അഗ്നിപുരാണമ്

അഷ്ടമാംശേന ഗര്ഭസ്യ രഥകാനാന്തു നിര്ഗമഃ। പരിധേര്ഗുണഭാഗേന രഥകസ്തിത്ര കല്പയേത്

ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ എട്ടിലൊന്ന് അളവിൽ രഥശാലകൾക്ക് പുറകുവാതിൽ ഉണ്ടാക്കണം. ചുറ്റുമതിലിന്റെ അളവനുസരിച്ച് മൂന്നു രഥശാലകൾ പണിയണം.

തത്തൃതീയേണ വാ കുര്യ്യാദ്രഥകാനാന്തു നിര്ഗമമ്। വാമത്രയം സ്ഥാപനീയം രഥകത്രിതയേ സദാ

അല്ലെങ്കിൽ, അതിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് അളവിൽ രഥശാലകൾക്ക് പുറകുവാതിൽ ഉണ്ടാക്കാം. മൂന്നു രഥശാലകൾക്കായി മൂന്നു വേദികൾ എപ്പോഴും സ്ഥാപിക്കണം.

ശിഖരാര്ഥം ഹി സൂത്രാണി ചത്വാരി വിനിപാതയേത്। ശുകനാശോദ്‌ര്ധ്വതഃ സൂത്രം തിര്യ്യഗ്ഭൂതം നിപാതയേത്

ശിഖരത്തിനായി നാലു സൂത്രങ്ങൾ താഴെ ഇടണം. ശുകനാസത്തിന് മുകളിൽ കയറ്റമായി ഒരു സൂത്രം ഇടണം.

ശിഖരസ്യാര്ദ്ധഭാഗസ്ഥം സിംഹം തത്ര തു കാരയേത്। ശുകനാസാം സ്ഥിരീകൃത്യ മധ്യസന്ധൌ നിധാപയേത്

ശിഖരത്തിന്റെ പാതിയിടത്ത് ഒരു സിംഹം നിർമ്മിക്കണം. ശുകനാസങ്ങൾ നടുവിലെ സന്ധിയിൽ ഉറപ്പിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

അപരേ ച തതാ പാര്ശ്വേ തദ്വത് സൂത്രം നിധാപയേത്। തദൂദ്ര്ധ്വന്തു ഭവേദ്വേദീ സകണ്ഠാ മനസാരകമ്

മറ്റെവിടെയും അങ്ങനെ തന്നെ സൂത്രം ഇടണം. അതിന് മുകളിൽ കഴുത്തും മനസ്സുപോലുള്ള വളവുമുള്ള വേദി ഉണ്ടാകണം.

സ്കന്ധഭഗ്നം ന കര്ത്തവ്യം വികരാലം തഥൈവ ച। ഉദ്‌ര്ധ്വം ച വേദികാമാനാത് കലശം പരികല്പയേത്

ചുമലുകൾ ഒടിഞ്ഞതോ വിചിത്രമായ രൂപമോ ആക്കരുത്. വേദിയുടെ അളവനുസരിച്ച് മുകളിൽ കലശം നിർമ്മിക്കണം.

വിസ്താരാദ് ദ്വിഗുണം ദ്വാരം കര്ത്തവ്യം തു സുശോഭനമ്। ഉദുമ്ബരൌ തദൂദ്‌ര്ധ്വഞ്ച ന്യസേച്ഛാഖാം സുമങ്ഗലൈഃ

വീതിയുടെ ഇരട്ടിയാകണം വാതിൽ നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. അതിന് മുകളിൽ ഉദുംബരവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖ ശുഭമായി സ്ഥാപിക്കണം.

ദ്വാരസ്യ തു ചതുഥാംശേ കാര്യ്യൌ ചണ്ഡപ്രചണ്ഡകൌ। വിഷ്വക്‌സേനവത്സദണ്ഡൌ ശിഖോദ്‌ര്ധ്വേഡുമ്ബരേ ശ്രിയമ്

വാതിലിന്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് ചണ്ടനും പ്രചണ്ടനും നിർമ്മിക്കണം. വിഷ്വക്സേനനെപ്പോലെ രണ്ടു ദണ്ഡങ്ങളും, ശിഖരത്തിനുമുകളിൽ ഉദുംബരത്തിൽ ശ്രീയും സ്ഥാപിക്കണം.

