कथा अशी आहे की, विधिपूर्वक पूजनाच्या सुरुवातीस, पात्रातील पाणी अलगद ओतले जाते. नंतर, पुडीच्या टोकास स्पर्श केला जातो आणि शुद्ध पाण्याने पाद्य, अर्घ्य आणि आचमनीय जल अर्पण केले जाते. शरीर स्वच्छ कापडाने पुसून, नवे वस्त्र परिधान केले जाते आणि ते देह वेदीकडे नेले जाते. तेथे विधिपूर्वक पूजन करून, अग्निकुंडाजवळ प्राणसंयम ठेवून होमाचा आरंभ केला जातो. यानंतर, हात धुवून, पूर्वेकडे जाणाऱ्या तीन रेषा आणि दक्षिणेकडून उत्तरेकडे जाणाऱ्या आणखी तीन रेषा अंकित केल्या जातात. अर्पण जलाने शिंपडून, योनिमुद्रा दर्शविली जाते. मग, अग्नीचे पंचरूप म्हणून ध्यान केले जाते आणि त्या पंचाग्नी वेदीच्या योनित ठेवले जातात. पुढे, पाच पात्रे, कुशा, स्त्रुक आणि अन्य साधने व्यवस्थित लावली जातात. वेदीभोवतीचे आवरण, इंधन आणि लाकूड हे सर्व हाताच्या लांबीप्रमाणे असावे. प्रणीता, शिंपडण्याचे पात्र, तुपाचे पात्र आणि इतर वस्तू तयार ठेवाव्यात. दोन प्रस्थ तांदूळ, एक जोडी व एक उघडे तोंड असलेली जोडी ठेवावी. कुशा गवताचे टोक पूर्वेला ठेवून, प्रणीता आणि शिंपडण्याच्या पात्रात ठेवावे. प्रणीता पात्र पाण्याने भरून, देवतेचे ध्यान करावे आणि पूजन करावे. प्रणीता पुढे, इतर सामग्री मध्यभागी ठेवावी. शिंपडण्याचे पात्र पाण्याने भरून, पूजन करून उजवीकडे ठेवावे. नंतर, चारू अग्नीत शिजवून, ब्राह्मणास उजवीकडे बसवावे. पूर्वेकडे कुशा गवत पसरवून, वेदीभोवती आवरणे तयार करावीत. गर्भाधानापासून सुरू होणारी वैश्णव विधी—गर्भाधान, जातकर्म, चूडकर्म—ही सर्व पार पाडावी. नामकरण व पूर्णकर्मापर्यंत आठ आहुती अर्पण कराव्यात. प्रत्येक संस्कारासाठी पूर्ण आहुती, स्त्रुक व सृवा या दोन्हीने द्याव्यात. वेदीच्या मध्यभागी रजस्वला लक्ष्मीचे ध्यान करावे आणि होम करावा. वेदीवरील लक्ष्मी ही आद्य प्रकृती, त्रिगुणयुक्त, सर्व सृष्टीची जननी आणि सर्व ज्ञानमंत्रांची जननी आहे; अग्नी मुक्तीचा कारण आहे आणि परमात्मा मोक्षप्रदाता आहे. लक्ष्मीचे डोके पूर्वेला, हात कोपऱ्यांत, जांघा ईशान आणि आग्नेय, तसेच नैऋत्य व वायव्य दिशांना मांडाव्यात. पोट हे पात्र, गर्भ योनी, आणि त्रिगुण म्हणजे कटीबंध—असे ध्यान करून, दहा समिधा तयार कराव्यात. पुढे, प्राणवमुद्रेत मुठीने पाच आहुती अर्पण कराव्यात. नंतर, आघार आहुती वायू आणि अग्नीने समाप्त कराव्यात व त्यानंतर तूप ओतावे. ईशान दिशेच्या शेवटी, उत्तर, दक्षिण आणि मध्यभागी तुपाचे भाग अर्पण करावेत. व्यासहृत्यांचा उच्चार करून, अग्नीचे ध्यान करावे—तो कमलाच्या मध्यभागी, सात जिह्वा असलेला, दहा कोटी सूर्यांप्रमाणे तेजस्वी, विष्णुरूप असलेला. चंद्रासारखा मुख, सूर्यासारखी नेत्रे—असे ध्यान करून, एकशे आठ आहुती अर्पण कराव्यात; त्यातील अर्धे मूळभागी, आणि दहा भाग