आता मी तुम्हाला या पवित्र श्लोकांचा एक सलग, भावपूर्ण आणि श्रद्धेने ओतप्रोत असा मराठी कथानिवेदन करतो— यज्ञकर्मासाठी साधकाने प्रथम ध्यानपूर्वक पुढील मंत्रांचा जप करावा: "ॐ हं, सद्योजात आणि वामदेव यांना स्वाहा. ॐ हं, वामदेव आणि अघोर यांना स्वाहा. ॐ हं, अघोर आणि तत्पुरुष यांना स्वाहा. ॐ हं, तत्पुरुष आणि ईशान यांना स्वाहा." अशा प्रकारे, अग्नीपासून वायूपर्यंत, नंतर निरृति आणि शिवापर्यंत, या पंचमुखांचे ध्यान आणि पूजन या मंत्रांनी क्रमाने करावे. यानंतर, त्या पंचमुखांना एकत्र आणून, समिधेने तुपाचा होम करावा. "ॐ हं, सद्योजात, वामदेव, अघोर, तत्पुरुष आणि ईशान यांना स्वाहा," असा जप करत, इच्छित मुखात त्या सर्व मुखांचा आणि त्यांच्या स्वरूपांचा समावेश साधावा. मग, साधकाने ईशानसह अग्नीचे पूजन करावे आणि 'अस्त्र' मंत्राने तीन आहुती अर्पण कराव्यात. पूर्ण एकाग्रतेने उच्चारावे, "तूच शिव आहेस, तूच अग्नी आहेस, तूच सर्व आहुतींना भक्षण करणारा आहेस." मग, अंतःकरणात अग्नीची स्थापना करून, पितरांसाठी संपूर्ण विहित आहुती मूलमंत्रासह, 'वौषट्' या प्रत्ययाने अर्पण करावी. यानंतर, हृदयकमलात सर्व अंगांसह, परिवारासह, तेजस्वी आणि श्रेष्ठ अशा त्या शिवस्वरूपाचे पूर्वीप्रमाणेच आवाहन व पूजन करावे आणि परवानगी घेऊन शिवाला नैवेद्य अर्पण करावा. शिव आणि यज्ञाग्नीचे नाड्या एकत्र करून, मूलमंत्र व त्याच्या अंशांनी, दहाव्या भागाने होम करावा. तूप, दूध आणि मध प्रत्येकी एक कर्ष प्रमाणाने अर्पण करावे; दही एक शंखभर; पायस (भाताचा गोड पदार्थ) एक प्रसृति प्रमाणाने द्यावे. सर्व अन्नपदार्थ व धान्य एक मुठभर; कंदमुळे आणि फळे प्रत्येकी तीन तुकडे त्यांच्या योग्य प्रमाणात अर्पण करावेत. शिजवलेले अन्न अर्धा घास; सूक्ष्म पदार्थ पाच भाग; ऊसाचा वरचा गाठीचा भाग; वेलींना दोन बोटांची लांबी प्रमाणे. फुले आणि पाने त्यांच्या प्रमाणात; समिधा दहा बोटांची लांबी; कापूर, चंदन, केशर, कस्तुरी आणि धुपाचे प्रमाण एक कलया (हरभऱ्याएवढे); गुग्गुळ जूजुबाच्या (बोराच्या) बीएवढे; कंदमुळांचा आठवा भाग. अशा प्रकारे, ब्रह्मबीजांनी होम करावा. मग, समिधेला तुपाने भरलेल्या पात्रात उलटे ठेवावे. समिधेच्या टोकावर फुल ठेवून, ते डाव्या हाताने धरावे आणि नंतर दोन्ही हातांनी शंखमुद्रेसारखे धरावे. शरीर अर्धवट उचलून, पाय एकत्र ठेवून, ती मुद्रा नाभीवर ठेवावी आणि डोळे समिधेच्या टोकावर स्थिर ठेवावेत. ब्रह्मापासून सुरू होणाऱ्या कारणांपासून मन मागे घेऊन, सुषुम्ना मार्गे डाव्या उरात दोन्हींच्या मूळाचा स्थिर भाव ठेवावा. मूलमंत्र अस्पष्टपणे, 'वौषट्' प्रत्ययासह उच्चारावा आणि नंतर अग्नीत जवसाच्या दाण्याएवढे तूप अर्पण करावे. त्यानंतर, पाणी पिऊन, चंदन, पान-सुपारी इ. अर्पण करून, भक्तिभावाने त्या तेजस्वी महात्म्याचा सन्मान करावा आणि सर्वोच्च नमस्कार करावा. मग, अग्नीचे पूजन 'अस्त्र' मंत्राने 'फट्' प्रत्ययासह करावे, विनाशमुद्रा धारण करावी आणि क्षमायाचना करावी. श्वास, हृदय