अग्निपुराणम्

दृष्ट्वोत्थितञ्च मैनाकं सिंहिकां विनिपात्य च । लङ्कां दृष्ट्वा राक्षसानां गृहाणि वनितागृहे

उठलेला मैनाक पाहून आणि सिंहिकेला हरवून, त्यानं लंका, राक्षसांची घरं आणि स्त्रियांच्या वासस्थानाकडे पाहिलं.

दशग्रीवस्य कुम्भस्य कुम्भकर्णस्य रक्षसः। विभीषणस्येन्द्रजितो गृहेऽन्येषां च रक्षसाम्

त्याला दशग्रीव, कुम्भ, कुम्भकर्ण, विभीषण, इंद्रजित आणि इतर राक्षसांची घरं दिसली.

नापश्यत् पानभूम्यादौ सीतां चिन्तापरायणः। अशोकवनिकां गत्वा दृष्टवाञ्छिंशपातले

पेयगृहात आणि इतर ठिकाणी सिता सापडली नाही, ती चिंता करत होती; मग अशोकवनिकेत गेल्यावर, शिंशपाच्या झाडाखाली तिला पाहिलं.

राक्षसीरक्षितां सीतां भव भार्येति वादिनम्। रावणं शिशपास्थोऽथ नेति सीतान्तु वादिनीम्

राक्षसींनी राखलेली सिता, रावण म्हणत होता, 'माझी पत्नी हो,' आणि शिंशपाखाली बसलेली सिता म्हणाली, 'नाही.'

भव भार्या रावणस्य राक्षसीर्वादिनीः कपिः। गते तु रावणे प्राह राजा दशरथोऽभवत्

राक्षसी म्हणत होत्या, 'रावणाची पत्नी हो,' आणि रावण निघून गेल्यावर वानर म्हणाला, 'राजा दशरथ होते.'

रामोऽस्य लक्ष्ममः पुत्रौ वनवासङ्गतौ वरौ। रामपत्नी जानकी त्वं रावणेन हृता बलात्

राम आणि लक्ष्मण हे त्याचे दोन सुपुत्र, वनात राहणारे आणि श्रेष्ठ; तू जानकी, रामाची पत्नी, रावणानं जबरदस्तीने तुझं अपहरण केलं.

रामः सुग्रीवमित्रस्त्वा मार्गयन् प्रैषयच्च माम् । साभिज्ञानञ्चांगुलीयं रामदत्तं गृहाण वै

राम, जो सुग्रीवाचा मित्र आहे, त्यानं मला तुला शोधायला पाठवलं; हे रामाने दिलेलं अंगठीचं चिन्ह घे.

सीताऽङ्गुलीयं जग्रह साऽपश्यन्मारुतिन्तरौ। भूयोऽग्रे चोपविष्टं तमुवाच यदि जीवति

सीतेनं अंगठी घेतली आणि वायुपुत्राला पाहिलं; पुन्हा समोर बसून ती म्हणाली, 'तो जिवंत असेल तर...''

रामः कथं न नयति शङ्कितामब्रवीत् कपिः। रामः सीते न जानीते ज्ञात्वा त्वां स नयिष्यति

'राम मला का सोडवत नाही?' असं ती काळजीने विचारलं; वानर म्हणाला, 'रामाला अजून कळलं नाही, कळल्यावर तो तुला नक्की सोडवेल.'

रावणं राक्षसं हत्वा सबलं देविमाशुच। साभिज्ञानं देहि मे त्वं मणिं सीताऽददत्कपौ

रावण आणि त्याच्या सैन्याचा वध करून, राणी, मला ओळख दे; सीतेनं वानराला एक मणी दिला.

उवाच मां यथा रामो नयेच्छीघ्रं तथा कुरु। काकाक्षिपातनकथाम्प्रतियाहि हि शोकह

ती म्हणाली, 'राम जसा मला लवकर सोडवेल, तसंच तू कर; कावळ्याच्या डोळ्यावर पडलेल्या गोष्टीची आठवण करून दे, आणि जा, दुःख दूर करणारा.'

मणिं कथां गृहीत्वाह हनूमान्नेष्यते पतिः । अथवा ते त्वारा काचित् पृष्ठमारुह मे शुभे

मणी आणि गोष्ट घेऊन हनुमान म्हणाला, 'तुझा पती येईल'; किंवा, शुभे, एखादी स्त्री माझ्या पाठीवर बसू शकते.

अद्य त्वां दर्शयिष्यामि ससुग्रीवञ्च राघवम् । सीताऽब्रवलीद्धनूमन्तं नयतां मां हि राघवः

आज मी तुला सुग्रीवासह राघवाकडे नेईन; सीता म्हणाली, 'हनुमान, मला राघवाकडे घेऊन जा.'

हनूमान् स दशग्रीवदर्शनोपायमाकरोत्। वनं बभञ्च तत्पालान् हत्वा दन्तनखादिभिः

हनुमानानं दशग्रीवाला भेटण्याचा उपाय केला; त्यानं जंगल फोडलं आणि तिथल्या रक्षकांना दात-नखांनी ठार मारलं.

हत्वा तु किङ्करान् सर्वान् सप्त मन्त्रिसुतानपि। पुत्रमक्षं कुमारञ्च शक्रजिच्चबबन्ध तम्

सर्व किण्कर आणि मंत्र्यांचे सात पुत्र मारून, त्यानं इंद्रावर विजय मिळवलेल्या अक्ष कुमाराला बांधलं.

