അഗ്നിപുരാണമ്

കൃത്വാ നിധാപയേദ്‌ഗര്ഭം ഗര്ഭാധാനം ഭവേന്നിശി। ഗോവസ്ത്രാദി പ്രദദ്യാച്ച ഗുരവേന്യേഷു ഭോജനമ്

ഇത് ചെയ്തശേഷം, ഗർഭം (അടിസ്ഥാനം) വയ്ക്കണം; ഗർഭാധാനം രാത്രിയിൽ നടത്തണം. പശുവിന്റെ വസ്ത്രം മുതലായവയും, ഗുരുവിനും മറ്റുള്ളവർക്കും ഭക്ഷണവും നൽകണം.

ഗര്ഭം ന്യസ്യേഷ്ടകാ ന്യസ്യ തതോ ഗര്ഭം പ്രപൂരയേത്। പീഠബന്ധമതഃ കുര്യ്യാന്മിതപ്രാസാദമാനത

ആദ്യം ഗർഭം വയ്ക്കുക, പിന്നെ ഇഷ്ടികകൾ ഇടുക, അതിനുശേഷം അടിസ്ഥാനം പൂരിപ്പിക്കുക. അതിനുശേഷം, നിർദ്ദേശിച്ച രീതിയിൽ, ചെറുതായുള്ള പീഠം പണിയണം.

പീഠോത്തമം ചോച്ഛ്രയേണ പ്രാസാദസ്യാര്ദ്ധവിസ്തരാത്। പാദഹീനം മധ്യമം സ്യാത് പനിഷ്ഠം ചോത്തമാര്ദ്ധതഃ

ഏറ്റവും നല്ല പീഠം കെട്ടിടത്തിന്റെ വീതിയുടെ പാതി ഉയരത്തിൽ ആയിരിക്കണം; മധ്യസ്ഥം അതിൽ പാദം കുറവായിരിക്കും; ഏറ്റവും താഴ്ന്നത് ഏറ്റവും നല്ലതിന്റെ പാതി മാത്രം.

പീഠബന്ധോപരിഷ്ടാതു പുനര്യജത്। പാദപ്പരതിഷ്ഠകാരീ തു നിഷ്പാപോ ദിവി മോദതേ

പീഠം പണിതശേഷം, വീണ്ടും പൂജ നടത്തണം; സ്വന്തം കാലിൽ അടിസ്ഥാനം സ്ഥാപിക്കുന്നവൻ പാപരഹിതനായി സ്വർഗത്തിൽ ആനന്ദിക്കും.

ദേവാഗാരം കരോമീതി മനസാ യസ്തു ചിന്തയേത്। തസ്യ കായഗതം പാപം തദഹ്രാ ഹി പ്രണശ്യതി

ആർക്കെങ്കിലും മനസ്സിൽ 'ഞാൻ ദേവതകൾക്ക് ക്ഷേത്രം പണിയാം' എന്ന ചിന്ത ഉണ്ടെങ്കിൽ, അവന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ പാപങ്ങളും അന്നേ ദിവസം നശിക്കും.

കൃതേ തു കിം പുനസ്തസ്യ പ്രാസാദേ വിധിനൈവ തു। അഷ്ടേഷ്ടകസമായുക്തം യഃ കുര്യ്യാഹേവതാലയമ്

പിന്നീട്, ആൾ നിർദ്ദേശപ്രകാരം എട്ടു ഇഷ്ടികകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദേവതകളുടെ ക്ഷേത്രം പണിയുമ്പോൾ, അതിന്റെ ഫലം എത്രയാണെന്ന് പറയാൻ കഴിയുമോ?

ന തസ്യ ഫലസമ്പത്തിര്വക്തും ശക്യേത കേനചിത്। അനേനൈവാനുമേയം ഹി ഫലം പ്രാസാദവിസ്തരാത്

അവനു ലഭിക്കുന്ന ഫലസമ്പത്ത് ആരാലും വിശദമായി പറയാൻ കഴിയില്ല; ക്ഷേത്രത്തിന്റെ വലിപ്പം നോക്കിയാൽ അതിന്റെ ഫലം മനസ്സിലാക്കാം.

