अग्निपुराणम्

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु। काकाक्षिपातनकथाम्प्रतियाहि हि शोकह

ती म्हणाली, 'राम जसा मला लवकर सोडवेल, तसंच तू कर; कावळ्याच्या डोळ्यावर पडलेल्या गोष्टीची आठवण करून दे, आणि जा, दुःख दूर करणारा.'

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः । अथवा ते त्वारा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

मणी आणि गोष्ट घेऊन हनुमान म्हणाला, 'तुझा पती येईल'; किंवा, शुभे, एखादी स्त्री माझ्या पाठीवर बसू शकते.

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् । सीताऽब्रवलीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

आज मी तुला सुग्रीवासह राघवाकडे नेईन; सीता म्हणाली, 'हनुमान, मला राघवाकडे घेऊन जा.'

हनूमान् स दशग्रीवदर्शनोपायमाकरोत्। वनं बभञ्च तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

हनुमानानं दशग्रीवाला भेटण्याचा उपाय केला; त्यानं जंगल फोडलं आणि तिथल्या रक्षकांना दात-नखांनी ठार मारलं.

हत्वा तु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि। पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्चबबन्ध तम्

सर्व किण्कर आणि मंत्र्यांचे सात पुत्र मारून, त्यानं इंद्रावर विजय मिळवलेल्या अक्ष कुमाराला बांधलं.

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम्। उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

नागाच्या फासाने पिंगट डोळ्यांच्या रावणाला दाखवले. रावण म्हणाला, 'तू कोण आहेस?' तेव्हा मारुतीने रावणाला उत्तर दिले.

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि। रामबाणैर्हतः सार्द्धं लङ्कास्थै राक्षसैर्ध्रुवम्

'मी रामाचा दूत आहे. सीता राघवाला परत दे, नाहीतर तुझा मृत्यू होईल. नक्कीच, रामाच्या बाणांनी तू आणि लंकेतले राक्षस मारले जाल.'

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः। दीपयामास लाङ्गूलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

रावण त्याला मारायला निघाला, पण विभीषणाने त्याला थांबवले. मग मारुतीच्या शेपटीला आग लावली गेली आणि तो जळत्या शेपटीसह उभा राहिला.

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसाश्च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम। समुद्रपारमागम्य दृष्ट्वा सीतेति चाब्रवीत्

लंका आणि राक्षस जाळून, सीतेला पाहून आणि तिला वंदन करून, तो समुद्र पार करून गेला आणि म्हणाला, 'मी सीतेला पाहिले.'

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु। जित्वा दधिमुखादींश्च दृष्ट्वा तेऽब्रवन्

अंगद आणि इतरांनी, अंगदाच्या पुढाकाराने, मधुवनात मध प्याले. दधिमुख आणि इतरांना जिंकून, त्यांनी सांगितले,

दृष्टा सीतेति रामोऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम्। कथं दृष्टा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

'सीता दिसली आहे,' असे ऐकून राम आनंदित झाला आणि मारुतीला विचारले, 'तुला सीता कशी दिसली? तिने माझ्याबद्दल काय सांगितले?'

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम्। हनूमानब्रवोद्रामं लङ्घयित्वाऽब्धिमागतः

'सीतेच्या कथांचे अमृत माझ्यावर शिंपड, जे इच्छेच्या अग्नीपासून जन्मले आहे.' हनुमान रामाला म्हणाला, 'मी समुद्र ओलांडून आलो.'

सीतां दृष्ठ्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै। हत्वा त्वं रावणं सीतां प्रास्यसे राम मा शुचः

'सीतेला पाहून आणि लंका जाळून, हा सीतामणी घे. रावणाचा वध करून, तू सीतेला परत मिळवशील. राम, दु:खी होऊ नको.'

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः । मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

रामाने तो मणी घेतला आणि विरहाने रडू लागला. मणी पाहून तो म्हणाला, 'जानकी मला दिसली. सीते, मला तिच्याजवळ घेऊन चल.'

तथा विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः। समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

'ती नसता मी जगू शकत नाही.' सुग्रीव आणि इतरांनी त्याला समजावले. मग तो समुद्रकिनारी गेला, तिथे विभीषणाने रामाला भेटले.

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना। रामाय देहि सीतां त्वमित्युक्तेनासहायवान्

रावण या दुष्ट भावाने त्याला दूर लोटले होते. तो म्हणाला, 'सीता रामाला परत दे,' पण तो एकटाच आणि मदतीशिवाय होता.

