श्रीहरिविषयक पूजनाची पवित्र परंपरा सांगताना, अग्निपुराणातील या अध्यायात अत्यंत तपश्चर्येने सांगितले आहे की, प्रथम साधकाने स्वतःचे शुद्धीकरण करावे. त्यानंतर, तत्त्वन्यास केला पाहिजे. हात स्वच्छ करून, प्रथम उजव्या अंगठ्यापासून हस्तमुद्रा करावी आणि त्या हातांमध्ये देवत्वाचा संचार करावा. यानंतर, शरीरातील मूळस्थान आणि बारा अवयवांमध्ये, म्हणजे हृदय, शिर, शिखा, कवच, आयुधे आणि डोळे—या प्रत्येक ठिकाणी, सहा-सहा मंत्रांच्या जोड्यांनी तत्त्वन्यास करावा. पुढे, पोट, पाठ, बाहू, गुडघे आणि पाय यांना अनुक्रमे स्पर्श करून, विशिष्ट मुद्रा तयार करावी आणि विष्णूंचे स्मरण करावे. आठ अक्षरी मंत्राचा जप करून मगच विधिवत पूजनास प्रारंभ करावा. पूजनाच्या वेळी, वर्धनी (वृद्धी देणारी वस्तू) डाव्या बाजूला ठेवावी आणि पूजनसामग्री उजवीकडे ठेवावी. त्या वस्तूंना अस्त्र-मंत्र आणि सुगंध-फुलांनी मिश्रित अर्घ्याने शुद्ध करावे. आठपटी जपाने आणि 'फट्' या अक्षराने जल अभिमंत्रित करून, त्या सर्व वस्तूंवर शिंपडावे. मग, आपल्या हस्तात सर्वव्यापी परम हरिचे, तेजस्वी चैतन्यस्वरूप ध्यान करावे. धर्म, ज्ञान, वैराग्य आणि ऐश्वर्य या शक्ती अग्नि आणि इतर दिशांना अर्पण कराव्यात. अधर्मादी दोष पूर्व दिशेपासून योगासनाच्या अंगांमध्ये स्थापन करावेत. आसनावर कूर्म, अनंत, यम, सूर्यादी मंडल, शुभ-अशुभ देवता आणि देव्यांच्या कृपादायक शक्तींची कल्पना करावी. प्रथम स्वतःच्या अंतःकरणात ध्यान करून, नंतर मंडलात देवतेला आवाहन करावे. मग अर्घ्य, पाद्य, आचमनीय आणि मधुपर्क अर्पण करावे, आणि पुन्हा हेच अर्पण करावे. स्नान, वस्त्र, यज्ञोपवीत, अलंकार, सुगंध, फुले, धूप, दीप आणि नैवेद्य—हे सर्व पुंडरीकाक्ष मंत्राने अर्पण करावे. पूर्व दिशेपासून अंगांची पूजा करावी. पूर्व दरवाज्याशी पक्षिराजाची, दक्षिणेस चक्राची, सौम्य कोपऱ्यात गदाची, शुभ कोपऱ्यात शंख आणि धनुष्याची स्थापना करावी. देवतेच्या उजवीकडे बाण व तलवार, डावीकडे कवच, श्री आणि पुष्टी, समोर डावीकडे ठेवावीत. वनमालिका, श्रीवत्स, कौस्तुभ, दिशा पालक—हे सर्व त्यांच्या मंत्रांनी पूजावावेत आणि शेवटी अर्घ्य अर्पण करून विष्णूंची पूजा करावी. अवयव एकत्र किंवा स्वतंत्र ठेवून, बीजमंत्रांनी पूजा करावी. जप, प्रदक्षिणा, स्तुती आणि अर्घ्य अर्पण केल्यानंतर, हृदयात ध्यान करून 'मी ब्रह्म आहे, तू हरि आहेस' अशी भावना स्थापन करावी. आवाहन करताना 'या', विसर्जन करताना 'क्षमस्व' म्हणावे. अशा प्रकारे, आठ अक्षरी आणि इतर मंत्रांनी पूजा केल्यास मोक्षप्राप्ती होते. एकरूप पूजेचे वर्णन झाले, आता नवव्यूह पूजेचे ऐका. वासुदेव व इतर रूपांना दोन अंगठ्यांवर, नंतर अनुक्रमे तर्जनीपासून शरीर, मस्तक, कपाळ व मुखावर स्थापन करावे. हृदय, नाभी, गुप्तेंद्रिय, गुडघे, पाय—यामध्ये, पूर्व दिशेपासून मध्यभागी, एकासन, नवव्यूह आणि नवासनांची पूजा