ഗ്രാമമധ്യേ ച പൂര്വേ ച പ്രത്യഗ്ദ്വാരം പ്രകല്പയേത്। വിദിശാസു ച സര്വാസു ഗ്രാമേ പ്രത്യങ്മുഖോ ഭവേത്

ഗ്രാമത്തിന്റെ നടുവിലും കിഴക്കിലും കിഴക്കോട്ടു നോക്കുന്ന വാതിൽ ഒരുക്കണം; എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ഗ്രാമത്തിലെ ക്ഷേത്രം പടിഞ്ഞാറോട്ട് മുഖമാക്കി നില്ക്കണം.

ഇയഗ്രീവ ഉവാച പ്രാസാദം സമ്പ്രവക്ഷ്യാമി സര്വസാധാരണ ശ്രൃണ। ചതുരസ്ത്രീകൃതം ക്ഷേത്രം ഭജേത് ഷോഡശധാ ബുധഃ

ഇയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇപ്പോൾ ക്ഷേത്രനിർമ്മാണത്തിന്റെ പൊതുവായ നിയമം വിശദീകരിക്കാം—ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ. ബുദ്ധിമാന്മാർ ചതുരാകൃതിയിലുള്ള സ്ഥലത്തെ പതിനാറായി വിഭജിക്കണം.

മധ്യേ തസ്യ ചതുര്ഭിസ്തു കുര്യ്യാദായസമന്വിതമ്। ദ്വാദശൈവ തു ഭാഗാനി ഭിത്ത്യര്ഥം പരികല്പയേത്

അതിനുള്ളിൽ, നടുവിൽ നാലു ഭാഗങ്ങളായി ഇരുമ്പ് ചേർത്ത് നിർമ്മാണം നടത്തണം; മതിലുകൾക്കായി പന്ത്രണ്ടു ഭാഗങ്ങൾ വേർതിരിക്കണം.

ജങ്ഘോച്ഛായന്തു കര്ത്തവ്യം ചതുര്ഭാഗേണ ചായതമ് । ജങ്ഘായാം ദ്വിഗുണോച്ഛായം മഞ്ചര്യ്യാഃ കല്പയേദ് ബുധഃ

താഴത്തെ മതിലിന്റെ ഉയരം ദൈർഘ്യത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ആക്കണം; പീഠത്തിന്റെ ഉയരം അതിന്റെ ഇരട്ടിയാക്കണമെന്ന് ജ്ഞാനികൾ നിർദ്ദേശിക്കുന്നു.

തുര്യ്യഭാഗേന മഞ്ചര്യ്യാഃ കാര്യ്യഃ സമ്യക് പ്രദക്ഷിണഃ । തന്മാനനിര്ഗമം കാര്യ്യമുഭയോഃ പാര്ശ്വയോഃ സമമ്

പീഠത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ദൈർഘ്യത്തിൽ പ്രദക്ഷിണപഥം ഒരുക്കണം; ഇരുവശത്തും സഞ്ചാരപാത ഒരുപോലെ ആക്കണം.

ശിശരേണ സമം കാര്യ്യമഗ്രേ ജഗതി വിസ്തരമ്। ദ്വിഗുണേനാപി കര്ത്തവ്യം യഥാശോഭാനുരൂപതഃ

അഗ്രഭാഗം, അപ്രകാരം, തറവാതിലിന്റെ വീതിയ്ക്ക് സമമായോ അതിന്റെ ഇരട്ടിയാക്കിയോ, ഭംഗിക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ വികസിപ്പിക്കാം.

വിസ്താരാന്മണ്ഡപസ്യാഗ്രേ ഗര്ഭസൂത്രദ്വയേന തു। ദൈര്ഘ്യാത്പാദാധികം കുര്യ്യാന്മധ്യസ്തമ്ഭൈര്വിഭൂഷിതമ്

മണ്ഡപത്തിന്റെ മുന്നിൽ, അതിന്റെ വീതിയോളം രണ്ട് ഗർഭസൂത്രങ്ങൾ വയ്ക്കണം. ദൈർഘ്യം ഒരു അടി അധികം ആക്കണം, നടുവിൽ തൂണുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കണം.