अवयवांसाठी. यानंतर, संपात आहुती दिल्यावर, त्रिसिंह मंत्राने शुद्धीकरण करून, त्या साधनांना अस्त्र मंत्राने झाकावे. पात्रात ठेवलेल्यांना वस्त्रात गुंडाळून, बिल्वपाणी व इतर पाण्याने शिंपडावे. त्या पात्राजवळ ठेवून, गुरुने रक्षण जाहीर करावे. दातून व आवळ्याने पूर्वेकडे रेषा काढाव्यात. प्रद्युम्नसह, दक्षिणेस राख व तीळ, पश्चिमेस गोमय व माती, उत्तरेस अनिरुद्ध, ईशान्येस नारायण ठेवावे. मग, हृदयस्थानी कुशापाणी, अग्नीत केशर व लाल चूर्ण, ईशान्येस धूप, आणि दक्षिणपश्चिमेस शिखा ठेवावी. दिव्य मूलफुले व कवच वायव्य वाऱ्यात, चंदनपाणी, तांदूळ, दही, दुर्वा एका टोपलीत ठेवावीत. घराभोवती त्रिसूत्री घालून, सिद्धार्थ बीजे पसरावीत, आणि पूजेच्या क्रमाने प्रत्येकाचे सुवासिक शुद्धीकरण अर्पण करावे. मंत्रांनी द्वारपाल व पादपालकांना अर्पण करावे, आणि हे सर्व विष्णुपात्रात ठेवावे; हे विष्णूचे तेज, पवित्र, सर्व पापांचा नाश करणारे आहे. मी तुझ्या शरीरावर सर्व कामना पूर्ण करणारी देवता धारण करतो; धूप व दीपांनी पूजन करून, दाराजवळ जावे. शुद्धीकरण केलेले, सुवासिक फुले व तांदूळ याने अलंकृत करून, त्या पवित्रकाला दगडावर ठेवावे; वैश्णव पवित्रक तेजस्वी व महापापांचा नाश करणारे आहे. धर्म, अर्थ, आणि कामसिद्धीसाठी मी ते स्वतःच्या शरीरावर धारण करतो; सभेच्या प्रारंभी, आसनावर गुरुला ते पवित्रक द्यावे. सुवासिकद्रव्ये, फुले व तांदूळ यांनी पूजन करून, 'विष्णुतेजसमुद्भवा' या मूलमंत्राने हरिला अर्पण करावे. नंतर, अग्नित स्थित देवतेस अर्पण करून, क्षीरसागरावर शेषशय्येवर विराजमान असलेल्या देवतेस प्रार्थना करावी. सकाळी तुझी पूजा करीन, केशवा, तू येथे उपस्थित रहा. मग, इंद्रादी देवांना दक्षिणा अर्पण करून, विष्णूच्या गणांना नैवेद्य द्यावे. नंतर, देवांसमोर, दोन वस्त्र, सुवासिक द्रव्ये—रोचना, कापूर, केशर—आणि पाण्याने भरलेले कलश ठेवावे. फुले, सुवासिक द्रव्ये याने अलंकृत करून, मूलमंत्राने पूजन करावे. मंडपाबाहेर तीन अभिषिक्त मंडलांवर जावे. तेथे गायीचे पंचगव्य, दही आणि पवित्र समिधा ठेवाव्यात. पुराणश्रवण, स्तोत्रपठण व रात्रभर जागरण करावे. दूत, बाल, स्त्रिया व भोगी यांसाठी, सुवासिक पवित्रकाचा त्याग करून, तत्काळ अभिषेक करावा. आता, अग्नी म्हणतो—सर्व देवतांसाठी पवित्रक धारण करण्याचा संक्षिप्त विधी ऐका. पवित्रक सर्व लक्षणांनी युक्त, शुद्ध, सुवर्ण किंवा अग्नीपासून निर्मित असावे. सर्व परिवारासह विश्वाच्या मूळस्थानी जावे. सकाळी मी तुला आमंत्रित करतो; तुला हे पवित्रक अर्पण करतो. हे जगत्सृष्टीकर्त्या, तुला नमस्कार—हे पवित्रक स्वीकार कर. अशा प्रकारे, या विधीचे पूजन, शुद्धीकरण, आणि पवित्रक अर्पण यांचा संपूर्ण सुंदर, दिव्य आणि श्रद्धायुक्त प्रवास पूर्ण होतो.