करावी. नवपत्रांमध्ये, नवव्यूहांसह, वासुदेवाची मध्यस्थानी पूजा करावी. आता अग्निहोत्राची प्रक्रिया नारदांनी सांगितली. इच्छित सर्व फलप्राप्तीसाठी, चौरस जागा निवडावी; चौवीस अंगुळे आणि त्यावर चार अंगुळे माप घ्यावे, दोरीने ती जागा मोजावी आणि तितकी जमीन खोदावी. नंतर, नारद विचारतात—वासुदेव, संकर्षण, प्रद्युम्न, अनिरुद्ध या मंत्रांनी पूज्य देवतांचे लक्षण सांगा. पूजेच्या प्रारंभी भगवंतास, बीजाक्षरांना (अ, आ, अं, अः), ओंकारापासून नमःपर्यंतच्या मंत्रांना, आणि नारायणास नमस्कार करावा. ओं, तत्, सत्, ब्रह्म—यांना, विष्णू, नृसिंह, वराह—या रूपांना, वेगवेगळ्या रंगांच्या, स्वरूपांच्या नवनेत्यांना, बीजाक्षरांच्या अवयवांना, त्यांच्या नावांच्या शेवटी, योग्य क्रमाने नमस्कार करावा. हृदयादी अवयव तंत्रज्ञांनी विभागून स्थापावेत; व्यंजनबीजांची वैशिष्ट्ये वेगळी आहेत. 'नमः'ने संपणारे, दीर्घस्वरांनी जोडलेले, हे मुख्य अवयव; लघुस्वरांनी जोडलेले उपअवयव. विभागलेल्या नावांच्या शेवटी येणारे मंत्र श्रेष्ठ मानले जातात; दीर्घ व लघु स्वरांनी, मुख्य व उपअवयव क्रमाने लावावेत. हृदयादी अवयव, मुख्य व उपअवयवांसह, बारा व पाच शेवटांनी, साध्य साधण्यासाठी जपावे. हृदय, शिर, शिखा, कवच, नेत्र, मुकुट—हे बीजमंत्रांचे सहा अवयव; मूळाला बारा अवयव. हृदय, शिर, शिखा, कवच, अस्त्र, नेत्र, तसेच उदर, पाठी, बाहू, मांड्या, गुडघे, पिंड्या, पाय—या सर्वांची योग्य क्रमाने स्थापना करावी. नंतर, विविध देवतांच्या मंत्रांची व्यवस्था सांगितली आहे—कं, टं, पं, शं—वैनतेय; खं, ठं, फं, षं—गदामंत्र; गं, डं, बं, सं—बलमंत्र; घं, ढं, भं, हं—श्रीस्मरण. वं, शं, मं, क्षं—पांचजन्य; छं, तं, पं—कौस्तुभ; जं, खं, वं—सुदर्शन; श्रीवत्सासाठी—सं, वं, दं, चं, लं. ओं, धं, वं—वनमाला; महाअनंतास नमस्कार; बीजरहित मंत्रांसाठी शब्दांनी अवयव बनवावेत. नावांच्या शेवटी वर्ग जोडून, हृदयादी अवयव पाचरूपात; प्रणवाने हृदयादी अवयव पाचरूपात सांगितले आहेत. प्रणव हृदय, परा शिर व शिखा; कवच स्वतःच्या नावाने, अस्त्र नावाच्या शेवटी. ओं, परा, अस्त्र, स्वतःचे नाव, चतुर्थी विभक्ती आणि नमः—एकव्यूहापासून दशव्यूहापर्यंत, त्याचे स्वतःचे मंत्र. कनिष्ठा आणि हातांच्या टोकांवर, शरीरस्वरूपाची पूजा करावी. परा ही पुरुषाची आत्मा, आणि ती द्वैतरूप आहे. ओं, परब्रह्म, अग्निरूप, वायू आणि सूर्य—जे द्विरूप आहेत—अग्नीला त्रिरूप, सर्वव्यापी म्हणून हातावर आणि शरीरावर स्थापावे. वायू आणि सूर्य, दोन्ही हातांच्या फांद्यांवर, उजव्या व डाव्या हातावर स्थापावेत; हृदय आणि शरीरात, त्रिरूप व चौथ्या रूपात त्यांची स्थापना करावी. अशा प्रकारे, अग्निपुराणातील या पवित्र विधींच्या वर्णनातून, भक्ताला श्रीविष्णूच्या पूजेची संपूर्ण, शास्त्रसम्मत प्रक्रिया कळते आणि या पूजनाने साधकाला सर्व सिद्धी व परमगती प्राप्त होते.