम्

उदङ्‌मुखः कुण्डमीक्षेत् प्रोक्षणं ताडनं कुशैः। विदध्यादस्त्रमन्त्रेण वर्म्मणाभ्युक्षणं मतं

उत्तर दिशेला तोंड करून, कुंड पाहावे, कुशाने शिंपडावे आणि हलके मारावे, मंत्र म्हणावे आणि रक्षणासाठी पाण्याचा अभिषेक करावा.

खड्गेन खातमुद्धारं पूरणं समतामपि। कुर्वीत वर्म्मणा सेकं कुट्टनन्तु शरात्मना

तलवारीने खड्डा खणावा, साफ करावा, भरून समतल करावा. मग रक्षणासाठी पाण्याचा शिंपडावा आणि बाणाने टकटक करावी.

सम्मार्ज्जनं समालेपं कलारूपप्रकल्पनम्। त्रिसूत्रीपरिधानं च वर्म्मणाभ्यर्च्चनं सदा

स्वच्छ करून, लेप लावून, योग्य मापाने आकार द्यावा, तीन दोऱ्यांनी बांधावे आणि नेहमी रक्षणासाठी पाण्याने पूजा करावी.

रेखात्रयमुदक् कुर्य्यादेकां पूर्वाननामधः। कुशेन च शिवास्त्रेण यद्वा तासां विपर्य्ययः

तो तीन पाण्याच्या रेषा काढाव्यात — एक पूर्वेकडे, एक समोर, आणि एक खाली. किंवा पवित्र कुश आणि शिवास्त्र वापरून त्यांची जागा बदलू शकतो.

वज्रीकरणमन्त्रेण हृदा दर्भेश्चतुष्पथम्। अक्षपात्रन्ततनुत्रेण विन्यसेद्विष्टरं हृदा

वज्रासारखा करण्याच्या मंत्राने, मनानेच तो चार दिशांना कुश घालावा. पात्राच्या मंत्राने, मनानेच आसन मोठ्या प्रमाणात मांडावे.

हृदा वागीश्वरीं तत्र ईशमावाह्य पूजयेत्। वह्निं सदाश्रयानीतं शुद्धपात्रोपरिस्थितम्

मनानेच तिथे वागीश्वरीला बोलवून, प्रभूची पूजा करावी. अग्नी योग्य प्रकारे आणून, शुद्ध पात्रावर ठेवावा.

क्रव्यादांशंपरित्यज्य वीक्षणादिविशोधितम्। औदर्य्यं चैन्दवं भौतं एकीकृत्यानलत्रयम्

मांसाहारींसाठी योग्य असलेला भाग बाजूला काढून, नीट पाहून व इतर उपायांनी शुद्ध करून, देहातील, चंद्रातील आणि भौतिक असे तीन अग्नी एकत्र करावेत.

ओं हूं वह्निचैतन्याय वह्निवीजेन विन्यसेत्। संहितामन्त्रितं वह्नि धेनुमुद्रामृतीकृतम्

ॐ हूं असा उच्चार करून, अग्नीच्या चैतन्यासाठी अग्नीबीजाने स्थापना करावी. संहितामंत्राने सिद्ध केलेला अग्नी, गायीच्या मुद्रा करून अमृतमय करावा.

रक्षितं हेतिमन्त्रेण कवचेनावगुण्ठितम्। पूजितन्त्रिः परिभ्राम्य कुण्डस्योद्‌र्ध्वं प्रदक्षिणम्

शस्त्र मंत्राने रक्षण करून, कवचाने झाकून, पूजेची दोरी घेऊन, कुंडाच्या वरून उजवीकडे प्रदक्षिणा करावी.

शिववीजमिति ध्यात्वा वागीशागर्भगोचरे। वागीश्वरेण देवेन क्षिप्यमानं विभावयेत्

शिवबीज वागीशेच्या गर्भात आहे असे ध्यान करून, वागीश्वरे देवतेने ते टाकले जात आहे असे मनात पाहावे.