പ്രാസാദഗര്ഭമാനം വാ കുര്വ്വീത മുഖമണ്ഡപമ്। ഏകാശീതിപദൈര്വ്വാസ്തും പശ്ചാത് മണ്ഡപമാരഭ്ത്

അല്ലെങ്കിൽ, പ്രാസാദത്തിന്റെ അകത്തെ മുറിയുടെ അളവുപോലെ മുഖമണ്ഡപം പണിയാം. അല്ലെങ്കിൽ, എൺപത്തൊന്ന് അടി നീളമുള്ള മണ്ഡപം പിന്‍വശത്ത് തുടങ്ങിക്കൊണ്ട് നിർമ്മിക്കാം.

ശുകാന് പ്രാഗ്‌ദ്വാരവിന്യാസേ പാദാന്തഃ സ്ഥാന് യജേത് സുരാന്। തഥാ പ്രാകാരവിന്യാസേ യജേദ് ദ്വാത്രിംശദന്തഗാന്

കിഴക്കേ വാതിലിന്റെ ക്രമത്തിൽ, കാലിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്ക് ഹോമം നടത്തണം. അതുപോലെ തന്നെ, ചുറ്റുമതിലിന്റെ ക്രമത്തിൽ, മുപ്പത്തിരണ്ട് ദേവന്മാർക്ക് അറ്റങ്ങളിൽ ഹോമം ചെയ്യണം.

സര്വസാധാരണം ചൈതത് പ്രാസാദസ്യ ച ലക്ഷണമ്। മാനേന പ്രതിമായാ വാ പ്രാസാദമപരം ശ്രൃണു

ഇതൊക്കെയാണ് ഒരു ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പൊതുവായ ലക്ഷണം. ഇപ്പോൾ, പ്രതിമയുടെ അളവിൽ അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം അളവിൽ നിർമിക്കുന്ന മറ്റൊരു ക്ഷേത്രത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.

പ്രതിമായാഃ പ്രമാണേന കര്ത്തവ്യാ പിണ്ഡികാ ശുഭാ। ഗര്ഭസ്തു പിണ്ഡികാര്ദ്വേന ഗര്ഭമാനാസ്തു ഭിത്തയഃ

പ്രതിമയുടെ അളവനുസരിച്ച് നല്ലൊരു പീഠം നിർമ്മിക്കണം. ഗർഭഗൃഹം പീഠത്തിന്റെ പാതിയാകണം, അതിന്റെ അളവിൽ ചുമരുകൾ പണിയണം.

ഭിത്തേരായാമമാനേന ഉത്സേധന്തു പ്രകല്പയേത്। ഭിത്ത്യുച്ഛായാത്തു ദ്വിഗുണം ശിഖരം കല്പയേദ് ബുധഃ

ചുമരിന്റെ അളവനുസരിച്ച് ഉയരം നിശ്ചയിക്കണം. ചുമരിന്റെ നിഴലിന്റെ ഇരട്ടിയാകണം ശിഖരം നിർമ്മിക്കേണ്ടത്.

ശിഖരസ്യ തു തുര്യ്യേണ ഭ്രമണം പരികല്പയേത്। ശിഖരസ്യ ചതുര്ഥേന അഗ്രതോ മുഖമണ്ഡപമ്

ശിഖരത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് അളവിൽ ചുറ്റുപാട് നടപ്പാത ഒരുക്കണം. ശിഖരത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് അളവിൽ മുന്നിൽ മുഖമണ്ഡപം പണിയണം.

അഷ്ടമാംശേന ഗര്ഭസ്യ രഥകാനാന്തു നിര്ഗമഃ। പരിധേര്ഗുണഭാഗേന രഥകസ്തിത്ര കല്പയേത്

ഗർഭഗൃഹത്തിന്റെ എട്ടിലൊന്ന് അളവിൽ രഥശാലകൾക്ക് പുറകുവാതിൽ ഉണ്ടാക്കണം. ചുറ്റുമതിലിന്റെ അളവനുസരിച്ച് മൂന്നു രഥശാലകൾ പണിയണം.

തത്തൃതീയേണ വാ കുര്യ്യാദ്രഥകാനാന്തു നിര്ഗമമ്। വാമത്രയം സ്ഥാപനീയം രഥകത്രിതയേ സദാ

അല്ലെങ്കിൽ, അതിന്റെ മൂന്നിലൊന്ന് അളവിൽ രഥശാലകൾക്ക് പുറകുവാതിൽ ഉണ്ടാക്കാം. മൂന്നു രഥശാലകൾക്കായി മൂന്നു വേദികൾ എപ്പോഴും സ്ഥാപിക്കണം.

