ईश्वर सांगतात— एकदा विधिपूर्वक यज्ञाच्या तयारीसाठी साधकाने अर्घ्यपात्र हाती घेतले. तो अग्निकुंड असलेल्या, चारही बाजूंनी सुरक्षित अशा स्थळी गेला आणि दिव्यदृष्टीने सर्व पूजासामग्रीची तयारी करू लागला. पूर्व दिशेस रुद्रांना, मातृगणांना पूर्व व दक्षिण दिशेला, पश्चिमेस वरुणगणांना, आणि उत्तर दिशेस यक्षांना “हाम्, स्वाहा” म्हणत समर्पण केले. ईशान्येस ग्रहांना, अग्नित असुरांना, नैऋत्येस राक्षसांना अर्पण केले. उत्तर-पश्चिमेस नागांना, मध्यभागी नक्षत्रांना, राशींना, अग्नित सर्वांस, तसेच नैऋत्येसही अर्पण केले. पश्चिमेस क्षेत्रपालांना आंतरिक अर्पण केले. बाह्य वर्तुळात इंद्र, अग्नी आणि यम यांना समर्पण केले. नैऋत्य, जलपती, वायू, धनपालक, पूर्वारंभातील ईशान, आणि ब्रह्मरूप ईशान यांना नमस्कार केला. नैऋत्य, विष्णू यांना स्वाहा; बाह्य अर्पण कावळे व इतरांसाठी; दोन अर्पणांच्या मंत्रांचे लयात्मिक संकल्प साधकाच्या अंतरात्म्यात केले. यानंतर, साधक उत्तराभिमुख होऊन अग्निकुंडाचे निरीक्षण करतो, कुशांनी शिंपडतो व स्पर्श करतो. कवचमंत्राने सर्व क्रिया करतो, कवचाने शिंपडतो. तलवारीने खणलेली माती दूर करून, तिला भरतो, सरळ करतो. पुन्हा कवचाने शिंपडतो, बाणमंत्राने टकटक करतो. नेहमीच तो झाडून, लिंपून, कलारूपांची रचना करतो, त्रिपुंड लावतो आणि कवचाने पूजा करतो. पूर्वेकडे तोंड खाली असलेली पाण्याच्या तीन रेषा आखतो, कुशा आणि शिवमंत्राने किंवा उलट क्रमाने. वज्रसदृश मंत्राने व हृदयाशी एकरूप होऊन, चार मार्ग कुशांनी आखतो; सूत्रमंत्राने आसनाची रचना करतो. हृदयाशी वागीश्वरीला आमंत्रित करतो, प्रभूची पूजा करतो. योग्य प्रकारे आणलेला अग्नि शुद्ध पात्रावर स्थापित करतो. मांसाहारी भाग बाजूला ठेवून, निरीक्षण व शुद्धीने, शरीरातील, चंद्रमय व भौम अग्नि एकत्र करतो. “ॐ हूं” या मंत्राने अग्निचे चैतन्य स्थापन करतो. संचित मंत्रांनी शक्तिमंत झालेला अग्नि, गोमुद्रेच्या हस्तमुद्राने अमृतरूप होतो. शस्त्र-मंत्राने संरक्षित, कवचाने आच्छादित होऊन, साधक अग्निकुंडाभोवती दक्षिणाभिमुख प्रदक्षिणा करतो, पूजासूत्र हातात असते. शिवबीजाचा ध्यान करतो, वाणीच्या देवीच्या क्षेत्रात, वाणीच्या देवतेने ते विखुरले जात असल्याचे ध्यान करतो. भूमीवर बसून, गुडघे वाकवून, स्वतःच्या हृदयाकडे ते बीज निर्देशित करतो, नाभीप्रदेशी अंतर्भूत बीज एकत्र करतो. हृदयाशी संकलन, वस्त्रधारण, शुद्धीकरण व आचमन करतो. गर्भातील अग्निची पूजा करून, शस्त्राने त्याचे रक्षण करतो. देवीच्या गर्भातून उत्पन्न झालेला कंकण कोमल हातावर बांधतो; गर्भाधानासाठी सद्योजाताने अग्निपूजा करतो. नंतर हृदयमंत्राने तीन आहुती देतो; पुत्रोत्पत्तीच्या