भूमिष्ठजानुको मन्त्री हृदात्मसम्मुखं क्षिपेत्। ततोऽन्तस्थितवीजस्य नाभिदेशे समूहम्

भूमीवर बसलेला पुरोहित, मनानेच स्वतःकडे तोंड करून ते टाकावे. मग, नाभीच्या भागात आतल्या बीजांचा समूह एकत्र करावा.

सम्भृतिं परिधानस्य शौचमाचमनं हृदा। गर्भाग्नेः पूजनं कृत्वा तद्रक्षार्थं शराणुना

आच्छादन एकत्र करणे, शुद्धता आणि आचमन हे सर्व मनाने करावे. गर्भाग्नीची पूजा करून, त्याच्या रक्षणासाठी बाणाचा उपयोग करावा.

वध्नीयाद्गर्भजं देव्याः ककङ्कणं पाणिपल्लवे। गर्भाधानाय सम्पूज्य सद्योजातेन पावकम्

देवीच्या गर्भातून जन्मलेले कंकण तिच्या कोमल हातावर बांधावे. संपूर्ण पूजा करून, सद्योजाताने अग्नीची गर्भाधानासाठी पूजा करावी.

ततो हृदयमन्त्रेण जुहुयादाहुतित्रयम्। पुंसवनाय वामेन तृतीये मासि पूजयेत्

मग हृदयमंत्राने तीन आहुती द्याव्यात. पुत्रप्राप्तीसाठी, तिसऱ्या महिन्यात डाव्या बाजूने पूजा करावी.

आहुतित्रितयं दद्याच्छिरसाम्बुकणान्वितं। सीमन्तोन्नयनं षष्ठे मासि सम्पूज्य रूपिणा

तीन आहुती, डोक्यावर पाण्याचे थेंब टाकून द्याव्यात. सहाव्या महिन्यात, रूपिणी देवीची पूजा करून सीमंतोन्नयन करावे.

जुहुयादाहुतीस्तिस्त्रः शिखया शिखयैव तु। वक्त्राङ्गकल्पनां कुर्य्याद्वक्त्रोद्‌घाटननिष्कृती

शिखा वापरून तीन आहुती द्याव्यात, प्रत्यक्ष शिखेनेच. मग तोंडाची रचना, तोंड उघडणे आणि शुद्धीची क्रिया करावी.

जातकर्म्मंनृकर्म्मभ्यां दशमे मासि पूर्ववत। वह्नि सन्धुक्ष्य दर्भाद्यैः स्नानं गर्भमलापहं

दहाव्या महिन्यात, पूर्वीप्रमाणेच जातकर्म आणि नरकर्म करावेत. कुश वगैरेने अग्नी प्रज्वलित करून, गर्भातील अशुद्धी दूर करण्यासाठी स्नान करावे.

सुवर्णबन्धनं देव्या कृतं ध्यात्वा हृदार्च्चयेत्। सद्यः सूतकनाशाय प्रोक्षयेदस्त्रवारिणा

देवीसाठी केलेले सुवर्णबंधन मनात ठेवून, मनानेच पूजा करावी. लगेच सूतक नष्ट व्हावे म्हणून, शस्त्र मंत्राने सिद्ध केलेल्या पाण्याने शिंपडावे.

कुम्भन्तु वहिरस्त्रेण ताडयेद्वर्म्मणोक्षयेत्। अस्त्रेणोत्तरपूर्व्वाग्रान्मेखलासु वहिः कुशान्

मडके बाहेरील शस्त्राने स्पर्श करावे आणि कवचाने शुद्ध करावे. शस्त्र मंत्राने, उत्तरेकडील आणि पूर्वेकडील टोकांवर, मेखला बाहेर कुश ठेवावेत.

आस्थाप्य स्थापयेत्तेषु हृदा परिधिविस्तरं। वक्ताणामस्त्रमन्त्रेण ततो नालापन्तुत्तये

ते ठेवून, मनानेच मोठे आच्छादन मांडावे. मग, वक्त्यांसाठी शस्त्र मंत्राने, तिन्ही नळ्यांच्या टोकांवर करावे.