ശിഖരാര്ഥം ഹി സൂത്രാണി ചത്വാരി വിനിപാതയേത്। ശുകനാശോദ്‌ര്ധ്വതഃ സൂത്രം തിര്യ്യഗ്ഭൂതം നിപാതയേത്

ശിഖരത്തിനായി നാലു സൂത്രങ്ങൾ താഴെ ഇടണം. ശുകനാസത്തിന് മുകളിൽ കയറ്റമായി ഒരു സൂത്രം ഇടണം.

ശിഖരസ്യാര്ദ്ധഭാഗസ്ഥം സിംഹം തത്ര തു കാരയേത്। ശുകനാസാം സ്ഥിരീകൃത്യ മധ്യസന്ധൌ നിധാപയേത്

ശിഖരത്തിന്റെ പാതിയിടത്ത് ഒരു സിംഹം നിർമ്മിക്കണം. ശുകനാസങ്ങൾ നടുവിലെ സന്ധിയിൽ ഉറപ്പിച്ച് സ്ഥാപിക്കണം.

അപരേ ച തതാ പാര്ശ്വേ തദ്വത് സൂത്രം നിധാപയേത്। തദൂദ്ര്ധ്വന്തു ഭവേദ്വേദീ സകണ്ഠാ മനസാരകമ്

മറ്റെവിടെയും അങ്ങനെ തന്നെ സൂത്രം ഇടണം. അതിന് മുകളിൽ കഴുത്തും മനസ്സുപോലുള്ള വളവുമുള്ള വേദി ഉണ്ടാകണം.

സ്കന്ധഭഗ്നം ന കര്ത്തവ്യം വികരാലം തഥൈവ ച। ഉദ്‌ര്ധ്വം ച വേദികാമാനാത് കലശം പരികല്പയേത്

ചുമലുകൾ ഒടിഞ്ഞതോ വിചിത്രമായ രൂപമോ ആക്കരുത്. വേദിയുടെ അളവനുസരിച്ച് മുകളിൽ കലശം നിർമ്മിക്കണം.

വിസ്താരാദ് ദ്വിഗുണം ദ്വാരം കര്ത്തവ്യം തു സുശോഭനമ്। ഉദുമ്ബരൌ തദൂദ്‌ര്ധ്വഞ്ച ന്യസേച്ഛാഖാം സുമങ്ഗലൈഃ

വീതിയുടെ ഇരട്ടിയാകണം വാതിൽ നിർമ്മിക്കേണ്ടത്. അതിന് മുകളിൽ ഉദുംബരവൃക്ഷത്തിന്റെ ശാഖ ശുഭമായി സ്ഥാപിക്കണം.

ദ്വാരസ്യ തു ചതുഥാംശേ കാര്യ്യൌ ചണ്ഡപ്രചണ്ഡകൌ। വിഷ്വക്‌സേനവത്സദണ്ഡൌ ശിഖോദ്‌ര്ധ്വേഡുമ്ബരേ ശ്രിയമ്

വാതിലിന്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് ചണ്ടനും പ്രചണ്ടനും നിർമ്മിക്കണം. വിഷ്വക്സേനനെപ്പോലെ രണ്ടു ദണ്ഡങ്ങളും, ശിഖരത്തിനുമുകളിൽ ഉദുംബരത്തിൽ ശ്രീയും സ്ഥാപിക്കണം.

ദിഗ്ഗജൈഃ സ്നാപ്യമാനാന്താം ഘടൈഃ സാബ്ജാം സുരൂപികാമ്। പ്രാസാദസ്യ ചതുര്ഥാംശൈഃ പ്രാകാരസ്യോച്ഛയോ ഭവേത്

ദിശകളുടെ കാവൽയാനകളാൽ കുമ്പങ്ങൾ കൊണ്ട് സ്നാനമണിയുന്ന, താമരകളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ രൂപം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ നാലിലൊന്ന് ഭാഗത്ത് ഉണ്ടാകണം. ചുറ്റുമതിലിന്റെ ഉയരവും അതിനനുസരിച്ച് ആക്കണം.