അഗ്നിപുരാണമ്

ശിവബ്രഹ്മാര്ക്കവിധ്നേശചണ്ഡീലക്ഷഗ്യാദികാത്മനാമ്। ദേവാലയകൃതേഃ പുണ്യം പ്രതിമാകരണേധികമ്

ശിവന്‍, ബ്രഹ്മാവ്, സൂര്യന്‍, വിശ്വകര്‍മ്മ, ചണ്ഡിക, ലക്ഷ്മി എന്നിവര്ക്ക് ക്ഷേത്രം പണിയുന്നതിന് ലഭിക്കുന്ന പുണ്യം പ്രതിമ നിര്‍മ്മാണത്തേക്കാള്‍ കൂടുതലാണ്.

പ്രതിമാസ്ഥാപനേ യാഗേ ഫലസ്യാന്തോ ന വിദ്യതേ। മൃണ്മയാദ്ദാരുജേ പുണ്യം ദാരുജാദിഷ്ടകാഭവേ

പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കുകയും യാഗം നടത്തുകയും ചെയ്താല്‍ ഫലത്തിന് അന്തമില്ല; മണ്ണ് പ്രതിമയേക്കാള്‍ മരത്തില്‍ നിര്‍മ്മിച്ചാല്‍ കൂടുതല്‍ പുണ്യമാണ്, അതുപോലെ ഇഷ്ടകയിലും.

ഇഷ്ടകോത്ഥാച്ഛൈലജേ സ്യാദ്ധേമാദേരധികം ഫലമ്। സപ്തജമന്മകൃതം പാപം പ്രാപമ്ഭാദേവ നശ്യതി

ഇഷ്ടകയില്‍ നിന്നുള്ള പ്രതിമയേക്കാള്‍ കല്ലില്‍ നിര്‍മ്മിച്ചാല്‍ കൂടുതല്‍ ഫലം; അതിലും പൊന്നില്‍ നിര്‍മ്മിച്ചാല്‍ അത്യധികം. ഇതിലൂടെ ഏഴു ജന്മത്തിലെ പാപങ്ങള്‍ ഒറ്റയടിക്ക് നശിക്കും.

ദേവാലയസ്യ സ്വര്ഗീ സ്യാന്നരകം ന സ ഗച്ഛതി। കുലാനാം ശതമുദ്ധൃത്യ വിഷ്ണുലോകം നയേന്നരഃ

ദേവാലയം പണിയുന്നവന്‍ സ്വര്‍ഗ്ഗം പ്രാപിക്കും, നരകത്തിലേയ്ക്ക് പോകില്ല; അവന്‍ നൂറ് കുടുംബങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് വിഷ്ണുലോകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകും.

യമോ യമഭടാനാഹ ദേവമന്ദിരകാരിണഃ। യമ ഉവാച പ്രതിമാപൂജാദികൃതോ നാനേയാ നരകം നരാഃ

യമന്‍ തന്റെ ഭടന്മാരോടു പറഞ്ഞു: ദേവന്മാര്‍ക്കായി ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവര്‍ പ്രതിമാപൂജയും മറ്റും ചെയ്തിട്ടുള്ളവര്‍ നരകത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നില്ല.

ദേവാലയാദ്യകര്ത്താര ആനേയസ്തേ തു ഗോചരേ വിചരധ്വം യഥാന്യായന്നിയോഗോ മമ പാല്യതാമ്

ദേവാലയങ്ങളുടെയും ഇത്തരത്തിലുള്ള സ്ഥലങ്ങളുടെയും മേൽനോട്ടക്കാരെ നിങ്ങളുടെയടുത്തേക്ക് കൂട്ടിക്കൊണ്ടുവരിക. അവരെ ശരിയായ രീതിയിൽ പ്രവർത്തിക്കാൻ അനുവദിക്കണം. എന്റെ ആജ്ഞ കർശനമായി പാലിക്കപ്പെടണം.

നാഝാഭങ്ഗം കരിഷ്യന്തി ഭവതാം ജന്തവഃ ക്കചിത്। കേവലം യേ ജഗത്താതമനന്തം സമുപാശ്രിതാഃ

നിങ്ങളുടെ അധികാരത്തിൽ ഉള്ള ജീവികൾ ഒരിക്കലും അവരുടെ വ്രതങ്ങൾ ലംഘിക്കില്ല, ലോകനാഥനായ അനന്തനിൽ പൂർണ്ണമായി ആശ്രയിച്ചവരെ ഒഴികെ.