ദിഗ്ഗജൈഃ സ്നാപ്യമാനാന്താം ഘടൈഃ സാബ്ജാം സുരൂപികാമ്। പ്രാസാദസ്യ ചതുര്ഥാംശൈഃ പ്രാകാരസ്യോച്ഛയോ ഭവേത്

ദിശകളുടെ കാവൽയാനകളാൽ കുമ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്നാനമണിയുന്ന, താമരകളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ രൂപം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാകണം. ചുറ്റുമതിലിന്റെ ഉയരവും അതിനനുസരിച്ച് ആക്കണം.

പ്രാസാദാത് പാദഹീനസ്തു ഗോപുരസ്യോച്ഛയോഭവേത്। പഞ്ചഹസ്തസ്യ ദേവസ്യ ഏകഹസ്താ തു പീഠികാ

ഗോപുരത്തിന്റെ ഉയരം ക്ഷേത്രത്തേക്കാൾ ഒരു അടി കുറവായിരിക്കണം. അഞ്ചു ഹസ്തം ഉയരമുള്ള ദേവതയ്ക്ക് ഒരു ഹസ്തം ഉയരമുള്ള പീഠം വേണം.

ഗാരുഡം മണ്ഡപഞ്ചാഗ്രേ ഏകം ഭൌമാദിധാമ ച। കുര്യ്യാദ്ധി പ്രതിമായാന്തു ദിക്ഷു ചാഷ്ടാസു ചോപരി

മണ്ഡപത്തിന്റെ മുന്നിൽ ഒരു ഗരുഡമണ്ഡപവും ഭൂമിയിലെ ഒരു പീഠവും പണിയണം. പ്രതിമയ്ക്കായി എട്ടു ദിശകളിലും മുകളിൽ ഒന്ന് വീതം നിർമ്മിക്കണം.

പൂര്വം വരാഹം ദക്ഷേ ച നൃസിംഹം ശ്രീധരം ജലേ। ഉത്തരേ തു ഹയഗ്രീവമാഗ്നേയ്യാം ജാമദഗ്ന്യകമ്

കിഴക്കോട്ട് വരാഹം, തെക്കോട്ട് നരസിംഹം, വെള്ളത്തിൽ ശ്രീധരൻ, വടക്കോട്ട് ഹയഗ്രീവൻ, തെക്കുകിഴക്കോട്ട് ജാമദഗ്ന്യന്റെ പുത്രൻ ഇവരെ സ്ഥാപിക്കണം.

നൈര്ഋത്യാം രാമകം വായൌ വാമനം വാസുദേവകമ്। ഈശേ പ്രാസാദരചനാ ദേയാ വസ്വര്കകാദിഭിഃ

തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് രാമൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് വാമനൻ, പടിഞ്ഞാറ് വാസുദേവൻ, വടക്കുകിഴക്കോട്ട് വസുക്കൾ, ആദിത്യർ മുതലായവരോടൊപ്പം ക്ഷേത്രം ഒരുക്കണം.

ഭഗവാനുവാച പ്രാസാദേ ദേവതാഃ സ്ഥാപ്യാ വക്ഷ്യേ ബ്രഹ്മന് ശ്രൃണുഷ്വ മേ। പഞ്ചായതനമധ്യേ തു വാസുദേവം വിവേശയേന്

ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ക്ഷേത്രത്തിൽ ദേവതകളെ സ്ഥാപിക്കണം; ബ്രാഹ്മണാ, ഞാൻ പറയുന്നതു കേൾക്കൂ. അഞ്ചായതനത്തിന്റെ നടുവിൽ വാസുദേവനെ പ്രതിഷ്ഠിക്കണം.

വാമനം നൃഹരിഞ്ചാശ്വശീര്ഷം തദ്വച്ച ശൂകരമ്। ആഗ്നേയേ നൈര്ഋതേ ചൈവ വായവ്യേ ചേശഗോചരേ

വാമനൻ, നരഹരി, അശ്വശീർഷൻ, അതുപോലെ ശൂകരൻ ഇവരെ തെക്കുകിഴക്ക്, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ്, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ്, ഈശന്റെ ഭാഗത്ത് എന്നിങ്ങനെ സ്ഥാപിക്കണം.

