अग्निपुराणम्

दृष्टा सीतेति रामोऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम्। कथं दृष्टा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

'सीता दिसली आहे,' असे ऐकून राम आनंदित झाला आणि मारुतीला विचारले, 'तुला सीता कशी दिसली? तिने माझ्याबद्दल काय सांगितले?'

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम्। हनूमानब्रवोद्रामं लङ्घयित्वाऽब्धिमागतः

'सीतेच्या कथांचे अमृत माझ्यावर शिंपड, जे इच्छेच्या अग्नीपासून जन्मले आहे.' हनुमान रामाला म्हणाला, 'मी समुद्र ओलांडून आलो.'

सीतां दृष्ठ्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै। हत्वा त्वं रावणं सीतां प्रास्यसे राम मा शुचः

'सीतेला पाहून आणि लंका जाळून, हा सीतामणी घे. रावणाचा वध करून, तू सीतेला परत मिळवशील. राम, दु:खी होऊ नको.'

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः । मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

रामाने तो मणी घेतला आणि विरहाने रडू लागला. मणी पाहून तो म्हणाला, 'जानकी मला दिसली. सीते, मला तिच्याजवळ घेऊन चल.'

तथा विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः। समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

'ती नसता मी जगू शकत नाही.' सुग्रीव आणि इतरांनी त्याला समजावले. मग तो समुद्रकिनारी गेला, तिथे विभीषणाने रामाला भेटले.

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना। रामाय देहि सीतां त्वमित्युक्तेनासहायवान्

रावण या दुष्ट भावाने त्याला दूर लोटले होते. तो म्हणाला, 'सीता रामाला परत दे,' पण तो एकटाच आणि मदतीशिवाय होता.

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैवर्येऽभ्यषेचयत्। समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

रामाने विभीषणाला मित्र मानले आणि त्याला लंकेचा राजा केले. समुद्राने मार्ग दिला नाही, तेव्हा रामाने बाणांनी समुद्र भेदला.

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धि समागतः। नलेन सेतुं बद्‌ध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

रामाने समुद्र फोडला आणि समुद्र प्रकट झाल्यावर म्हणाला, 'नलाच्या मदतीने समुद्रावर पूल बांध आणि लंकेत जा, गूढ समुद्रा.'

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामोऽपि नलसेतुना। कृतेन तरुशैलाद्यैर्गतः पारं महोदधेः

'मी तुला आधी निर्माण केले. रामानेही नलाच्या पुलावरून, झाडे आणि डोंगर लावून, मोठा समुद्र ओलांडला.'

नारद उवाच रामोक्तञ्चाङ्गदौ गत्वा रावणं प्राह जानकी। दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिप्यसि

नारद म्हणतो: 'रामाच्या आज्ञेने अंगद रावणाकडे गेला आणि म्हणाला, 'जानकीला राघवाला ताबडतोब परत दे, नाहीतर तुझा मृत्यू होईल.''

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः। रामयाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते

रावण मारण्यासाठी सज्ज झाला, युद्धात अत्यंत भयंकर होता. दहा डोक्यांचा तो रामाला म्हणाला, 'माझ्यासाठी एकट्यानेच युद्ध योग्य आहे.'

रामो युद्धाय तच्छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ। वानरो हनुमान मैन्दो द्विविदौ जाम्बवान्नलः

हे ऐकून राम वानरांसह लंकेत युद्धासाठी गेला. वानर हनुमान, मैंद, द्विविद, जांबवान आणि नल त्याच्यासोबत गेले.

नीलस्तारोङ्गदो धूभ्रः सुषेणः केशरी गयः। पनसो विनतो रम्भः शरभः कथनो बली

नील, तारा, अंगद, धुभ्र, सुसेन, केसरी, गय, पनस, विनत, राम्भ, शरभ, कथन आणि बलवान हे सगळेही गेले.

गवाक्षो दधिवक्त्रश्च गवयो गन्धमादनः। एते चान्ये च सुग्रीव एतैर्युक्तो ह्यसङ्ख्यकैः

गवाक्ष, दधिवक्त्र, गवय, गंधमादन आणि सुग्रीव, तसेच असंख्य इतर वानर त्यांच्यासोबत होते.

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ। राक्षसा वानराञजघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः

राक्षस आणि वानर यांच्यात मोठे युद्ध सुरू झाले. राक्षसांनी बाण, भाले, गदा आणि इतर शस्त्रांनी वानरांवर हल्ला केला.

वानरा राक्षसाञ् जघ्नुर्नखदन्तशिलादिभिः। हस्त्थश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतम्

वानरांनी आपल्या नखांनी, दातांनी आणि दगडांनी राक्षसांचा संहार केला. राक्षसांची हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळांची सेना नष्ट झाली.