आणि सूक्ष्म देह यांचा उपयोग करून, त्या तेजस्वी आवरणाग्निंना हृदयकमलात श्रद्धेने स्थापन करावे. सर्वात श्रेष्ठ नैवेद्य घेऊन, दोन वर्तुळे आखून, अग्निकुंडाच्या अंतर्भागात आणि बाह्यभागात आहुती अर्पण करावी. पूर्वेला रुद्रांना 'ॐ हाम्' स्वाहा; मातृकांना पूर्व व दक्षिण दिशेला; पश्चिमेला वरुणगणांना; या सर्वांसाठी ही आहुती. उत्तर दिशेला यक्षांना; ईशान्येला ग्रहांना; अग्नीत असुरांना; नैऋत्य दिशेला राक्षसांसाठी आहुती. उत्तर-पश्चिमेला नागांना; मध्यभागी नक्षत्रांना; राशींना 'हाम्' स्वाहा; अग्नीत सर्वांना आणि नैऋत्येलाही. पश्चिमेला, अंतर्गत आहुती क्षेत्रपालासाठी; बाह्य वर्तुळात इंद्र, अग्नी आणि यमासाठी. नैऋत्य, जलाधिपती, वायू, धनपालक, पूर्वारंभातील ईशान आणि ब्रह्मरूप ईशान यांना नमस्कार. नैऋत्य, विष्णू यांना स्वाहा; बाह्य अर्पण कावळ्यांसाठी आणि इतरांसाठी; या दोन आहुतींचे मंत्र आत्म्यात विलीन करावेत आणि संहारमुद्रा धारण करावी. पुढे, ईश्वर सांगतात: अर्घ्यपात्र घेऊन, अग्निकुंड असलेल्या, नीट बंदिस्त अशा यज्ञशाळेत जावे. सर्व साहित्य देवदृष्टिकोनातून तयार करावे. उत्तराभिमुख होऊन, अग्निकुंडाची पाहणी करावी, कुशा गवताने शिंपडावे, कवचमंत्राने विहित कृत्ये करावीत आणि कवचाने शिंपडावे. तलवारीने खणलेली माती काढावी, भरावी, समतल करावी; कवचाने शिंपडून, बाणमंत्राने तिला दाबावे. नेहमी झाडून, लिंपून, कलांच्या आकृती मांडाव्यात, त्रिसूत्र धारण करावे आणि कवचाने पूजन करावे. पूर्वेला तोंड असलेली पाण्याची तीन रेषा कराव्यात; कुशा गवत आणि शिवमंत्र किंवा उलट क्रमाने वापरावे. वज्रसारखे करण्याच्या मंत्राने आणि हृदयाने, चार मार्ग कुशा गवताने आखावेत; सूत्रमंत्राने आसनाची रचना करावी. हृदयाने, तिथे वागीश्वरीचे आवाहन करावे आणि प्रभूचे पूजन करावे; योग्य साहाय्याने आणलेला अग्नी शुद्ध पात्रात ठेवावा. मांसाहारी भाग बाजूला काढावा, निरीक्षणादी शुद्धता करावी आणि शरीरातील, चंद्रमय आणि भौतिक असे तीन अग्नी एकत्र करावेत. "ॐ हूं" या मंत्राने अग्नीचैतन्याचे स्थापन करावे; एकत्रित मंत्रांनी अग्नीला शक्तिशाली करून, गोमुद्रेने तो अमृतमय करावा. अस्त्र मंत्राने संरक्षित आणि कवचाने आच्छादित होऊन, साधकाने यज्ञसूत्र घेऊन अग्निकुंडाभोवती दक्षिणाभिमुख प्रदक्षिणा करावी. शिवबीजावर ध्यान करत, वाणीच्या अधिपतीच्या क्षेत्रात, त्या बीजाचे देवतेने विसर्जन होत असल्याचा भाव करावा. यजमानाने जमिनीवर बसून, गुडघे वाकवून, ते बीज हृदयाकडे वळवावे; मग नाभीप्रदेशी आत असलेले बीज एकत्र करावे. हृदयाने, एकत्रीकरण, वस्त्रधारण, शुद्धी आणि आचमन करावे; गर्भातील अग्नीचे पूजन करून, अस्त्राने त्याचे रक्षण करावे. गर्भात जन्मलेल्या देवीच्या कंकणाचे बंधन कोमल हातावर बांधावे; गर्भाधान विधीसाठी सद्योजात मंत्राने अग्नीचे पूजन करावे. अशा प्रकारे, या शुभ विधीचे प्रत्येक पाऊल मंत्र, श्रद्धा आणि यथाविधी कृतीने संपन्न करावे—हीच सनातन धर्माची पवित्र परंपरा आहे.