ഭവദ്ഭിഃ പരിഹര്ത്തവ്യാസ്തേഷാം നാത്രാസ്തി സംസ്ഥിതിഃ। യേച ഭാഗവതാ ലോകേ തച്ചിത്താസ്തത്‌പരായമാഃ

അവരെ നിങ്ങൾ ഒഴിവാക്കണം; ഇവർക്കിവിടെ അധികാരമില്ല. ലോകത്തിൽ ഭഗവാനിൽ ഭക്തിയോടെ മനസ്സു നിർത്തി, അവനെയാണ് പരമലക്ഷ്യമായി കരുതുന്നവരും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.

പൂജയന്തി സദാ വിഷ്ണും തേ വസ്ത്യാജ്യാഃ സുദൂരതഃ। യസ്തിഷ്ഠന് പ്രസ്വപന് ഗച്ഛന്നുത്തിഷ്ഠന് സ്ഖലിതേ സ്ഥിതേ

എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുന്നവരെ നിങ്ങൾ വളരെ ദൂരത്ത് നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കണം; അവർ നിൽക്കുമ്പോഴും, ഉറങ്ങുമ്പോഴും, നടക്കുമ്പോഴും, എഴുന്നേൽക്കുമ്പോഴും, ഇടറുമ്പോഴും, നില്ക്കുമ്പോഴും.

സങ്ഗീര്ത്തയന്തി ഗോവിന്ദം തേ വസ്ത്യാജ്യാഃ സുദൂരതഃ। നിത്യനൈമിത്തികൈര്ദ്ദേവം യേ യജന്തി ജനാര്ദ്ദനമ്

ഗോവിന്ദനെ സദാ സ്തുതിക്കുന്നവരെയും നിങ്ങൾ വളരെ ദൂരത്ത് നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കണം; നിത്യവും പ്രത്യേക ദിവസങ്ങളിലും ജനാർദ്ദനനെ പൂജിക്കുന്നവരെയും.

നാവലോക്യാ ഭചവദ്ഭിസ്തേ തദ്‌ഗതാ യാന്തി തദ്ഗതിമ്। യേ പുഷ്പധൂപവാസോഭിര്ഭൂഷണൈശ്ചാതിവല്ലഭൈഃ

നിവേദ്യങ്ങൾ കഴിക്കുന്നവരേ, ഇവരെ നിങ്ങൾ നോക്കേണ്ടതില്ല; അവരിൽ മനസ്സു നിർത്തിയവർ അവന്റെ സ്ഥിതിയിലേക്കാണ് എത്തുന്നത്. പൂക്കൾ, ധൂപം, ഉപവാസം, പ്രിയമായ അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് ആരാധിക്കുന്നവരും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.

അര്ച്യയന്തി ന തേ ഗ്രാഹ്യാ നരാഃ കൃഷ്ണാലയേ ഗതാഃ । ഉപലേപനകര്ത്താരഃ സമ്മാര്ജനപരശ്ച യേ

ഇങ്ങനെ ആരാധിക്കുന്നവരെ, അവർ കൃഷ്ണന്റെ ഭവനത്തിൽ എത്തിയാലും പിടിക്കരുത്; ഉണക്കുകൂറ്റം പുരട്ടുന്നവരെയും ശുചിത്വത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കുന്നവരെയും പിടിക്കരുത്.

കൃഷ്ണാലയേ പരിത്യാജ്യാസ്തേഷാം പുത്രാസ്തഥാ കുലമ്। യേന ചായതനം വിഷ്ണോഃ കാരിതം തത് കുലോദ്ഭവമ്

കൃഷ്ണന്റെ ഭവനത്തിൽ ഉള്ളവരെയും അവരുടെ മക്കളെയും കുടുംബത്തെയും നിങ്ങൾ വിട്ടുനിൽക്കണം. വിഷ്ണുവിന്റെ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചവരുടെ കുടുംബവും ഇതിൽപ്പെടുന്നു.

പുംസാം ശതം നാവലോക്യം ഭവദ്ഭിര്ദുഷ്ടചേതസാ। യസ്തു ദേവാലയം വിഷ്ണോര്ദ്ദാരുശൌലമയം തഥാ

അത്തരത്തിൽ ക്ഷേത്രം സ്ഥാപിച്ചവരുടെ ശതം ദുരാശയമുള്ളവരുണ്ടായാലും, അവരെ നിങ്ങൾ നോക്കരുത്; വിഷ്ണുവിനായി മരത്തിലും കല്ലിലും ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവരെയും.