അഥ നാരായണം മധ്യേ ആഗ്നേയ്യാമമ്ബികാം ന്യസേത്। നൈര്ഋത്യാം ഭാസ്കരം വായൌ ബ്രഹ്മാണം ലിങ്ഗമീശകേ

പിന്നീട് നടുവിൽ നാരായണൻ, തെക്കുകിഴക്കോട്ട് അംബിക, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് ഭാസ്കരൻ, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് ബ്രഹ്മാവ്, വടക്കുകിഴക്കോട്ട് ലിംഗം ഇവയെ സ്ഥാപിക്കണം.

അഥവാ രുദ്രരൂപന്തു അഥവാ നവധാമസു। വാസുദേവം ന്യസേന്മധ്യേ പൂര്വാദൌ വാമവാമകാന്

അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രന്റെ രൂപം, അല്ലെങ്കിൽ ഒമ്പത് സാനിധ്യങ്ങളിൽ വാസുദേവനെ നടുവിൽ, കിഴക്കോട്ട് ഇടതുവശത്തെയും വലതുവശത്തെയും സ്ഥാപിക്കണം.

ഇന്ദ്രാദീന് ലോകപാലാംശ്ച അഥവാ നവധാമസു। പഞ്ചായതനകം കുര്യ്യാത് മധ്യേ തു പുരുഷോത്തമമ്

ഇന്ദ്രൻ തുടങ്ങിയ ലോകപാലന്മാരെ, അല്ലെങ്കിൽ ഒമ്പത് സാനിധ്യങ്ങളിൽ, അഞ്ചായതനക്രമത്തിൽ നടുവിൽ പരമപുരുഷനെ സ്ഥാപിക്കണം.

ലക്ഷ്മീവൈശ്രവണൌ പൂര്വം ദക്ഷേ മാതൃഗണം ന്യസേത്। സ്കന്ദം ഗണേശമീശാനം സുര്യ്യാദീന് പശ്ചിമേ ഗ്രഹാന്

ലക്ഷ്മിയും വൈശ്രവണനും കിഴക്കോട്ട്, മാതൃകൾ തെക്കോട്ട്, സ്കന്ദൻ, ഗണേശൻ, ഈശാനൻ, സൂര്യൻ മുതലായവരും ഗ്രഹങ്ങളും പടിഞ്ഞാറ് സ്ഥാപിക്കണം.

ഉത്തരേ ദശമത്സ്യാദീനാഗ്നേയ്യാം ചണ്ഡികാം തഥാ। നൈര്ൠത്യാമമ്ബികാം സ്ഥാപ്യ വായവ്യേ തു സരസ്വതീമ്

വടക്കോട്ട് മത്സ്യൻ തുടങ്ങി പത്തുഭാവങ്ങൾ, തെക്കുകിഴക്കോട്ട് ചണ്ഡിക, തെക്കുപടിഞ്ഞാറ് അംബിക, വടക്കുപടിഞ്ഞാറ് സരസ്വതി ഇവരെ സ്ഥാപിക്കണം.

പദ്മാമൈശേ വാസുദേവം മധ്യേ നാരായണഞ്ച വാ। ത്രയോദശാലയേ മധ്യേ വിശ്വരൂപം ന്യസേദ്ധരിമ്

പദ്മയും ഈശനും വടക്കുകിഴക്കോട്ട്, നടുവിൽ വാസുദേവൻ അല്ലെങ്കിൽ നാരായണൻ; പതിമൂന്ന് സാനിധ്യങ്ങളുള്ള ക്ഷേത്രത്തിൽ നടുവിൽ വിശ്വരൂപനായ ഹരിയെ സ്ഥാപിക്കണം.

പൂര്വാംദൌ കേശവാദീന് വാ അന്യധാമസ്വയം ഹരിമ് । മൃണ്മയീ ദാരുഘടിതാ ലോഹജാ രത്നജാ തഥാ

കിഴക്കോട്ട് തുടങ്ങിയവിടങ്ങളിൽ കേശവനും മറ്റുള്ളവരും, അല്ലെങ്കിൽ മറ്റു സാനിധ്യങ്ങളിൽ ഹരിയെയും; പ്രതിമ മണ്ണിൽ നിന്നോ, മരത്തിൽ നിന്നോ, ലോഹത്തിൽ നിന്നോ, രത്നത്തിൽ നിന്നോ ഉണ്ടാക്കാം.