नागपाशेन पिङ्गाक्षं दर्शयामास रावणम्। उवाच रावणः कस्त्वं मारुतिः प्राह रावणम्

नागाच्या फासाने पिंगट डोळ्यांच्या रावणाला दाखवले. रावण म्हणाला, 'तू कोण आहेस?' तेव्हा मारुतीने रावणाला उत्तर दिले.

रामदूतो राघवाय सीतां देहि मरिष्यसि। रामबाणैर्हतः सार्द्धं लङ्कास्थै राक्षसैर्ध्रुवम्

'मी रामाचा दूत आहे. सीता राघवाला परत दे, नाहीतर तुझा मृत्यू होईल. नक्कीच, रामाच्या बाणांनी तू आणि लंकेतले राक्षस मारले जाल.'

रावणो हन्तुमुद्युक्तो विभीषणनिवारितः। दीपयामास लाङ्गूलं दीप्तपुच्छः स मारुतिः

रावण त्याला मारायला निघाला, पण विभीषणाने त्याला थांबवले. मग मारुतीच्या शेपटीला आग लावली गेली आणि तो जळत्या शेपटीसह उभा राहिला.

दग्ध्वा लङ्कां राक्षसाश्च दृष्ट्वा सीतां प्रणम्य ताम। समुद्रपारमागम्य दृष्ट्वा सीतेति चाब्रवीत्

लंका आणि राक्षस जाळून, सीतेला पाहून आणि तिला वंदन करून, तो समुद्र पार करून गेला आणि म्हणाला, 'मी सीतेला पाहिले.'

अङ्गदादीनङ्गदाद्यैः पीत्वा मधुवने मधु। जित्वा दधिमुखादींश्च दृष्ट्वा तेऽब्रवन्

अंगद आणि इतरांनी, अंगदाच्या पुढाकाराने, मधुवनात मध प्याले. दधिमुख आणि इतरांना जिंकून, त्यांनी सांगितले,

दृष्टा सीतेति रामोऽपि हृष्टः पप्रच्छ मारुतिम्। कथं दृष्टा त्वया सीता किमुवाच च माम्प्रति

'सीता दिसली आहे,' असे ऐकून राम आनंदित झाला आणि मारुतीला विचारले, 'तुला सीता कशी दिसली? तिने माझ्याबद्दल काय सांगितले?'

सीताकथामृतेनैव सिञ्च मां कामवह्निगम्। हनूमानब्रवोद्रामं लङ्घयित्वाऽब्धिमागतः

'सीतेच्या कथांचे अमृत माझ्यावर शिंपड, जे इच्छेच्या अग्नीपासून जन्मले आहे.' हनुमान रामाला म्हणाला, 'मी समुद्र ओलांडून आलो.'

सीतां दृष्ठ्वा पुरीं दग्ध्वा सीतामणिं गृहाण वै। हत्वा त्वं रावणं सीतां प्रास्यसे राम मा शुचः

'सीतेला पाहून आणि लंका जाळून, हा सीतामणी घे. रावणाचा वध करून, तू सीतेला परत मिळवशील. राम, दु:खी होऊ नको.'

गृहीत्वा तं मणिं रामो रुरोद विरहातुरः । मणिं दृष्ट्वा जानकी मे दृष्टा सीता नयस्व माम्

रामाने तो मणी घेतला आणि विरहाने रडू लागला. मणी पाहून तो म्हणाला, 'जानकी मला दिसली. सीते, मला तिच्याजवळ घेऊन चल.'

तथा विना न जीवामि सुग्रीवाद्यैः प्रबोधितः। समुद्रतीरं गतवान् तत्र रामं विभीषणः

'ती नसता मी जगू शकत नाही.' सुग्रीव आणि इतरांनी त्याला समजावले. मग तो समुद्रकिनारी गेला, तिथे विभीषणाने रामाला भेटले.

गतस्तिरस्कृतो भ्रात्रा रावणेन दुरात्मना। रामाय देहि सीतां त्वमित्युक्तेनासहायवान्

रावण या दुष्ट भावाने त्याला दूर लोटले होते. तो म्हणाला, 'सीता रामाला परत दे,' पण तो एकटाच आणि मदतीशिवाय होता.

रामो विभीषणं मित्रं लङ्कैवर्येऽभ्यषेचयत्। समुद्रं प्रार्थयन्मार्गं यदा नायात्तदा शरैः

रामाने विभीषणाला मित्र मानले आणि त्याला लंकेचा राजा केले. समुद्राने मार्ग दिला नाही, तेव्हा रामाने बाणांनी समुद्र भेदला.

भेदयामास रामञ्च उवाचाब्धि समागतः। नलेन सेतुं बद्‌ध्वाब्धौ लङ्कां व्रज गभीरकः

रामाने समुद्र फोडला आणि समुद्र प्रकट झाल्यावर म्हणाला, 'नलाच्या मदतीने समुद्रावर पूल बांध आणि लंकेत जा, गूढ समुद्रा.'

अहं त्वया कृतः पूर्वं रामोऽपि नलसेतुना। कृतेन तरुशैलाद्यैर्गतः पारं महोदधेः

'मी तुला आधी निर्माण केले. रामानेही नलाच्या पुलावरून, झाडे आणि डोंगर लावून, मोठा समुद्र ओलांडला.'