കാരയേന്മൃണ്മയം വാപി സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ। അഹന്യഹനി യജ്ഞേന യജതോ യന്മഹാഫലമ്

അല്ലെങ്കിൽ മണ്ണിൽ പോലും ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും. ദിവസേന യജ്ഞം നടത്തി ലഭിക്കുന്ന മഹാ ഫലവും അതിനാണ്.

പ്രാപ്നോതി തത് ഫലം വിഷ്ണോര്യഃ കാരയതി കേതനമ്। സപ്തലോകമയോ വിഷ്ണുസ്തസ്യ യഃ കുരുതേ ഗൃഹമ്

വിഷ്ണുവിന് ക്ഷേത്രം പണിയുന്നവൻ ആ ഫലം നേടുന്നു. ഏഴു ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിഷ്ണു ആ വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു.

കാരയന് ഭഗവദ്ധാമ് നയത്യച്യുതലോകതാമ്। സപ്തലോകമയോ വിഷ്ണുസ്തസ്യ യഃ കുരുതേ ഗൃഹമ്

ദൈവിക ഭവനം പണിയുന്നവൻ അച്യുതന്റെ ലോകത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെടുന്നു. ഏഴു ലോകങ്ങളെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിഷ്ണു ആ വീട്ടിൽ വസിക്കുന്നു.

താരയത്യക്ഷയാംല്ലോകാനക്ഷയാന് പ്രാതിപദ്യതേ। ഇഷ്ടകാചയവിന്യാസോ യാവനത്യബ്ദാനി തിഷ്ഠതി

അവൻ അനശ്വരമായ ലോകങ്ങളെ രക്ഷിക്കുകയും, ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്ഥിതിയിലേക്കും എത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇഷ്ടകകളുടെ നിരവൃത്തി എത്ര വർഷം നിലനിൽക്കുന്നു, അത്ര വർഷം—

താവദ്വര്ഷസഹസ്നാണി തത്‌കര്ത്തു ര്ദ്ദി വി സംസ്ഥിതിഃ। പ്രതിമാകൃദ്വിഷ്ണുലോകം സ്ഥാപകോ ലീയതേ ഹരൌ

അത്ര ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ആ നിർമ്മാതാവ് അങ്ങേയറ്റം നിലനിൽക്കും. വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രതിമ നിർമ്മിക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുലോകം പ്രാപിക്കും; പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്യുന്നവൻ ഹരിയിൽ ലയിക്കും.

അഗ്നിരുവാച യമോക്താ നാനയംസ്തേഥ പ്രതിഷ്ഠാദികൃതം ഹരേഃ। ഹയശീര്ഷഃ പ്രതിഷ്ഠാര്ഥം ദേവാനാം ബ്രഹ്മണേഽബ്രവീത്

അഗ്നി പറഞ്ഞു: ഞാൻ പറഞ്ഞവരൊന്നും ഹരിയുടെ പ്രതിഷ്ഠ ചെയ്തവനെ കൊണ്ടുവന്നില്ല; ഹയശീർഷൻ പ്രതിഷ്ഠയുടെ കാര്യത്തിൽ ബ്രഹ്മാവിനെയും ദേവന്മാരെയും അറിയിച്ചു.

ഹയഗ്രീവ ഉവാച വിഷ്ണ്വാദീനാം പ്രതിഷ്ഠാദി വക്ഷ്യേ ബ്രഹ്മന് ശ്രൃണുഷ്വ മേ। പ്രോക്താനി പഞ്ചരാത്രാണി സപ്തരാത്രാണി വൈ മയാ

ഹയഗ്രീവൻ പറഞ്ഞു: വിഷ്ണുവിനെയും മറ്റുള്ളവരെയും സംബന്ധിച്ച പ്രതിഷ്ഠാദികൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം, ബ്രഹ്മനേ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ. അഞ്ചു രാത്രികളും ഏഴ് രാത്രികളും സംബന്ധിച്ചവ ഞാൻ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

വ്യസ്താനി മുനിഭിര്ലേകേ പഞ്ചവിംശതിസങ്ഖ്യയാ। ഹയശീര്ഷം തന്ത്രമാദ്യം തന്ത്രം ത്രൈലോക്യമോഹനമ്

മുനികൾ ലോകത്ത് ഇരുപത്തഞ്ച് എണ്ണം വേർതിരിച്ച് പഠിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഹയശീർഷതന്ത്രം ആദ്യത്തേതാണ്; അതാണ് മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന തന്ത്രം.