हनूमान् गिरिऋङ्गेण धूम्राक्षमवधीद्रिपुम्। अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आवधीत्

हनुमानाने डोंगराचा कडा उचलून धूम्राक्ष या शत्रूचा वध केला. नीलाने युद्धात अकंपन आणि प्रहस्त यांना मारले.

इन्द्रजिच्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्षमणौ। तार्क्ष्यसन्दर्शनाद् बाणैर्जघ्ननू राक्षसं बलम्

इंद्रजितच्या बाणांनी बांधलेले राम आणि लक्ष्मण गरुडाचे दर्शन झाल्यावर मुक्त झाले आणि त्यांनी आपल्या बाणांनी राक्षसांची सेना मारली.

रामः शरैर्जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे। रावणः कुम्बकर्णञ्च बौधयामास दुः खितः

रामाने युद्धात बाणांनी रावणाला जखमी केले. रावण दुःखी होऊन कुम्भकर्णाला जागे केले.

कुम्भकर्णः प्रबुद्धोऽथ पीत्वा घटसहस्त्रकम्। मद्यस्य महिषादीनां भक्षयित्वाह रावणम्

कुम्भकर्ण जागा झाल्यावर त्याने हजार मडक्यांतील मद्य प्याले आणि म्हशी व इतर जनावरे खाऊन रावणाशी बोलला.

सीताया हरणं पापं कृतन्त्वं हि गुरुर्यतः। अतो गच्छामि युद्धाय रामं हन्मि सवानरम्

"तुम्ही, माझ्या मोठ्या भावाने, सीतेचे अपहरण करून पाप केले आहे. त्यामुळे मी आता युद्धाला जातो आणि रामासह सर्व वानरांना मारतो."

इत्युक्त्वा वानरान् सर्वान् कुम्भकर्णो ममर्द्द ह। गृहीतस्तेन सुग्रीवः कर्णनासं चकर्त्त सः

हे बोलून कुम्भकर्णाने सर्व वानरांना चिरडले. त्याने सुग्रीवाला पकडून त्याची कान आणि नाक कापली.

कर्णनासाविहीनोऽसौ भक्ष यामास वानरान्। अथ कुम्भो निकुमभश्च मकराक्षश्च राक्षसः

कान आणि नाक नसलेला सुग्रीव वानरांमध्ये खाल्ला गेला. मग कुम्भ, निकुम्भ आणि राक्षस मकराक्षा आले.

ततः पादौ ततश्छित्त्वा शिरो भूमौ व्यपातयत् । अथ कुम्भो निकुम्भश्च मकराक्षश्च राक्षसः

मग त्याने त्यांचे पाय कापले आणि डोकी जमिनीवर फेकली. नंतर कुम्भ, निकुम्भ आणि राक्षस मकराक्षा आले.

महोदरो महापार्श्वो मत्त उन्तत्तराक्षसः। प्रघसो भासकर्णश्च विरूपाक्षस्छ संयुगे

महादर, महापार्श्व, मदमस्त आणि भयंकर राक्षस, प्रघास, भासकर्ण आणि विरूपाक्ष युद्धात उतरले.

देवान्तको नरान्तश्च त्रिशिराश्चातिकायकः। रामेण लक्ष्मणेनैते वानरैः सविभीषणैः

देवांतक, नरांतक आणि बलाढ्य त्रिशिरा — हे सर्व वानर आणि विभीषणासह राम आणि लक्ष्मण यांच्या विरोधात उभे राहिले.

युध्यमानास्तथाह्यन्ये राक्षसाभुवि पातिताः। इन्द्रजिन्मायया युध्यन् रामादीन् सम्बबन्ध ह

युद्धात हे आणि इतर राक्षस पडले. इंद्रजितने आपल्या मायेनं राम आणि इतरांना युद्धात बांधून टाकले.

वरदत्तैर्नागबाणै रोषध्या तौ विशल्यकौ। विशल्ययाव्रणौ कृत्वा मारुत्यानीतपर्वने

वरदानाने मिळालेल्या नागबाणांनी आणि वायुपुत्राने आणलेल्या औषधींमुळे दोघेही जखममुक्त आणि निरोगी झाले.

हनूमान् धारयामास तत्रागं यत्र संश्थितः। निकुम्भिलायां होमादि कुर्वन्तं तं हि लक्ष्मणः

हनुमानाने जिथे औषधी सापडली ती डोंगराची शिखर उचलली. तिथे लक्ष्मणाने निकुंभिलेत यज्ञ करणाऱ्या इंद्रजितावर हल्ला केला.