ശൈലജാ ഗന്ധജാ ചൈവ കൌസുമീ സപ്തദാ സ്മൃതാ। കൌസുമീ ഗന്ധജാ ചൈവ മൃണ്മയീ പ്രതിമാ തഥാ

ശില, സുഗന്ധവസ്തു, പൂക്കൾ എന്നിവയുൾപ്പെടെ ഏഴു തരത്തിലുള്ളവയാണെന്ന് പറയുന്നു; പൂക്കളാൽ, സുഗന്ധവസ്തുവാൽ, മണ്ണാൽ നിർമ്മിച്ച പ്രതിമകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

തത്‌കാലപൂജിതാശ്ചൈതാഃ സര്വകാമഫലപ്രദാഃ। അഥ ശൈലമയീ വക്ഷ്യേ ശിലാ യത്ര ച ഗൃഹ്യതേ

ശരിയായ സമയത്ത് പൂജിച്ചാൽ ഇവയൊക്കെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ഫലപ്രദമാക്കും. ഇനി ഞാൻ ശിലാമയപ്രതിമയെക്കുറിച്ചും, ശില എവിടെ നിന്ന് എടുക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞുതരാം.

പര്വതാനാമഭാവേ ച ഗൃഹ്ണീയാദ് ഭൂഗതാം ശിലാമ്। പാണ്ഡരാ ഹ്യരുണാ പീതാ കൃഷ്ണാ ശസ്താ തു വര്ണിനാമ്

പർവതങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ശില എടുക്കണം; വെള്ള, ചുവപ്പു, മഞ്ഞ, കറുപ്പ് എന്നിവയാണ് നിറങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമം.

ന യദാ ലഭ്യതേ സമ്യഗ് വര്ണിനാം വര്ണതഃ ശിലാ। വര്ണാദ്യാപാദനം തത്ര ജുഹുയാത് സിംഹവിദ്യയാ

ശരിയായ നിറത്തിലുള്ള ശില ലഭിക്കാത്തപക്ഷം, ആ നിറം വരുത്താൻ സിംഹവിദ്യയുപയോഗിച്ച് ഹോമം നടത്തണം.

ശിലായാം ശുക്ലരേഖാഗ്ര്യാ കൃഷ്ണാഗ്ര്യാ സിംഹഹോമതഃ। കാംസ്യഘണ്ടാനിനാദാ സ്യാത് പുംലിങ്ഗാ വിസ്ഫുലിങ്ഗികാ

ശിലയുടെ അഗ്രത്തിൽ വെള്ളരേഖയോ, കറുത്ത അഗ്രമോ സിംഹഹോമം മൂലമുണ്ടായാൽ, കാംസ്യഘണ്ടയുടെ ശബ്ദം ഉണ്ടാകും; പുംലിംഗമായാൽ ചിതക്കൊമ്പുകൾ പുറത്ത് കാണാം.

തന്മന്ദലക്ഷണാ സ്ത്രീ സ്യാദ്രൂപാഭാവാന്നപുംസകാ। ദൃശ്യതേ മണ്ഡലം യസ്യാം സഗര്ഭാം താം വിവര്ജയേത്

മണ്ഡലചിഹ്നം ഉണ്ടെങ്കിൽ സ്ത്രീലിംഗം, രൂപം ഇല്ലെങ്കിൽ നപുംസക ലിംഗം; അതിൽ മണ്ഡലം കാണുന്നുവെങ്കിൽ ഗർഭമുള്ളതായതിനാൽ അതു ഒഴിവാക്കണം.

പ്രതിമാര്ഥം വനം ഗത്വാ വനയാഗം സമാചരേത്। തത്ര ഖാത്വോപലിപ്യാഥ മണ്ഡപേ തു ഹരിം യജേത്

പ്രതിമയ്ക്കായി കാട്ടിലേക്ക് പോയി കാട്ടുപൂജ നടത്തണം; അവിടെ കുഴിച്ചുമൂടി, മണ്ഡപത്തിൽ ഹരിയെ ആരാധിക്കണം.