समिधः पञ्च होतव्याः प्रान्ते मूले घृतप्लुताः। ब्रह्माणं शङ्करं विष्णुमनन्तञ्च हृदार्च्चयेत्

पाच समिधा तुपात भिजवून, टोकांना आणि मुळाशी अर्पण कराव्यात. मनानेच ब्रह्मा, शंकर, विष्णु आणि अनंत यांची पूजा करावी.

दूर्वाक्षतैश्च पर्य्यन्तं परिधिस्थाननुक्रमात्। इन्द्रादीशानपर्य्यन्तान्विष्टरस्थाननुक्रमात्

दूर्वा गवताच्या पातींनी, प्रत्येक ठिकाणी एकामागून एक, सीमाभोवती प्रदक्षिणा घालावी. इंद्र आणि इतर देवतांपासून सुरू करून, प्रत्येक स्थानावर योग्य क्रमाने जावे.

अग्नेरभिमुखीभूतान् निजदिक्षु हृदार्च्चयेत्। निवार्य्य विघ्नसङ्घातं बालकं पालयिष्यथ

अग्नीसमोर तोंड करून, प्रत्येक दिशेला मनापासून पूजा करावी. सर्व अडथळे दूर करून, मुलाचे रक्षण करावे.

शैवीमाज्ञामिमान्तेषां श्रावयेत्तदनन्तरम्। गृहीत्वा स्रुक्‌स्रुवावूर्ध्ववदनाधोमुखैः क्रमात्

यानंतर, त्या सर्वांना शैव आज्ञा सांगावी. नंतर, स्रुक आणि स्रुव हातात घेऊन, एकाचा तोंड वर आणि दुसऱ्याचा खाली ठेवत, योग्य क्रमाने पुढे जावे.

प्रताप्याग्नौ त्रिधा दर्भमूलमध्याग्रकैः स्पृशेत् । [https://vedastudy.yolasite.com/kusha1.php कुश]स्पृष्टप्रदेशे तु आत्मविद्याशिवात्मकं

दर्भाचे मूळ, मधला भाग आणि टोक अग्नीमध्ये तापवून, त्या त्या भागांना स्पर्श करावा. कुशाने स्पर्श केलेल्या जागी, आपले स्वरूप ज्ञान आणि शिवमय आहे असे ध्यान करावे.

क्रमात्तत्त्वत्रयं न्यस्य हां हीं हूं सं रवैः क्रमात्। स्रुचि शक्तिं स्रुवे शम्भुं विन्यस्य हृदयाणुना

योग्य क्रमाने, हां, हीं, हूं आणि सं या अक्षरांनी तीन तत्त्वांची स्थापना करावी. स्रुचमध्ये शक्ती आणि स्रुवमध्ये शंभू, हृदयातील सूक्ष्म भावनेने स्थापित करावे.

त्रिसूत्रीवेष्टितग्रीवौ पूजितौ कुसुमादिभिः। कुशानामुपरिष्टात्तौ स्थापयित्वा स्वदक्षिणे

त्यांच्या गळ्यात तीन दोऱ्यांची माळ घालून, फुलांनी आणि इतर वस्तूंनी पूजा करावी. मग ते कुशाच्या वर, आपल्या उजव्या बाजूला ठेवावेत.

गव्यमाज्यं समादाय वीक्षणादिविशोधितं। स्वकां ब्रह्ममयीं मूर्त्ति सञ्चिन्त्यादाय तद्‌घृतं

गायीचे तूप, डोळ्यांनी आणि इतर पद्धतींनी शुद्ध केलेले, घ्यावे. मग आपले रूप ब्रह्मरूप आहे असे ध्यान करून, ते तूप घ्यावे.

कुण्डस्योर्ध्वं हृदावर्त्यं भ्रामयित्वाग्निगोचरे। पुनर्व्विष्णुमयीं ध्यात्वा घृतमीशानगोचरे

कुंडाच्या वर, हृदयाच्या ठिकाणी तूप फिरवावे आणि ते अग्नीच्या क्षेत्रात ठेवावे. नंतर, विष्णुमय रूप ध्यान करून, ते तूप ईशानाच्या क्षेत्रात ठेवावे.