വൈഭവം പൌഷ്കരം തന്ത്രം പ്രഹ്രാദങ്ഗാര്ഗ്യഗാലവമ്। നാരദീയഞ്ച സമ്പ്രശ്നം ശാണ്ഡില്യം വൈശ്വകം

വൈഭവം, പോഷ്കരതന്ത്രം, പ്രഹ്ലാദം, അങ്കാർഗം, ഗാലവം, നാരദം, സംപ്രശ്നം, ശാണ്ഡില്യം, വൈശ്വകം—ഇവയാണ്.

സത്യോക്തം ശൌനകം തന്ത്രം വാസിഷ്ഠംജ്ഞാനസാഗരമ്। സ്വായമ്ഭുവം കാപിലഞ്ചാതാര്ക്ഷം നാരായണീയകമ്

ശൗനക തന്ത്രവും വാസിഷ്ഠവും ജ്ഞാനസാഗരം എന്നും സ്വായംഭുവവും കാപിലവും അതാർക്ഷവും നാരായണീയവും എല്ലാം സത്യമായതായി പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ആത്രേയം നാരസിംഹാഖ്യമാനന്ദാഖ്യം തഥാരുണമ്। ബൌധായനം തഥാര്ഷം തു വിശ്വോക്തം തസ്യ സാരതഃ

ആത്രേയവും നരസിംഹം എന്നും ആനന്ദം എന്നും അരുണം എന്നും ബൗധായനം എന്നും ആർഷം എന്നും വിശ്വം എന്നും ഇവയൊക്കെയും ഇതിന്റെ സാരമായതായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

പ്രതിഷ്ഠാം ഹി ദ്വിജഃ കുര്യ്യാന്മധ്യദേശാദിസമ്ഭവഃ। ന കച്ഛദേശസമ്ഭൂതഃ കാവേരീകോങ്കണോദ്‌ഗതഃ

മധ്യദേശം പോലുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ജനിച്ച ദ്വിജൻ പ്രതിഷ്ഠ നടത്തണം; കച്ചം, കാവേരി, കൊങ്കണം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർക്ക് അതിനുള്ള അവകാശമില്ല.

കാമരൂപകലിങ്ഗോത്ഥഃ കാഞ്ചീകാരമീരകോശലഃ । ആകാശവായുതേജോമ്ബുഭൂരേതാഃ പഞ്ച രാത്രയഃ

കാമരൂപം, കലിംഗം, കാഞ്ചി, കാരമീരം, കോശലം എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ളവർ, ആകാശം, വായു, തേജസ്, അംബു, ഭൂമി എന്നിങ്ങനെ അഞ്ചു രാത്രകളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

അചൈതന്യാസ്തമോദ്രിക്താഃ പഞ്ചരാത്രവിവര്ജിതമ്। ബ്രഹ്മാഹം വിഷ്ണുരമല ഇതി വിദ്യാത്സ ദേശികഃ

ചൈതന്യം ഇല്ലാത്തവരും അന്ധകാരത്തിൽ മുഴുകിയവരും അഞ്ചു രാത്രകളെ അംഗീകരിക്കാത്തവരും ഒഴിവാക്കണം; ഗുരു മനസ്സിൽ 'ഞാൻ ബ്രഹ്മാവും, ഞാൻ വിഷ്ണുവും, ഞാൻ നിർമ്മലനും ആകുന്നു' എന്ന് അറിയണം.

സര്വ്ലക്ഷണഹീനോപി സ ഗുരുസ്തന്ത്രപാരഗഃ। നഗരാഭിമുഖാഃ സ്ഥാപ്യാ ദേവാ ന ച പരാങ്‌മുഖാഃ

എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും ഇല്ലെങ്കിലും തന്ത്രത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ തന്നെ ഗുരുവാണ്; ദേവതകളെ നഗരത്തോട് മുഖം നോക്കി സ്ഥാപിക്കണം, പുറകോട്ടല്ല.