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैवर्येऽभ्यषेचयत्। समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

रामाने विभीषणाला मित्र मानले आणि त्याला लंकेचा राजा केले. समुद्राने मार्ग दिला नाही, तेव्हा रामाने बाणांनी समुद्र भेदला.

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धि समागतः। नलेन सेतुं बद्‌ध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

रामाने समुद्र फोडला आणि समुद्र प्रकट झाल्यावर म्हणाला, 'नलाच्या मदतीने समुद्रावर पूल बांध आणि लंकेत जा, गूढ समुद्रा.'

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामोऽपि नलसेतुना। कृतेन तरुशैलाद्यैर्गतः पारं महोदधेः

'मी तुला आधी निर्माण केले. रामानेही नलाच्या पुलावरून, झाडे आणि डोंगर लावून, मोठा समुद्र ओलांडला.'

नारद उवाच रामोक्तञ्चाङ्गदौ गत्वा रावणं प्राह जानकी। दीयतां राघवायाशु अन्यथा त्वं मरिप्यसि

नारद म्हणतो: 'रामाच्या आज्ञेने अंगद रावणाकडे गेला आणि म्हणाला, 'जानकीला राघवाला ताबडतोब परत दे, नाहीतर तुझा मृत्यू होईल.''

रावणो हन्तुमुद्युक्तः सङ्ग्रामोद्धतराक्षसः। रामयाह दशग्रीवो युद्धमेकं तु मन्यते

रावण मारण्यासाठी सज्ज झाला, युद्धात अत्यंत भयंकर होता. दहा डोक्यांचा तो रामाला म्हणाला, 'माझ्यासाठी एकट्यानेच युद्ध योग्य आहे.'

रामो युद्धाय तच्छ्रुत्वा लङ्कां सकपिराययौ। वानरो हनुमान मैन्दो द्विविदौ जाम्बवान्नलः

हे ऐकून राम वानरांसह लंकेत युद्धासाठी गेला. वानर हनुमान, मैंद, द्विविद, जांबवान आणि नल त्याच्यासोबत गेले.

नीलस्तारोङ्गदो धूभ्रः सुषेणः केशरी गयः। पनसो विनतो रम्भः शरभः कथनो बली

नील, तारा, अंगद, धुभ्र, सुसेन, केसरी, गय, पनस, विनत, राम्भ, शरभ, कथन आणि बलवान हे सगळेही गेले.

गवाक्षो दधिवक्त्रश्च गवयो गन्धमादनः। एते चान्ये च सुग्रीव एतैर्युक्तो ह्यसङ्ख्यकैः

गवाक्ष, दधिवक्त्र, गवय, गंधमादन आणि सुग्रीव, तसेच असंख्य इतर वानर त्यांच्यासोबत होते.

रक्षसां वानराणाञ्च युद्धं सङ्कुलमाबभौ। राक्षसा वानराञजघ्नुः शरशक्तिगदादिभिः

राक्षस आणि वानर यांच्यात मोठे युद्ध सुरू झाले. राक्षसांनी बाण, भाले, गदा आणि इतर शस्त्रांनी वानरांवर हल्ला केला.

वानरा राक्षसाञ् जघ्नुर्नखदन्तशिलादिभिः। हस्त्थश्वरथपादातं राक्षसानां बलं हतम्

वानरांनी आपल्या नखांनी, दातांनी आणि दगडांनी राक्षसांचा संहार केला. राक्षसांची हत्ती, घोडे, रथ आणि पायदळांची सेना नष्ट झाली.

हनूमान् गिरिऋङ्गेण धूम्राक्षमवधीद्रिपुम्। अकम्पनं प्रहस्तञ्च युध्यन्तं नील आवधीत्

हनुमानाने डोंगराचा कडा उचलून धूम्राक्ष या शत्रूचा वध केला. नीलाने युद्धात अकंपन आणि प्रहस्त यांना मारले.

इन्द्रजिच्छरबन्धाच्च विमुक्तौ रामलक्षमणौ। तार्क्ष्यसन्दर्शनाद् बाणैर्जघ्ननू राक्षसं बलम्

इंद्रजितच्या बाणांनी बांधलेले राम आणि लक्ष्मण गरुडाचे दर्शन झाल्यावर मुक्त झाले आणि त्यांनी आपल्या बाणांनी राक्षसांची सेना मारली.

रामः शरैर्जर्जरितं रावणञ्चाकरोद्रणे। रावणः कुम्बकर्णञ्च बौधयामास दुः खितः

रामाने युद्धात बाणांनी रावणाला जखमी केले. रावण दुःखी होऊन कुम्भकर्णाला जागे केले.