विधीसाठी तिसऱ्या महिन्यात डाव्या हाताने पूजा करतो. डोक्यावर पाण्याचे थेंब टाकून तीन आहुती देतो; षष्ठ्या महिन्यात सीमंत संस्कारासाठी मूर्तीची पूजा करतो. जटासहित तीन आहुती देतो; मुखावयवांची रचना करतो, मुखप्रवेश व शुद्धीच्या विधी करतो. जन्मसंस्कार व मानवनिर्माण संस्कार दहाव्या महिन्यात पूर्वीप्रमाणे करतो; कुशांनी अग्नि प्रज्वलित करून, गर्भशुद्धीसाठी स्नान करतो. देवीसाठी सोन्याचा बंधनाचा ध्यान करतो, हृदयाशी पूजा करतो; जन्मानंतरची अपवित्रता दूर करण्यासाठी अस्त्रसंस्कृत जल शिंपडतो. बाहेरच्या भांड्यावर अस्त्राने प्रहार करतो, कवचाने शुद्ध करतो; अस्त्राने मेखळेच्या दोन्ही टोकांना स्पर्श करतो, कुशा बाहेर ठेवतो. स्थापन करून, हृदयाने वेदी विस्तारतो; मग, यजमानांसाठी अस्त्र मंत्राने कुशांच्या तीन टोकांना उद्देशतो. तूपात बुडवलेल्या पाच समिधा, टोकांना व मुळांना अर्पण करतो; हृदयाशी ब्रह्मा, शंकर, विष्णू, अनंत यांची पूजा करतो. दुर्वा व अक्षता घेऊन, वेदीभोवती क्रमाने प्रदक्षिणा करतो; इंद्रापासून ईशानापर्यंत विस्तारलेल्या स्थळांना प्रदक्षिणा करतो. त्यानंतर, हृदयाशी, अग्निसंबंधित सर्व देवतांची त्यांच्या दिशानुसार पूजा करतो; यामुळे सर्व विघ्ने दूर होतात व बालकाचे संरक्षण होते. शेवटी, या सर्वांना शैव आज्ञा घोषित करतो; नंतर समिधा व चमच्यांना, तोंड वर व खाली अशा क्रमाने—अग्नित तापवतो. कुशांच्या मुळ, मध्य व टोकांना स्पर्श करतो; स्पर्श केलेल्या स्थळी आत्मज्ञान व शिवस्वरूपाचे ध्यान करतो. हां, हीं, हूं, सं, र—या अक्षरांनी तीन तत्वे क्रमाने स्थापित करतो; चमच्यात हृदयबीज ठेवून, शंभु शक्तीचे स्तवन करतो. तीन दोऱ्यांनी गळ्यात गुंडाळलेल्या दोन वस्तूंना फुलांनी वगैरे पूजून, त्या कुशांवर, आपल्या उजव्या बाजूला ठेवतो. गायीचे, निरीक्षणाद्वारे शुद्ध केलेले तूप घेतो; स्वतःचे ब्रह्मरूप ध्यान करून, ते तूप उचलतो. वेदीवर, हृदयसमोर, अग्निच्या क्षेत्रात ते फिरवतो; पुन्हा विष्णुरूपाचे ध्यान करतो व तूप ईशानाच्या क्षेत्रात ठेवतो. कुशाच्या टोकाने तूप उचलतो, डोके किंचित झुकवून “स्वाहा” म्हणतो; एक थेंब विष्णूस अर्पण करतो, लगेचच रुद्रासही. स्वतःचे ध्यान करतो, नाभीपाशी धरून, तरंगवतो; एक हातभर लांब कुशांच्या टोकांनी, अंगठा व अनामिका यांच्या टोकांनी. दोन्ही हातांनी कुशा धरून, अग्निसमोर अस्त्रमुद्रेने तरंगवतो; तसेच, हृदय व आत्म्याच्या दिशेने पुढील तरंगवण्याची क्रिया करतो. हृदयात भाजलेल्या कुशा मिळवून, अस्त्राने त्यांना शुद्ध करतो; दुसऱ्या तेजस्वी कुशाने झाडून, अग्नि प्रज्वलित करतो. अशा प्रकारे, विधिपूर्वक सर्व क्रिया पार पाडून, साधक यज्ञाची पवित्र सुरुवात करतो.